Τι σημαίνουν για τους Έλληνες καταναλωτές οι εξελίξεις σε Βενεζουέλα και Ιράν

Η Τεχεράνη είναι πιο κοντά στους Έλληνες πολίτες από ό,τι το Καράκας. Η αυτονόητη διαπίστωση -σε όρους γεωγραφίας- αποκτά σημασία σε όρους οικονομίας: συγκεκριμένα σε σχέση με έναν κλάδο που επηρεάζει καθοριστικά την καθημερινότητα: τον κλάδο της ενέργειας.
Το 2026 ξεκίνησε με μία ανατροπή στη Λατινική Αμερική (καθαίρεση Μαδούρο) και με την αναζωπύρωση ενός κινήματος αντίδρασης στη Μέση Ανατολή (τις διαδηλώσεις στο Ιράν). Οι εξελίξεις στο Ιράν δεν είναι καινούριες: διαδηλώσεις έχουν γίνει και στο παρελθόν, χωρίς πρακτικό αποτέλεσμα. Αυτό που διαφέρει σήμερα είναι οι αναφορές Τραμπ για πιθανή επέμβαση των ΗΠΑ.
Οι εξελίξεις αυτές, που έχουν ευρύτερες γεωπολιτικές συνέπειες, μπορεί να φτάσουν μέχρι το πορτοφόλι του Έλληνα καταναλωτή.
Βενεζουέλα: Τι σημαίνουν τα 50 δολάρια για τους Έλληνες καταναλωτές
Αν οι ΗΠΑ διασφαλίσουν πρόσθετες ποιότητες πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, μπορούν να μειώσουν τις εισαγωγές από άλλες περιοχές, απελευθερώνοντας έτσι ποσότητες για άλλους πελάτες.
Επίσης, η παραγωγή στη Βενεζουέλα αναμένεται να αυξηθεί. «Η παραγωγή θα μπορούσε να αυξηθεί σε 1,5 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα έως το 2030 σε ένα αισιόδοξο σενάριο, ενδεχομένως διπλασιαζόμενη σε 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα εάν οι μεγάλοι παραγωγοί πετρελαίου των ΗΠΑ επενδύσουν σημαντικά στην περιοχή» δήλωσε ο Ντάαν Στρούιβεν της Goldman Sachs Research.
Τέλος, η αγορά δεν τιμολογεί μόνο βαρέλια, αλλά και ρίσκο. Ένα «μαξιλάρι» προμηθειών από τα τεράστια αποθέματα της Βενεζουέλας μπορεί να λειτουργεί πυροσβεστικά σε περιόδους κρίσεων. Η αύξηση της προσφοράς και η μείωση του κινδύνου αναμένεται να οδηγήσουν τις τιμές προς τα κάτω.
Αν τελικά η διεθνής τιμή στο brent μειωθεί κοντά στα 50 δολάρια το βαρέλι (από περίπου 60 δολ. που είναι σήμερα), αυτό θα μεταφραστεί σε αποκλιμάκωση των τιμών που πληρώνουν και οι Έλληνες καταναλωτές (νοικοκυριά και επιχειρήσεις).
Για παράδειγμα στην αντλία, εφόσον το κόστος του brent μειωθεί κατά 10 δολ/ βαρέλι, η τιμή της βενζίνης αναμένεται να μειωθεί κατά περίπου 0,057 ευρώ/λίτρο (λαμβάνοντας υπόψη και την ισοτιμία ευρώ-δολαρίου). Η μείωση αυτή αφορά στο κόστος της βενζίνης προ φόρων. Στην πράξη (με την πρόσθεση ΦΠΑ και ΕΦΚ) η μείωση που θα δει ο τελικός καταναλωτής θα είναι μικρότερη (0,03–0,04 ευρώ /λίτρο).
Πιο μακροπρόθεσμα, και καθώς η διεθνής πρακτική είναι οι τιμές του πετρελαίου να επηρεάζουν την πορεία των τιμών φυσικού αερίου, μια σημαντική πτώση στο μπρεντ μπορεί να ωθήσει προς τα κάτω τις τιμές του φυσικού αερίου- έστω και με καθυστέρηση αρκετών μηνών.
Ήδη, η Goldman Sachs, στην έκθεση «Commodity Views 2026 Outlook» εκτιμά ότι η πετρελαϊκή αγορά θα πιεστεί από πλεονάσματα προσφοράς την περίοδο 2025–26, με το μπρεντ να οδηγείται στα 56 δολ. το βαρέλι και το WTI στα 52/bbl κατά μέσο όρο το 2026, λόγω της υψηλής προσφοράς από OPEC+, ΗΠΑ, Βραζιλία και άλλους προμηθευτές. Παράλληλα, προβλέπει ότι η αύξηση προσφοράς LNG θα οδηγήσει και σε σημαντική πίεση στις τιμές του φυσικού αερίου.
