Η Αμερική αντιμέτωπη με τον ίδιο τον εαυτό της

«Αμερική, Αμερική, καλά μου το είπαν μερικοί πως είσαι χώρα μαγική», έλεγε ένα παλιό τραγούδι του Γιώργου Κοινούση. Όμως, τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά.
Λίγες χώρες είναι πιο εκρηκτικά αντιφατικές από τις ΗΠΑ. Και αυτό το βλέπουμε αυτές τις μέρες με αυτά που συμβαίνουν στη Μινεσότα.
Γιατί εκεί συναντιούνται οι δυο παράλληλες ιστορίες των ΗΠΑ.
Από τη μια, η ιστορία που την ήθελε μια χώρα ανοιχτή, φιλόξενη, που κατάφερε να υποδεχτεί εκατομμύρια μετανάστες δίνοντάς τους μια ευκαιρία να τα καταφέρουν, που αναδείχτηκε στη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη, που έβαλε πλάτη για να ηττηθεί ο ναζισμός, που γέννησε πλήθος κινήματα, πολιτικά, κοινωνικά, καλλιτεχνικά.
Από την άλλη, η ιστορία που αντιπροσωπεύει το σκοτεινό της πρόσωπο. Αυτό της βίας, του ρατσισμού, της εχθρότητας προς τον άλλο και το διαφορετικό, της υποστήριξης κάθε είδους αυταρχικών καθεστώτων εάν ήταν «με τη σωστή πλευρά».
Τις δυο αυτές ιστορίες, τις δυο αυτές όψεις της Αμερικής, τις γνωρίζουμε καλά σε όλο τον κόσμο. Γιατί με αυτό τον ίδιο εκρηκτικά αντιφατικό τρόπο έχει συμπεριφερθεί και η Αμερική στον κόσμο.
Γιατί χρωστάμε πολλά στην Αμερική, στις τέχνες, στην τεχνολογία, στην ίδια την ιδέα μιας ελεύθερης κοινωνίας, μιας κοινωνίας ανοιχτών οριζόντων.
Αλλά και γιατί έχουμε πληρώσει ακριβά την άλλη πλευρά της Αμερικής: την αυτοκρατορική αλαζονεία, τη λογική του παγκόσμιου χωροφύλακα, τον τρόπο που συχνά εξάγει τις δικές της αντιφάσεις στον υπόλοιπο κόσμο, το πώς συχνά βλέπει τον κόσμο με τον τρόπο που βλέπει τα δικά της προβλήματα.
Ξέρω ότι πολλοί θα πουν ότι όλα αυτά είναι απλώς αποτέλεσμα του τρόπου που πολιτεύεται ο Τραμπ και ιδίως του τρόπου που προσπαθεί να εξασφαλίσει για το δικό του εκλογικό ακροατήριο, αυτή την εικόνα μιας Αμερικής που πρώτα ασχολείται με τους Αμερικανούς και μετά με τους «ξένους», ακόμη και εάν στην πραγματικότητα οι ΗΠΑ ακόμη εξαρτώνται από το να έρχονται εργατικά χέρια και ταλέντα από το εξωτερικό.
Όμως, στην πραγματικότητα τα δυο πρόσωπα των ΗΠΑ «τέμνουν» τις πολιτικές παρατάξεις των ΗΠΑ. Επί των ημερών του Κλίντον ξεκίνησε η στρατιωτικοποίηση των αστυνομικών δυνάμεων, που κατέληξε σε σώματα όπως το ICE, Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι πρόεδροι αύξησαν εξίσου την αστυνόμευση των συνόρων και έκαναν πιο δύσκολη τη μετανάστευση, ενώ «αυτοκρατορικές» εκστρατείες, επεμβάσεις στο εξωτερικό, και δράση των μυστικών υπηρεσιών έγιναν και από τις δύο παρατάξεις. Σε κάποιες περιπτώσεις και επειδή οι λοιποί «σύμμαχοι» πρώτοι και καλύτεροι οι Ευρωπαίοι δεν ήθελαν να «λερώσουν τα χέρια τους».
Δεν ξέρω πώς θα τελειώσει το αμερικανικό δράμα που βλέπουμε να ξετυλίγεται μπροστά μας. Όμως, πρέπει να τελειώσει με έναν τρόπο που να κάνει την αμερικανική κοινωνία να έχει μεγαλύτερη συνοχή, συμπεριληπτικότητα, δημοκρατία και ικανότητα να λύνει τα προβλήματά της χωρίς αλλεπάλληλα ξεσπάσματα βίας και χωρίς να καταλήξει σε κάτι που μόνο ως εμφύλιος πόλεμος θα μπορούσε να περιγραφεί. Γιατί είτε το θέλουμε είτε όχι, οι ΗΠΑ παραμένουν, προς το παρόν τουλάχιστον, ο μόνος ηγεμόνας στον πλανήτη. Και για το καλό όλων μας, καλό να είναι να μην κατρακυλήσει στο χάος.     Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος