ΕΛΕΤΑΕΝ: Το νέο χωροταξικό αποκλείει το 61% της επικράτειας για αιολικά – Προειδοποιεί για μείωση 29% παραγωγικότητας

Προειδοποίηση για τους κινδύνους που ενδέχεται να δημιουργήσει το νέο χωροταξικό πλαίσιο στην ανάπτυξη των αιολικών επενδύσεων απευθύνει η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ), εκτιμώντας ότι οι νέοι περιορισμοί αποκλείουν την ανάπτυξη νέων αιολικών πάρκων στο 61% της ελληνικής επικράτειας, συμπεριλαμβανομένων περιοχών με το υψηλότερο αιολικό δυναμικό.
Σύμφωνα με την Ένωση, το σχέδιο οδηγεί σε μείωση της παραγωγικότητας των νέων αιολικών κατά 29%, ενώ υπάρχει κίνδυνος για αύξηση του κόστους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και ενδέχεται να επηρεάσει την ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας ως προορισμού για νέες επενδύσεις.
Σε συνέντευξη Τύπου μιλώντας ο πρόεδρος του ΔΣ της ΕΛΕΤΑΕΝ Παναγιώτης Λαδακάκος χαρακτήρισε το σχέδιο του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ ως τη σημαντικότερη πρόκληση για τη συνέχιση της ενεργειακής μετάβασης, επισημαίνοντας ότι οι νέες ζώνες αποκλεισμού περιλαμβάνουν ένα μεγάλο μέρος των περιοχών με υψηλό αιολικό δυναμικό.
Μάλιστα εκτιμά ότι, υπό αυτές τις συνθήκες, το μέσο κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από τα νέα αιολικά πάρκα στην ηπειρωτική Ελλάδα αυξάνεται κατά περίπου 27%, καθώς ένα έργο που παράγει λιγότερες μεγαβατώρες θα χρειαστεί υψηλότερη τιμή αποζημίωσης στους μελλοντικούς διαγωνισμούς ή στις διμερείς συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας (PPA), προκειμένου να παραμείνει οικονομικά βιώσιμο.
Παράλληλα, για την παραγωγή της ίδιας ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας θα απαιτηθεί η εγκατάσταση περίπου 29% περισσότερων ανεμογεννητριών, καθώς και περισσότερων συνοδών έργων, όπως δρόμοι πρόσβασης και ηλεκτρικές υποδομές. Κατά την ΕΛΕΤΑΕΝ, αυτό σημαίνει ότι οι νέοι περιορισμοί δεν μειώνουν απαραίτητα τη συνολική παρέμβαση στο περιβάλλον, αφού για το ίδιο ενεργειακό αποτέλεσμα θα απαιτηθούν περισσότερες εγκαταστάσεις.
Πώς το επενδυτικό απόθεμα θα μετατραπεί σε έργα
Σημαντικός προβληματισμός καταγράφεται γύρω από την πραγματική δυνατότητα υλοποίησης του επενδυτικού αποθέματος στα αιολικά έργα. Όπως τόνισε η Διοίκηση της ΕΛΕΤΑΕΝ σήμερα βρίσκονται σε διάφορα στάδια αδειοδοτικής ωρίμανσης έργα συνολικής ισχύος περίπου 9,4 GW, μάλιστα όπως υπογραμμίζουν το σύνολο αυτού του δυναμικού δεν θα οδηγηθεί απαραίτητα στο στάδιο της κατασκευής.
Όπως επισήμαναν στελέχη της Ένωσης, η μέχρι σήμερα εμπειρία δείχνει ότι ένα σημαντικό μέρος των έργων δεν ολοκληρώνεται, καθώς στην πορεία προκύπτουν ανάγκες για αναθεωρήσεις περιβαλλοντικών όρων, πρόσθετες εγκρίσεις ή άλλες διοικητικές απαιτήσεις που επιβραδύνουν ή και αναστέλλουν την ανάπτυξή τους.
Για τον λόγο αυτό, είναι κρίσιμο να ενισχυθεί η «δεξαμενή» ώριμων επενδυτικών σχεδίων, ώστε να διασφαλιστεί η επίτευξη των στόχων που προβλέπει το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ).
Οι αλλαγές που ζητά ο κλάδος στο νέο χωροταξικό
Προκειμένου να μην αποκλειστούν περιοχές με υψηλό αιολικό δυναμικό η ΕΛΕΤΑΕΝ ζητά αναπροσαρμογές στο νέο χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ.
