ΙΟΒΕ: Στα 417 δισ. ευρώ αυξήθηκε το ιδιωτικό χρέος – Τι δείχνει το νέο δελτίο

Στα 417 δισ. ευρώ, ή στο 168% του ΑΕΠ, διαμορφώθηκε το συνολικό ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα στο τέλος του 2025, σύμφωνα με το δεύτερο τριμηνιαίο δελτίο του ΙΟΒΕ, που δημοσιεύθηκε με την υποστήριξη της Cepal.
Το δελτίο αποτυπώνει την εικόνα των οφειλών νοικοκυριών και επιχειρήσεων προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, φορολογικές αρχές και φορείς κοινωνικής ασφάλισης, σε ένα περιβάλλον όπου η οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται, αλλά οι πιέσεις από τον πληθωρισμό, την αδύναμη αποταμίευση και το υψηλό κόστος στέγασης παραμένουν ισχυρές.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αγορά ακινήτων και στη σύνδεσή της με το ιδιωτικό χρέος, καθώς οι τιμές των κατοικιών συνεχίζουν να αυξάνονται, οι εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων επιταχύνονται αλλά παραμένουν χαμηλές, ενώ μεγάλο μέρος των στεγαστικών οφειλών βρίσκεται υπό τη διαχείριση των servicers.
Το πρώτο εξάμηνο του 2026, η παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα επιβραδύνθηκε, εν μέσω πολέμου στη Μέση Ανατολή που εκτόξευσε τις ενεργειακές τιμές και την αβεβαιότητα, επαναφέροντας ευρύτερες πληθωριστικές πιέσεις. Η ελληνική οικονομία μεγεθύνθηκε ετησίως με 2,0% το πρώτο τρίμηνο του 2026, σε σχέση με 0,3% στον μέσο όρο της ευρωζώνης, με στήριξη από πάγιες επενδύσεις και εξαγωγές. Ταυτόχρονα, εξακολουθούν να υφίστανται οικονομικές προκλήσεις, όπως ο δομικός και συνολικός πληθωρισμός, η αδύναμη αποταμίευση των νοικοκυριών και το υψηλό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών.
Άνοδος στις τιμές των κατοικιών
Η αγορά ακινήτων διατήρησε τη δυναμική της το πρώτο τρίμηνο του 2026, με τις τιμές των κατοικιών να συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία και την προσιτότητα της στέγασης να παραμένει βασική πρόκληση για τα νοικοκυριά. Την ίδια περίοδο, η οικοδομική δραστηριότητα κινήθηκε σταθερά, ενώ οι πιέσεις από το κόστος των υλικών εμφανίστηκαν πιο ήπιες.
Η άνοδος των τιμών τροφοδοτήθηκε από τις επενδύσεις στην αγορά ακινήτων και τις άμεσες ξένες επενδύσεις, οι οποίες κινήθηκαν σε επίπεδα ρεκόρ. Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, τις μεγαλύτερες αυξήσεις, της τάξης του 5% έως 8%, κατέγραψαν οι κατοικίες με ένα υπνοδωμάτιο.
Παράλληλα, οι εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων αυξήθηκαν με ταχύτερο ρυθμό, αν και εξακολουθούν να βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα. Μεγάλο μέρος των στεγαστικών οφειλών παραμένει υπό τη διαχείριση των servicers, ενώ οι δημοπρασίες ακινήτων εμφάνισαν μικρή επιβράδυνση το πρώτο τρίμηνο του 2026, με περίπου μία στις επτά προγραμματισμένες δημοπρασίες να ολοκληρώνεται.
Υψηλές παραμένουν οι οφειλές σε καθυστέρηση
Το ιδιωτικό χρέος συνέχισε να κινείται ανοδικά στο τέλος του 2025, παρότι το μη εξυπηρετούμενο κομμάτι του περιορίζεται σταδιακά ως ποσοστό του συνόλου. Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, οι συνολικές οφειλές προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, φορολογικές αρχές και φορείς κοινωνικής ασφάλισης ανήλθαν το τέταρτο τρίμηνο του 2025 στα 417 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 168% του ΑΕΠ. Η αύξηση αποδίδεται τόσο στην ενίσχυση των εξυπηρετούμενων πιστώσεων όσο και στη συνεχιζόμενη συσσώρευση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς τον δημόσιο τομέα.
Οι οφειλές σε καθυστέρηση παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές, φτάνοντας τα 237,8 δισ. ευρώ, αν και η συμμετοχή τους στο συνολικό ιδιωτικό χρέος υποχώρησε στο 57%. Το μεγαλύτερο βάρος προέρχεται από τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις προς ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ, οι οποίες ανέρχονται σε 165,2 δισ. ευρώ και αντιστοιχούν στο 69% των συνολικών καθυστερήσεων.
Το ιδιωτικό χρέος από δάνεια διαμορφώθηκε στα 251,9 δισ. ευρώ, με βασικό μοχλό τα επιχειρηματικά δάνεια, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που βρίσκονται σε τράπεζες και διαχειριστές έχουν σταθεροποιηθεί κοντά στο 30% του συνόλου. Οι servicers διακρατούν πλέον το 92% των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Μικρότερο το χάσμα στις συντάξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα
Σύμφωνα με την ανάλυση, η μέση σύνταξη γήρατος παρέμεινε σε γενικές γραμμές σταθερή σε πραγματικούς όρους την περίοδο 2019-2025, την ώρα που ο πληθυσμός των συνταξιούχων συνεχίζει να γηράσκει, καθώς το 89% είναι άνω των 65 ετών. Παράλληλα, καταγράφεται περιορισμός της απόστασης μεταξύ των συντάξεων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η μέση σύνταξη των δημοσίων υπαλλήλων υποχώρησε σε πραγματικούς όρους, ενώ η μέση σύνταξη των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη.
Την ίδια στιγμή, οι εκτιμήσεις για υψηλότερα επιτόκια στο δεύτερο εξάμηνο του 2026, σε συνδυασμό με την προσδοκία των νοικοκυριών ότι οι τιμές των κατοικιών θα συνεχίσουν να αυξάνονται, δημιουργούν πρόσθετες δυσκολίες στην προσπάθεια ταχύτερης αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων ιδιωτικών οφειλών.