Πρώτο γεωργικό μυκητοκτόνο που βασίζεται στο RNA – Νέο όπλο για τους αμπελουργούς

Οι αμπελουργοί στο Μεξικό έχουν στη διάθεσή τους ένα νέο όπλο για τον μύκητα του ωιδίου, μιας από τις μεγαλύτερες μάστιγες στην παραγωγή σταφυλιών, καθώς η χώρα έγινε η πρώτη στον κόσμο που ενέκρινε μυκητοκτόνο που βασίζεται στο RNA.
Ο μύκητας του ωιδίου, Erysiphe necator, πιστεύεται ότι κατάγεται από τη Βόρειο Αμερική, έχει εξαπλωθεί όμως στα αμπέλια της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Αν και συνήθως δεν σκοτώνει τα φυτά, μειώνει την παραγωγή σταφυλιών αλλά και την ποιότητα του κρασιού.
Το μυκητοκτόνο Oifirax, προϊόν της αμερικανικής εταιρείας GreenLight Biosciences, βασίζεται στη σύγχρονη μέθοδο της «παρεμβολής RNA», ή iRNA, η οποία μπλοκάρει την έκφραση συγκεκριμένων γονιδίων και χρησιμοποιείται σε κάποιες θεραπείες για κληρονομικά και άλλα νοσήματα.
Η GreenLight είχε ήδη λάβει έγκριση για ένα εντομοκτόνο και ένα ακαρεοκτόνο γεωργικής χρήσης, το Oifirax όμως είναι το πρώτο που εφαρμόζει τη μέθοδο του iRNA σε μύκητες.
Η μεξικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την έγκριση του προϊόντος στις 12 Αυγούστου έπειτα από μια διαδικασία εννέα μηνών στην οποία συμμετείχαν οι αρχές υγείας, περιβάλλοντος και γεωργίας, προκειμένου να τεκμηριωθεί η ασφάλεια του μυκητοκτόνου για τον άνθρωπο και το περιβάλλον.
Η μέθοδος της παρεμβολής βασίζεται σε μικρά μόρια RNA, σχεδιασμένα να αναγνωρίζουν και να προκαλούν την καταστροφή των μορίων mRNA που προκύπτουν από την έκφραση ενός συγκεκριμένου γονιδίου. Χωρίς τα μόρια mRNA, τα κύτταρα δεν μπορούν να παράγουν την πρωτεΐνη που κωδικοποιείται από το γονίδιο.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, στόχος είναι το γονίδιο CYP51, κοινό σε πολλά είδη μυκήτων, το οποίο εμπλέκεται στη σύνθεση της εργοστερόλης, μιας ουσίας που σταθεροποιεί τις κυτταρικές μεμβράνες. Ο ψεκασμός του μυκητοκτόνου στα πράσινα μέρη του φυτού διαλύει τις μεμβράνες του ωιδίου και τελικά το εξοντώνει.
Σε συνέντευξη Τύπου για την ανακοίνωση της έγκρισης, ο διευθύνων σύμβουλος της GreenLight διαβεβαίωσε ότι το Oifirax δεν βλάπτει τις πεταλούδες, τις μέλισσες και τους γεωσκώληκες, Αναλύσεις βιοπληροφορικής υποδεικνύουν επίσης ότι δεν είναι επιβλαβές για τα σπονδυλωτά και τους μικροοργανισμούς του εδάφους.
Επιπλέον, το μυκητοκτόνο αναγνωρίζει ένα τμήμα των μορίων mRNA που πιστεύεται ότι υπάρχει μόνο στο ωίδιο και όχι σε άλλα είδη μυκήτων.
Δεδομένου όμως ότι κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει την ύπαρξη άλλων μυκήτων με την ίδια αλληλουχία, η πιθανότητα παρενεργειών δεν είναι μηδενική.