Στεγαστικά δάνεια: Στο 4,9% βλέπουν τα επιτόκια τα νοικοκυριά – Το χάσμα ανά εισόδημα

Η αγορά κατοικίας με τραπεζικό δάνειο εξακολουθεί να αποτελεί δύσκολη υπόθεση για πολλά νοικοκυριά, καθώς η προοπτική μιας αισθητής υποχώρησης του κόστους χρηματοδότησης δεν φαίνεται ακόμη στον ορίζοντα. Οι καταναλωτές στην Ευρωζώνη εκτιμούν ότι τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων θα βρίσκονται κατά μέσο όρο στο 4,9% σε έναν χρόνο, με την εικόνα να γίνεται ακόμη πιο επιβαρυντική για όσους διαθέτουν χαμηλότερο εισόδημα.
Σύμφωνα με τη νέα Έρευνα Προσδοκιών Καταναλωτών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για τον Αύγουστο, η εκτίμηση αυτή παρέμεινε αμετάβλητη σε σύγκριση με τον Ιούλιο. Ωστόσο, πίσω από τον μέσο όρο διαμορφώνεται ένα σημαντικό εισοδηματικό χάσμα, καθώς τα νοικοκυριά που ανήκουν στο χαμηλότερο 20% της εισοδηματικής κατανομής περιμένουν ότι τα στεγαστικά επιτόκια θα φθάσουν στο 5,7%, ενώ για το υψηλότερο εισοδηματικό 20% η αντίστοιχη εκτίμηση περιορίζεται στο 4,4%.
Διαφορετικές προσδοκίες ανά εισόδημα
Η απόσταση των 1,3 ποσοστιαίων μονάδων δείχνει ότι το κόστος χρηματοδότησης δεν γίνεται αντιληπτό με τον ίδιο τρόπο από όλες τις οικογένειες. Για παράδειγμα, τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα εμφανίζονται περισσότερο επιφυλακτικά απέναντι στην πορεία των στεγαστικών επιτοκίων, καθώς διαθέτουν μικρότερα περιθώρια για την κάλυψη μιας αυξημένης μηνιαίας δόσης και είναι περισσότερο εκτεθειμένα στις πιέσεις του κόστους ζωής.
Αντίθετα, ένα νοικοκυριό με υψηλότερα και σταθερότερα εισοδήματα μπορεί να διαθέτει μεγαλύτερη ίδια συμμετοχή, ισχυρότερο πιστωτικό προφίλ και περισσότερες δυνατότητες να εξασφαλίσει ευνοϊκότερους όρους από την τράπεζα. Επομένως, η εισοδηματική θέση επηρεάζει όχι μόνο τη δυνατότητα λήψης ενός στεγαστικού δανείου, αλλά και τις προσδοκίες για την τιμή με την οποία αυτό θα προσφερθεί.
Τα συγκεκριμένα ποσοστά δεν αποτελούν πρόβλεψη της ΕΚΤ ούτε αντιστοιχούν στα επιτόκια που προσφέρουν σήμερα οι τράπεζες, αλλά αποτυπώνουν τις εκτιμήσεις των καταναλωτών για το κόστος των στεγαστικών δανείων σε έναν χρόνο από σήμερα.
Περιορίζεται η ανησυχία για την πρόσβαση σε πίστωση
Παρά τις υψηλές προσδοκίες για τα επιτόκια, η έρευνα περιλαμβάνει και ένα πιο θετικό μήνυμα για την τραπεζική χρηματοδότηση, καθώς μειώθηκε το ποσοστό των νοικοκυριών που θεωρούν ότι η πρόσβαση σε πίστωση έγινε δυσκολότερη κατά τους προηγούμενους δώδεκα μήνες.
Αντίστοιχη βελτίωση καταγράφεται και για το επόμενο διάστημα, αφού λιγότεροι καταναλωτές περιμένουν νέα αυστηροποίηση των όρων δανεισμού. Η εξέλιξη υποδηλώνει ότι τα νοικοκυριά δεν ανησυχούν τόσο έντονα για το εάν θα μπορέσουν να αποκτήσουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση, εξακολουθούν όμως να θεωρούν ότι το δάνειο θα παραμείνει ακριβό.
Για τις τράπεζες, η εικόνα αυτή συνθέτει ένα μικτό περιβάλλον. Η υποχώρηση της ανησυχίας για την πρόσβαση στην πίστωση μπορεί να υποστηρίξει το ενδιαφέρον για νέες χρηματοδοτήσεις, όμως το ύψος των επιτοκίων παραμένει ανασταλτικός παράγοντας, κυρίως για τα νοικοκυριά που διαθέτουν χαμηλότερα εισοδήματα και περιορισμένες αποταμιεύσεις.
Στο 3,4% οι προσδοκίες για τις τιμές των κατοικιών
Την ίδια στιγμή, οι καταναλωτές περιμένουν ότι οι τιμές των κατοικιών θα αυξηθούν κατά 3,4% μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες, ποσοστό που παρέμεινε αμετάβλητο σε σύγκριση με την προηγούμενη έρευνα. Αυτό σημαίνει ότι οι υποψήφιοι αγοραστές εξακολουθούν να βλέπουν μπροστά τους έναν δύσκολο συνδυασμό, με υψηλό κόστος δανεισμού και περαιτέρω άνοδο των τιμών στην αγορά ακινήτων.
Στο ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον, οι προσδοκίες των νοικοκυριών για τον πληθωρισμό αυξήθηκαν τον Αύγουστο. Η εκτίμηση για τους επόμενους δώδεκα μήνες ανέβηκε στο 3% από 2,9%, ενώ σε ορίζοντα τριετίας διαμορφώθηκε στο 2,9% από 2,7%. Η επιμονή αυτών των προσδοκιών ενισχύει την αίσθηση ότι τα επιτόκια και, κατ’ επέκταση, το κόστος των στεγαστικών δανείων δύσκολα θα υποχωρήσουν γρήγορα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε περίπου 19.000 ενήλικες από έντεκα χώρες της Ευρωζώνης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.