Στις βασικές παρεμβάσεις που προτείνει περιλαμβάνονται η επανεξέταση των περιορισμών που αφορούν το υψόμετρο, με δυνατότητα εξαιρέσεων όπου τεκμηριώνεται υψηλή ενεργειακή απόδοση, η αναθεώρηση των περιορισμών για τα νησιά, αλλά και η δυνατότητα αξιολόγησης έργων εντός των Ζωνών Ειδικής Προστασίας του δικτύου Natura, όταν τηρούνται οι απαιτούμενες περιβαλλοντικές προϋποθέσεις.
Όπως σημείωσαν οι οριζόντιοι αποκλεισμοί σε περιοχές με ισχυρό αιολικό δυναμικό οδηγούν σε αύξηση του κόστους ανάπτυξης και περιορίζουν την αποτελεσματικότητα του ενεργειακού σχεδιασμού.
Παράλληλα, η ΕΛΕΤΑΕΝ επαναφέρει την ανάγκη δημιουργίας ενός σταθερού και μακροπρόθεσμου πλαισίου διαγωνιστικών διαδικασιών αποκλειστικά για αιολικά έργα, με σαφές χρονοδιάγραμμα.
Όπως υποστηρίζει, οι ανταγωνιστικές διαδικασίες του παρελθόντος συνέβαλαν στη διαμόρφωση χαμηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ παράλληλα ενίσχυσαν την ισορροπία του ενεργειακού μείγματος, η οποία έχει επηρεαστεί από τις πρόσφατες εξελίξεις στην αγορά.
Σημαντικό ρόλο, σύμφωνα με την Ένωση, θα έχει και η ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης ενέργειας, ώστε να αυξηθεί η συμμετοχή της αιολικής παραγωγής στο σύστημα και να περιοριστούν οι αναγκαστικές περικοπές.
Ελκυστική επενδυτική επιλογή και μείωση του κόστους
Παρά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος, η ΕΛΕΤΑΕΝ εκτιμά ότι τα αιολικά πάρκα παραμένουν μεταξύ των πιο αξιόπιστων και βιώσιμων επενδυτικών επιλογών, προσφέροντας σταθερές αποδόσεις και μακροχρόνια προοπτική.
Ωστόσο, η διατήρηση της επενδυτικής ελκυστικότητας της αγοράς, όπως επισήμαναν, προϋποθέτει ένα σταθερό, σαφές και προβλέψιμο θεσμικό πλαίσιο. Οι καθυστερήσεις στις αδειοδοτήσεις και οι πρόσθετοι περιορισμοί, σύμφωνα με την Ένωση, ενδέχεται να πλήξουν τη θέση της Ελλάδας ως προορισμού για επενδύσεις στον τομέα της καθαρής ενέργειας.
Όπως σημειώθηκε αυτό που είναι ιδιαίτερα σημαντικό είναι η ανάγκη διεύρυνσης του επενδυτικού pipeline, ώστε τα αιολικά να συνεχίσουν να προσελκύουν κεφάλαια και να στηρίζουν την ενεργειακή μετάβαση.
Μάλιστα με βάση τα στοιχεία που παρουσίασε η Διοίκηση της Ένωσης, η μέση αμοιβή του αιολικού παραγωγού διαμορφώνεται σήμερα περίπου στα 63 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η Ένωση επισημαίνει ότι το οικονομικό όφελος από το χαμηλότερο κόστος παραγωγής θα πρέπει να περνά, μέσω της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, στους τελικούς καταναλωτές.
Παράλληλα, τονίζει ότι η αιολική ενέργεια παραμένει μία από τις πιο ανταγωνιστικές μορφές παραγωγής ηλεκτρισμού, συμβάλλοντας στη μείωση του ενεργειακού κόστους και στον περιορισμό της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα.
Υπεράκτια αιολικά: Ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών
Στο επίκεντρο βρέθηκαν και τα υπεράκτια αιολικά, όπου η ανάπτυξη παραμένει πιο αργή από τις αρχικές προσδοκίες, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς. Η αύξηση του κόστους κατασκευής και οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν επηρεάσει σημαντικά την αγορά.
Παρά τις δυσκολίες, η ΕΛΕΤΑΕΝ θεωρεί ότι η Ελλάδα πρέπει να συνεχίσει την προετοιμασία του πλαισίου ανάπτυξης, ώστε να είναι έτοιμη να προχωρήσει όταν οι διεθνείς συνθήκες βελτιωθούν.
Οι εταιρείες του κλάδου δηλώνουν διαθέσιμες να επενδύσουν, πρέπει όμως η Πολιτεία να έχει έναν σαφέστερο οδικό χάρτη και συγκεκριμένα βήματα για την προώθηση των υπεράκτιων αιολικών έργων.