Επίδομα μητρότητας: Το νέο καθεστώς και τι προβλέπει

Ριζικές αλλαγές στο καθεστώς απονομής του επιδόματος μητρότητας προωθεί το υπουργείο Εργασίας με διάταξη που θα ενταχθεί στο νομοσχέδιο για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ). Στόχος της παρέμβασης είναι η θέσπιση ενιαίων κανόνων για όλες τις ασφαλισμένες του ιδιωτικού τομέα, ανεξαρτήτως του πρώην ταμείου προέλευσής τους, αλλά και η ουσιαστική ενίσχυση των παροχών για τις μη μισθωτές, που μέχρι σήμερα λαμβάνουν ιδιαίτερα χαμηλά ποσά. Με τη νέα ρύθμιση το επίδομα μητρότητας επιχειρεί να απαλλαγεί από τις παλαιές στρεβλώσεις και να περάσει σε ένα ενιαίο, πιο διαφανές και – κυρίως – δικαιότερο πλαίσιο για όλες τις ασφαλισμένες.
Η προωθούμενη μεταρρύθμιση προβλέπει καθολική εφαρμογή του μοντέλου που ίσχυε στο πρώην ΙΚΑ για όλες τις μισθωτές του ιδιωτικού τομέα, συμπεριλαμβανομένων εργαζομένων σε τράπεζες, ΔΕΚΟ και ΜΜΕ. Συγκεκριμένα:

• Για τον πρώτο μήνα άδειας το 50% του μισθού θα καταβάλλεται από τον ΕΦΚΑ και το υπόλοιπο 50% από τον εργοδότη.
• Για τους επόμενους τρεις μήνες το κόστος θα επιμερίζεται ισόποσα (50%-50%) μεταξύ ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ.

Σημαντικό είναι ότι για τις εργαζόμενες σε τράπεζες και ΔΕΚΟ το τελικό ποσό που θα λαμβάνουν δεν μεταβάλλεται. Αυτό που αλλάζει είναι η πηγή χρηματοδότησης, ώστε να εναρμονιστεί με το νέο ενιαίο πλαίσιο. Με τον τρόπο αυτόν επιχειρείται εξορθολογισμός της επιβάρυνσης και ισονομία μεταξύ επιχειρήσεων διαφορετικών κλάδων.
Οι ελεύθερες επαγγελματίες
Την ίδια ώρα η πιο ουσιαστική αλλαγή αφορά τις ελεύθερες επαγγελματίες, τις αυτοαπασχολούμενες και τις αγρότισσες. Τα σταθερά και χαμηλά επιδόματα καταργούνται και το νέο ποσό θα συνδέεται με τον ασφαλιστέο μισθό της κατηγορίας εισφορών που έχει επιλέξει η ασφαλισμένη.
Ο σχεδιασμός
Με βάση τον σχεδιασμό:

• Ο ΕΦΚΑ θα καταβάλλει το 50% του ασφαλιστέου μισθού για τέσσερις μήνες.
• Η ΔΥΠΑ θα καλύπτει το υπόλοιπο 50% για τρεις μήνες.

Η σύνδεση της παροχής με την ασφαλιστική κατηγορία σημαίνει ότι όσες καταβάλλουν υψηλότερες εισφορές θα λαμβάνουν αντίστοιχα αυξημένο επίδομα. Για πολλές αυτοαπασχολούμενες τα ποσά ενδέχεται να είναι πολλαπλάσια των σημερινών, οδηγώντας ακόμη και σε τετραπλασιασμό της συνολικής στήριξης σε σχέση με τα 150 ή 200 ευρώ που ισχύουν σήμερα.
Για τις υπαλλήλους του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των πρώην ΟΠΑΔ/ΤΥΔΚΥ δεν προβλέπεται μεταβολή. Η πεντάμηνη άδεια με πλήρεις αποδοχές θα συνεχίσει να καταβάλλεται εξ ολοκλήρου από τον εργοδότη, δηλαδή το κράτος ή τον οικείο φορέα.
Οι διαφοροποιήσεις
Θα πρέπει να τονιστεί ότι παρά την ενοποίηση των ασφαλιστικών ταμείων στον e-ΕΦΚΑ, τα επιδόματα μητρότητας εξακολουθούν να διαφοροποιούνται ανάλογα με το πρώην ταμείο:

• Στο πρώην ΙΚΑ το 50% του μισθού καλύπτεται από τον ΕΦΚΑ, το 40% από τη ΔΥΠΑ και το 10% από τον εργοδότη.
• Στις τράπεζες (πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ) ο ΕΦΚΑ καλύπτει το 100% των αποδοχών.
• Στις ΔΕΚΟ το σύνολο της δαπάνης επιβαρύνει τον εργοδότη.
• Στα ΜΜΕ (ΕΤΑΠ-ΜΜΕ) ο ΕΦΚΑ καταβάλλει το 100% του μισθού για τέσσεριςμήνες.
• Στις μη μισθωτές τα ποσά είναι σταθερά και χαμηλά: 150 ευρώ τον μήνα για ελεύθερες επαγγελματίες, 200 ευρώ για επιστήμονες (γιατρούς, δικηγόρους, μηχανικούς), ενώ οι αγρότισσες λαμβάνουν εφάπαξ βοήθημα 486 ευρώ.

Στο Δημόσιο ισχύει πεντάμηνη άδεια με πλήρη κάλυψη αποδοχών από το κράτος ή τον οικείο ΟΤΑ. Το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα πολλών «ταχυτήτων», με σημαντικές ανισότητες τόσο ως προς το ύψος της παροχής όσο και ως προς τον τρόπο χρηματοδότησης.