Σαν σήμερα 1/6 Ο γραφικός εθνοσωτήρας-ευπατρίδης που πέθανε ξεχασμένος και μόνος – Ο δήμος πλήρωσε τα έξοδα της κηδείας του

Μια μέρα σαν σήμερα, 1η Ιουνίου του 1950, οι Αθηναίοι συγκινούνται και χαμογελούν στο άκουσμα της είδησης: πέθανε ο Αρμάνδος Δελαπατρίδης… Ποιος ήταν ο Δελαπατρίδης;
Ο Αρμάνδος Δελαπατρίδης, που η ταυτότητά του έγραφε: Τηλέμαχος Νταλάκας, ήταν μια χαρακτηριστική-γραφική προσωπικότητα της Αθήνας, που έγραψε τη δική του ταπεινή ιστορία στη διάρκεια του Μεσοπολέμου. Αυτοαποκαλούμενος «αρχηγός του Κόμματος των Κυανολεύκων» και... κατά συρροήν υποψήφιος Πρωθυπουργός, ο Δελαπατρίδης, έμεινε γνωστός για τους στομφώδεις λόγους του στο Σύνταγμα, υποσχόμενος «υπουργείο Έρωτος» και διορίζοντας περαστικούς σε υπουργικές θέσεις όταν του έδιναν ένα φιλοδώρημα, συνήθως δυο δραχμών.Για μεγάλα διαστήματα, ο Δελαπατρίδης, νοσηλευόταν στο Δημόσιο Ψυχιατρείο και οι Αθηναίοι τον αποκαλούσαν «ο τρελός».
Από παιδί, ο Δελαπατρίδης, είχε το… ψώνιο της πολιτικής, μάλιστα οι συντοπίτες του στη Λέσβο, όπου γεννήθηκε (το 1895) τον περιέπαιζαν· ως νέος εργάστηκε σε συμβολαιογραφείο, υπάλληλος· χρόνια μετά πήγε στην Αθήνα «δια να σώση την Ελλάδαν», όπως έλεγε. Ο Δελαπατρίδης ήταν αγνός και άκακος και- όπως θρυλείτο- είχε χάσει τα λογικά του από έναν ανεκπλήρωτο έρωτα.
Ο Δελαπατρίδης, κυκλοφορούσε στους δρόμους της πρωτεύουσας εκεί κάπου στα 1925, φορώντας ρεντιγκότα (είδος μακριού, μεσάτου σακακιού ή παλτού) με σκληρό κολλάρο, ριγέ παντελόνι και ημίψηλο· είχε μούσι, μακριές φαβορίτες και στο μάτι φορούσε μονόκλ· δήλωνε φανατικός βενιζελικός και είχε την έδρα του στο καφενείο του Ζαχαράτου (εκεί όπου βρίσκεται σήμερα το ξενοδοχείο Athens Plaza), στην Πλατεία Συντάγματος.
Οι «οπαδοί» του Δελαπατρίδη συνωστίζονταν συχνά στην Πλατεία Συντάγματος, περισσότερο για να καλαμπουρίσουν παρά για να ακούσουν τις… προγραμματικές του δηλώσεις· και εκείνος, έκανε το πλήθος να παραληρεί εξαγγέλλοντας ίδρυση υπουργείου Έρωτος, σύνδεσης της Ακρόπολης και του Λυκαβηττού με γέφυρα και υπόγεια συγκοινωνία μεταξύ Αθήνας και Θεσσαλονίκης!
Ο ποιητής Κώστας Ουράνης έγραψε για τον Δελαπατρίδη: «Υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι αγνοούν ποιος είναι ο υπουργός των Εσωτερικών (είμαι ένας εξ’ αυτών), αλλά κανείς ο οποίος να αγνοεί τον Αρμάνδο Δελαπατρίδην. Σε όποιο κέντρο κι αν εμβή, όπου κι αν παρουσιάζεται, ο κόσμος τον υποδέχεται με χειροκροτήματα, του βγάζει το καπέλο και τον προσφωνεί “κύριον Αρχηγόν” ή “κύριον πρόεδρο”…»Κι’ έπειτα ήρθε η Κατοχή. Ο Δελαπατρίδης πέρασε κακουχίες και πείνα και η διανοητική του κατάσταση επιδεινώθηκε· τον έκλεισαν στο Δαφνί κι’ όταν βγήκε, μετά την απελευθέρωση, όλοι πια τον είχαν ξεχάσει.
Κάτι ο χρόνος, κάτι τα σοβαρά προβλήματα από την Κατοχή και τον διαφαινόμενο Εμφύλιο, δεν άφησαν χώρο για έναν ωραίο γραφικό, που στόλιζε με την αφέλεια και την αγνότητά του τους δρόμους της Αθήνας…
Ο Αρμάνδος Δελλαπατρίδης πέθανε, ολότελα ξεχασμένος, στο Δημοτικό Νοσοκομείο της Αθήνας, την 1η Ιουνίου 1960, σε ηλικία 65 ετών. Τα έξοδα της κηδείας του τα ανέλαβε η Δημοτική Αρχή…