Για την ελληνική αγορά ενέργειας μία τέτοια εξέλιξη θα ήταν καθοριστική, καθώς το κόστος φυσικού αερίου είναι αυτό που κυρίως κρατά ψηλά το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας- τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις.
Ιράν: Game changer
Αν οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα έχουν απόσταση (γεωγραφικά και χρονικά) για την Ελλάδα, δεν ισχύει το ίδιο για το Ιράν. Το σενάριο πλήρους “επιστροφής” του Ιράν στις διεθνείς αγορές είναι ποιοτικά διαφορετικό, καθώς αφορά σε πολύ μεγαλύτερη παραγωγική βάση, με εξαγωγές που σήμερα γίνονται σε μεγάλο βαθμό υπό περιορισμούς και με γεωγραφική συγκέντρωση.
Σύμφωνα με την έκθεση «Oil Market Report, Ιούνιος 2025» από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), το Ιράν παρήγαγε περίπου 4,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (mb/d) (σε αργό, συμπυκνώματα πετρελαίου και NGL) και είχε συνολικές εξαγωγές κοντά στα 2,6 mb/d, με κύριο προορισμό την Κίνα. Το Ιράν είναι επίσης σημαντικός εξαγωγέας πετρελαϊκών προϊόντων, με τις αποστολές μαζούτ, υγραερίου και νάφθας να ανέρχονται κατά μέσο όρο σε σχεδόν 800 kb/d από τον Ιανουάριο.
Εφόσον το Ιράν επιστρέψει στην κανονικότητα των διεθνών αγορών, με πλήρη άρση των κυρώσεων, αυτό θα οδηγήσει σε:
• αύξηση εξαγωγών προς περισσότερους αγοραστές (Ευρώπη/Ασία) χωρίς περιορισμούς,
• αύξηση της παραγωγής μέσω επενδύσεων/τεχνολογίας/υπηρεσιών πετρελαίου που σήμερα μπλοκάρονται.
Ακριβείς προβλέψεις δεν είναι εφικτές, αλλά το “μέγεθος ιστορίας” εδώ είναι πολύ μεγαλύτερο από τη Βενεζουέλα. Ο IEA περιγράφει το Ιράν ως σημαντικό παίκτη με εξαγωγές που ήδη είναι υψηλές παρά τις κυρώσεις, αλλά και με τη δυνατότητά του να κλείνει τα Στενά του Ορμούζ, επηρεάζοντας καθοριστικά- αν και συχνά πρόσκαιρα- τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.
«Οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα και το Ιράν θα μπορούσαν να ασκήσουν επιπλέον πτωτική πίεση στις τιμές πετρελαίου το 2026, σε ένα περιβάλλον όπου η αγορά ήδη αναμένεται να έχει πλεόνασμα. Αυτό συμβαίνει όχι μόνο λόγω της φυσικής προσφοράς αλλά και λόγω της αλλαγής της αντίληψης της αγοράς ότι το πετρέλαιο δεν είναι τόσο περιορισμένο όσο πριν» εξηγεί η ανάλυση του Barron’s του ομίλου Dow Jones & Company, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι η τιμή μπορεί να πέσει «και κάτω από τα 50 δολ/βαρέλι».
Η μείωση της αβεβαιότητας, το πιο προβλέψιμο ενεργειακό κόστος και οι χαμηλότερες πιέσεις στον πληθωρισμό θα προστεθούν στα άμεσα οφέλη που θα έχουν οι καταναλωτές μετά τη μείωση των ενεργειακών τιμών.
Το μέλλον των ελληνικών γεωτρήσεων
Οι πιέσεις στις τιμές του πετρελαίου μπορεί να έχουν μία ακόμα επίπτωση: τη βιωσιμότητα των γεωτρήσεων υδρογονανθράκων στις οποίες φιλοδοξεί να προχωρήσει η Ελλάδα τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με την εταιρεία έρευνας Rystad Energy, το μέσο διεθνές κόστος εξόρυξης στις υπεράκτιες γεωτρήσεις βαθέων υδάτων (deepwater), όπως θα είναι αυτές στο Ιόνιο και νοτίως της Κρήτης, ανέρχεται σε περίπου τα 43 δολάρια ανά βαρέλι.
Από την πλευρά της η Wood Mackenzie, μια από τις μεγαλύτερες διεθνείς εταιρείες έρευνας και συμβουλευτικής, σε ειδική ανάλυσή της το 2023 εκτίμησε ότι «στα έργα που ξεκινούν το 2023, η μέση τιμή breakeven για να επιτευχθεί ένα 15% IRR (απόδοση επενδυμένου κεφαλαίου) είναι περίπου 49 δολ./βαρέλι Brent crude», με τον μέσο όρο IRR 19% να επιτυγχάνεται κοντά στα 60 δολ./bbl – το χαμηλότερο επίπεδο από το 2018.