Γιατί οι οφειλέτες του ΕΦΚΑ δεν αξιοποιούν τη «δεύτερη ευκαιρία» για να βγουν στη σύνταξη

Xαμηλές πτήσεις σημειώνει η «δεύτερη ευκαιρία» που έχει δοθεί σε ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες με οφειλές προς τον ΕΦΚΑ να ανοίξουν τον δρόμο προς τη συνταξιοδότηση (νόμος 5078/2023). Βασικό εμπόδιο ορθώνεται η προϋπόθεση συναίνεσης στην άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου, ώστε οι αρμόδιες αρχές να μπορούν να ελέγξουν την οικονομική κατάσταση του υποψήφιου συνταξιούχου για να διαπιστώσουν αν πληροί τις προϋποθέσεις ένταξης. Μεταξύ των προϋποθέσεων είναι οι τραπεζικές καταθέσεις του οφειλέτη να μην υπερβαίνουν τα 12.000 ευρώ, διαφορετικά η αίτησή του απορρίπτεται.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΚΑ , στο διάστημα των δυόμισι ετών που ισχύει το μέτρο έχουν κατατεθεί συνολικά 12.377 αιτήματα υπαγωγής. Από αυτά, 7.345 αιτήσεις έχουν εγκριθεί, αριθμός που αντιστοιχεί στο 59,34% του συνόλου, ενώ 3.160 αιτήματα, ή 25,53%, έχουν απορριφθεί. Την ίδια στιγμή, ακόμη 1.872 αιτήσεις παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Περίπου 30.000 ελεύθεροι επαγγελματίες σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας και περίπου 300.000 συνολικά ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες σύμφωνα με την ΕΝΥΠΕΚΚ του Αλέξη Μητρόπουλου και το δίκτυο συνταξιούχων δε μπορούν να πάρουν σύνταξη λόγω υψηλών χρεών προς τον e-ΕΦΚΑ, αν δεν εξοφλήσουν το σύνολο της οφειλής τους ή αν δεν ενταχθούν σε σχετική ρύθμιση.
Ειδικότερα, κατά 640 εκατ. € (πάνω από μισό δις €) αυξήθηκαν τα χρέη των αγροτών-ελεύθερων επαγγελματιών μέσα σε ένα τρίμηνο προς το ΚΕΑΟ. Συνολικά στα 52.426.469.266 € (1/4 του ελληνικού ΑΕΠ) εκτοξεύτηκαν οι οφειλές στο ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ το β’ τρίμηνο του 2026 από 51.786.380.783 € που ήταν το α’ τρίμηνο 2026
Βασικός όρος εφαρμογής της ρύθμισης είναι ο ασφαλισμένος - οφειλέτης - επίδοξος συνταξιούχος να μην χρωστάει από μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών, περισσότερα από 30.000 ευρώ αν είναι ελεύθερος επαγγελματίας, ή 10.000 ευρώ αν είναι αγρότης. Σε αντίθετη περίπτωση, το υπερβαίνων ποσό, πρέπει να το εξοφλήσει άπαξ, εντός διμήνου από την υποβολή αίτησης ένταξης στη ρύθμιση.
Ακόμα όμως και στο ενδεχόμενο που πληροί το ανωτέρω όριο χρέους, υπάρχουν και άλλοι όροι που καθιστούν ακόμα δυσκολότερη, την απόφαση για να επιλεχθεί η ρύθμιση, ως λύση συνταξιοδότησης. 

Αυτοί είναι:

• Άρση του τραπεζικού απορρήτου: Θα πρέπει ο οφειλέτης να συναινέσει ώστε να πραγματοποιηθεί η διαδικασία, για να μπορούν να διαπιστώσουν οι αρμόδιες υπηρεσίες του Φορέα, τη συνολική οικονομική του κατάσταση.
• Τραπεζικές καταθέσεις έως 12.000 ευρώ: Σε περίπτωση που βρεθεί ότι είναι μεγαλύτερα τα ποσά που βρίσκονται στη διάθεση του οφειλέτη, τότε τυχόν αίτημα για ρύθμιση χρεών προς τον e-ΕΦΚΑ, απορρίπτεται. Το ίδιο συμβαίνει, αν διαπιστωθεί ότι ο οφειλέτης – υποψήφιος συνταξιούχος, είναι συνδικαιούχος και το άθροισμα των τραπεζικών λογαριασμών είναι υψηλότερο του ανωτέρω ποσού.
• Δόση στο 60% της καταβαλλόμενης σύνταξης (όριο τα 330 ευρώ): Η συγκεκριμένη δέσμευση ισχύει μέχρι να περιοριστεί το χρέος από τα 30.000, στα 20.000 ευρώ, αν ο οφειλέτης είναι ελεύθερος επαγγελματίας ή από τα 10.000 ευρώ στα 6.000 ευρώ, αν ο οφειλέτης είναι αγρότης.
• Εξόφληση του υπόλοιπου ποσού σε δόσεις: Όταν επιτευχθεί η παραπάνω μείωση χρέους, τότε ο οφειλέτης θα αποπληρώσει το υπόλοιπο της οφειλής του σε έως 60 μηνιαίες δόσεις, με κατώτατο ποσό, τα 50 ευρώ.
• Ηλικιακό όριο: Απαραίτητη προϋπόθεση για να ενταχθεί κάποιος οφειλέτης στη ρύθμιση είναι ή να έχει συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας του, ή το 62ο με 40 χρόνια προϋπηρεσίας, ή να έχει καλύψει τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης (6.000 ένσημα).