ΑΑΔΕ: Στο στόχαστρο αναδρομικά και διορθωμένες βεβαιώσεις αποδοχών χιλιάδων μισθωτών και συνταξιούχων

Έναν νέο γύρο ελέγχων σε παλαιότερες φορολογικές δηλώσεις ενεργοποιεί η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, στρέφοντας το ενδιαφέρον της στα εισοδήματα του 2022 που δηλώθηκαν το 2023. Στόχος είναι να εντοπιστούν περιπτώσεις φορολογουμένων οι οποίοι είτε δεν δήλωσαν αναδρομικές αποδοχές είτε δεν προχώρησαν στις απαιτούμενες διορθώσεις μετά την έκδοση νέων βεβαιώσεων από εργοδότες, ασφαλιστικά ταμεία ή άλλους φορείς.
Η νέα επιχείρηση διασταυρώσεων εντάσσεται στο επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ για το 2026 και αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος Ιουλίου. Πρόκειται για μια διαδικασία που αφορά κυρίως μισθωτούς και συνταξιούχους, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια έλαβαν αναδρομικά ποσά ή είδαν τις αρχικές βεβαιώσεις αποδοχών να τροποποιούνται εκ των υστέρων.
Οι φορολογικές αρχές θα συγκρίνουν τα στοιχεία που αναγράφηκαν στις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος με τα δεδομένα που έχουν αποσταλεί ηλεκτρονικά από εργοδότες, ασφαλιστικά ταμεία και λοιπούς φορείς. Ουσιαστικά πρόκειται για έναν εκτεταμένο έλεγχο συμβατότητας ανάμεσα στα στοιχεία του εντύπου Ε1 και στις βεβαιώσεις αποδοχών που βρίσκονται καταχωρημένες στα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ.
Στο επίκεντρο των ελέγχων βρίσκονται τρεις βασικές κατηγορίες υποθέσεων. Η πρώτη αφορά τους προσυμπληρωμένους κωδικούς αποδοχών και συντάξεων, οι οποίοι εμφανίζονται αυτόματα στις φορολογικές δηλώσεις. Η δεύτερη αφορά αναδρομικά ποσά που καταβλήθηκαν αλλά δεν δηλώθηκαν, παρότι προκύπτουν από τις σχετικές βεβαιώσεις των εργοδοτικών φορέων. Η τρίτη σχετίζεται με τροποποιητικές δηλώσεις που υποβλήθηκαν μεταγενέστερα και είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση του φόρου ή την επιστροφή χρημάτων στους φορολογούμενους.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις περιπτώσεις όπου εκδόθηκαν διορθωμένες βεβαιώσεις αποδοχών μετά την υποβολή της αρχικής δήλωσης. Σε αρκετές περιπτώσεις, εργοδότες και ασφαλιστικοί οργανισμοί προχώρησαν σε επικαιροποίηση των στοιχείων που είχαν αποστείλει στην ΑΑΔΕ, χωρίς όμως οι φορολογούμενοι να υποβάλουν στη συνέχεια τροποποιητική δήλωση ώστε να ενσωματώσουν τα νέα δεδομένα.
Αυτό ακριβώς το κενό επιχειρεί τώρα να καλύψει η φορολογική διοίκηση. Μετά την ολοκλήρωση των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων, η Διεύθυνση Φορολογικής Συμμόρφωσης θα προχωρήσει στην αποστολή ειδοποιητηρίων και ηλεκτρονικών μηνυμάτων προς όσους εντοπιστούν με αποκλίσεις. Οι φορολογούμενοι θα κληθούν να προχωρήσουν στις απαραίτητες διορθώσεις μέσω υποβολής τροποποιητικών δηλώσεων.
Για όσους αδιαφορήσουν ή δεν ανταποκριθούν στις ειδοποιήσεις, η διαδικασία δεν σταματά εκεί. Η ΑΑΔΕ έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε διοικητικό προσδιορισμό του φόρου, αξιοποιώντας τα στοιχεία που διαθέτει από τις βεβαιώσεις αποδοχών και τα αποτελέσματα των διασταυρώσεων. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο πρόσθετος φόρος θα καταλογιστεί απευθείας στον φορολογούμενο, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη δική του ενέργεια.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και από όσους διαπιστώνουν λάθη στις προσυμπληρωμένες αποδοχές τους. Η νομοθεσία δεν επιτρέπει στον φορολογούμενο να τροποποιήσει μόνος του τα συγκεκριμένα ποσά στο έντυπο Ε1. Οι σχετικοί κωδικοί είναι «κλειδωμένοι» και μπορούν να αλλάξουν μόνο εφόσον ο εργοδότης ή ο φορέας που εξέδωσε τη βεβαίωση αποδοχών υποβάλει διορθωτικό αρχείο στην ΑΑΔΕ.
Αυτό σημαίνει ότι ένας μισθωτός ή συνταξιούχος που θεωρεί πως τα ποσά που εμφανίζονται στη δήλωσή του είναι λανθασμένα, δεν μπορεί να προχωρήσει μονομερώς σε διόρθωση. Οφείλει να απευθυνθεί στον εργοδότη, στο ασφαλιστικό ταμείο ή στον φορέα που εξέδωσε τη βεβαίωση και να ζητήσει την αποκατάσταση του σφάλματος. Μόνο μετά την αποστολή των διορθωμένων στοιχείων στην ΑΑΔΕ μπορεί να πραγματοποιηθεί νέα εκκαθάριση και επανυπολογισμός του φόρου.
Οι νέες διασταυρώσεις εντάσσονται στη γενικότερη στρατηγική της φορολογικής διοίκησης για αξιοποίηση των ηλεκτρονικών δεδομένων και ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης χωρίς την ανάγκη μαζικών επιτόπιων ελέγχων. Μέσω της ψηφιακής επεξεργασίας στοιχείων, η ΑΑΔΕ αποκτά τη δυνατότητα να εντοπίζει με μεγαλύτερη ταχύτητα αποκλίσεις και αδήλωτα εισοδήματα, επεκτείνοντας το δίκτυο ελέγχων ακόμη και σε φορολογικές υποθέσεις προηγούμενων ετών.
Για χιλιάδες μισθωτούς και συνταξιούχους, το επόμενο διάστημα θα αποτελέσει μια δεύτερη ανάγνωση των δηλώσεων που υπέβαλαν πριν από τρία χρόνια. Και για όσους έχουν αφήσει εκκρεμότητες σε αναδρομικά ή διορθωμένες βεβαιώσεις αποδοχών, οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις της ΑΑΔΕ ενδέχεται να φέρουν σύντομα νέα ειδοποιητήρια και πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις.