Διατακτικές σίτισης: Ποια ποσά μένουν αφορολόγητα και τι ισχύει για κουπόνια και δωροεπιταγές εργαζομένων

Οι πρόσθετες παροχές προς τους εργαζομένους αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη θέση στην πολιτική προσωπικού των επιχειρήσεων, καθώς λειτουργούν συμπληρωματικά στις μισθολογικές αποδοχές. Μεταξύ αυτών, οι διατακτικές και οι κάρτες σίτισης έχουν διευρύνει την παρουσία τους στην ελληνική αγορά εργασίας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αυξημένες τιμές των τροφίμων εξακολουθούν να επιβαρύνουν τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Για τις επιχειρήσεις, οι συγκεκριμένες παροχές αποτελούν παράλληλα ένα πρόσθετο εργαλείο προσέλκυσης και διατήρησης εργαζομένων, χωρίς ωστόσο η χρήση τους στην Ελλάδα να έχει φτάσει ακόμη στα επίπεδα που καταγράφονται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, περίπου ένας στους τέσσερις εργαζομένους λαμβάνει διατακτικές ή κάρτα σίτισης, είτε σε σταθερή είτε σε περιστασιακή βάση. Για σημαντικό μέρος των δικαιούχων, μάλιστα, η παροχή χορηγείται επί σειρά ετών, ένδειξη ότι έχει ενσωματωθεί πλέον σταθερά στο πακέτο αποδοχών που προσφέρουν αρκετές επιχειρήσεις.
Στο τραπέζι αύξηση από 6 σε 10 ευρώ
Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον το ύψος του αφορολόγητου ορίου των διατακτικών σίτισης. Οι κοινωνικοί εταίροι, με επιστολή τους προς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, έχουν ζητήσει την αύξηση του ημερήσιου ορίου από τα 6 στα 10 ευρώ.
Το αίτημα συνδέεται με την άνοδο του κόστους διατροφής και τη μείωση της πραγματικής αξίας του σημερινού ορίου εξαιτίας των ανατιμήσεων των τελευταίων ετών.
Με το ισχύον καθεστώς, οι διατακτικές σίτισης που παρέχει ο εργοδότης στον εργαζόμενο απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος έως την αξία των 6 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα.
Σε ετήσια βάση, η συνολική αφορολόγητη παροχή μπορεί να προσεγγίσει τα 1.400 ευρώ, ανάλογα με τον αριθμό των εργάσιμων ημερών.
Υπάρχει, ωστόσο, μια κρίσιμη διαχωριστική γραμμή. Εάν η ημερήσια αξία της διατακτικής ξεπεράσει τα 6 ευρώ, το επιπλέον ποσό αντιμετωπίζεται ως παροχή σε είδος και φορολογείται ως εισόδημα από μισθωτή εργασία.
Εφόσον γίνει δεκτή η πρόταση για αύξηση του ορίου στα 10 ευρώ, θα διευρυνθεί αντίστοιχα το ποσό που μπορεί να λαμβάνει ένας εργαζόμενος χωρίς πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση.
Τι ισχύει για δωροεπιταγές και κουπόνια
Διαφορετικοί κανόνες εφαρμόζονται στις δωροεπιταγές και στα κουπόνια αγορών που μπορεί να χορηγήσει μια επιχείρηση στους εργαζομένους της.
Οι συγκεκριμένες παροχές αντιμετωπίζονται κατά κανόνα ως παροχές σε είδος. Εφόσον η συνολική αξία των παροχών σε είδος που λαμβάνει ένας εργαζόμενος κατά τη διάρκεια του έτους δεν υπερβαίνει τα 300 ευρώ, δεν προκύπτει φορολογική επιβάρυνση.
Όταν ξεπεραστεί το συγκεκριμένο όριο, ενεργοποιούνται οι προβλέψεις της φορολογικής νομοθεσίας για τις παροχές σε είδος. Επομένως, για τον φορολογικό χειρισμό μιας δωροεπιταγής δεν εξετάζεται μόνο η μεμονωμένη αξία της, αλλά το σύνολο των σχετικών παροχών που έχουν χορηγηθεί στον εργαζόμενο μέσα στο έτος.
Οι δύο κατηγορίες για τον ΦΠΑ
Ξεχωριστό πλαίσιο εφαρμόζεται ως προς τον ΦΠΑ. Τα κουπόνια διακρίνονται σε συγκεκριμένου σκοπού και πολλαπλών σκοπών, με βασική διαφορά τον χρόνο κατά τον οποίο προκύπτει η υποχρέωση απόδοσης του φόρου.
Στα κουπόνια συγκεκριμένου σκοπού είναι γνωστά ήδη κατά την έκδοσή τους τόσο ο τόπος φορολόγησης όσο και ο συντελεστής ΦΠΑ που εφαρμόζεται στα αγαθά ή τις υπηρεσίες για τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν.
Σε αυτή την περίπτωση, ο ΦΠΑ αποδίδεται κατά την έκδοση ή τη μεταβίβαση του κουπονιού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί κουπόνι που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αγορά ρούχων ή υποδημάτων από συγκεκριμένη αλυσίδα στην Ελλάδα, εφόσον τα προϊόντα στα οποία αντιστοιχεί υπάγονται στον ίδιο συντελεστή ΦΠΑ.
Διαφορετική είναι η αντιμετώπιση των κουπονιών πολλαπλών σκοπών. Κατά την έκδοσή τους δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί με βεβαιότητα είτε ο τόπος φορολόγησης είτε ο συντελεστής ΦΠΑ που θα εφαρμοστεί.
Στις περιπτώσεις αυτές ο φόρος δεν αποδίδεται κατά την έκδοση του κουπονιού, αλλά κατά την εξαργύρωσή του.
Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί μια δωροεπιταγή σούπερ μάρκετ, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αγορά διαφορετικών προϊόντων που υπάγονται σε περισσότερους από έναν συντελεστές ΦΠΑ.
Η φορολογική μεταχείριση των διατακτικών και των κουπονιών αποκτά μεγαλύτερη σημασία όσο αυξάνεται η χρήση τους από τις επιχειρήσεις ως συμπληρωματική παροχή προς το προσωπικό. Η ενδεχόμενη αύξηση του αφορολόγητου ορίου των διατακτικών σίτισης στα 10 ευρώ θα ενίσχυε περαιτέρω τη συγκεκριμένη πρακτική, με την τελική απόφαση να βρίσκεται πλέον στην πλευρά του οικονομικού επιτελείου.