Aκρίβεια: 6 στους 10 Ελληνες αγοράζουν μόνο τα βασικά - Πόσο αυξήθηκαν οι τιμές από το 2004

Η ελληνική αγορά του οργανωμένου λιανεμπορίου εισήλθε στο 2026 με μια αξιοσημείωτη δυναμική, η οποία όμως συνοδεύεται από σαφή σημάδια κόπωσης και έντονο προβληματισμό. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Αλέξανδρος Φλώρος της NielsenIQ στο πλαίσιο της γενικής συνέλευσης της Ελληνικής Επιτροπής ECR, ο συνολικός τζίρος του κλάδου κατέγραψε άνοδο 6,1% κατά το πρώτο δίμηνο του έτους.
Παρά την αριθμητική αυτή ευμάρεια, η αγορά των ταχέως κινούμενων καταναλωτικών προϊόντων (FMCG) παρουσιάζει χαμηλότερη δυναμική σε σχέση με την περσινή χρονιά, με την αύξηση της αξίας πωλήσεων να περιορίζεται στο 4,9%, έναντι του 8,3% που είχε καταγραφεί το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Το πλέον ενθαρρυντικό στοιχείο στην παρούσα φάση είναι η σύνθεση αυτής της ανάπτυξης. Για πρώτη φορά μετά από μια μακρά περίοδο πληθωριστικών πιέσεων, η άνοδος του τζίρου οφείλεται κατά κύριο λόγο στην αύξηση του όγκου πωλήσεων (+7,3%) και μόνο κατά 1% στις αυξήσεις τιμών. Αυτό υποδηλώνει μια επιστροφή της πραγματικής κατανάλωσης, η οποία ενισχύεται περαιτέρω στο κανάλι του Cash & Carry, όπου οι τιμές κινήθηκαν πτωτικά κατά 1,5%, οδηγώντας σε αύξηση του όγκου κατά 6,1%. Ωστόσο, η κρίση στη Μέση Ανατολή παραμένει ο «αστάθμητος παράγοντας» που εμποδίζει κάθε ασφαλή πρόβλεψη για το σύνολο του έτους.
Η ψυχολογία του Έλληνα καταναλωτή: Μια κοινωνία σε διαρκή πίεση
Πίσω από τους ευημερούντες δείκτες της οικονομίας, η οποία αναμένεται να τρέξει με ρυθμούς κατά πολύ υψηλότερους από το 1,2% της Ευρωζώνης, κρύβεται μια εξαιρετικά πιεσμένη καταναλωτική βάση. Η έρευνα της NielsenIQ αποκαλύπτει το βάθος του χάσματος μεταξύ μακροοικονομίας και καθημερινότητας. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 52% των Ελλήνων δηλώνει οικονομικά χειρότερα σήμερα, τη στιγμή που το αντίστοιχο παγκόσμιο ποσοστό περιορίζεται στο 32%.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ζοφερή αν αναλογιστεί κανείς ότι μόλις το 3% του πληθυσμού αισθάνεται ότι μπορεί να ξοδεύει χωρίς περιορισμούς. Στον αντίποδα, το 63% των νοικοκυριών στην Ελλάδα δηλώνει πως το εισόδημά του επαρκεί μόνο για τα απολύτως βασικά αγαθά, ποσοστό δραματικά υψηλότερο από τον παγκόσμιο μέσο όρο του 41%. Η κατάσταση αυτή είναι το αποτέλεσμα μιας σωρευτικής επιβάρυνσης δεκαετιών, καθώς η μέση ετήσια πληθωριστική επίδραση την περίοδο 2004-2025 έχει φτάσει το αστρονομικό +48,8%.
Το ενεργειακό κόστος και η μετατόπιση προς το οργανωμένο λιανεμπόριο
Η ενέργεια παραμένει ο κύριος «αιμορραγικός» παράγοντας για τον προϋπολογισμό των πολιτών. Η σωρευτική άνοδος στους δείκτες ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου και θέρμανσης έχει αγγίξει τις 120 μονάδες σε σύγκριση με το 2006, δημιουργώντας ένα περιβάλλον διαρκούς αβεβαιότητας. Αυτή η πίεση έχει οδηγήσει σε μια μαζική μετατόπιση της κατανάλωσης προς τις μεγάλες οργανωμένες αλυσίδες, οι οποίες το 2025 συγκέντρωσαν το 82,4% της συνολικής αξίας πωλήσεων.
Το συνολικό «καλάθι» της αγοράς ανήλθε στα 19,3 δισ. ευρώ το 2025, με τα τρόφιμα και τα ποτά να παραμένουν ο αδιαφιλονίκητος πυλώνας με ανάπτυξη 6,8%. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (Private Label), τα οποία συνεχίζουν να κερδίζουν έδαφος (24,4%), καθώς η αναζήτηση της βέλτιστης τιμής παραμένει το κυρίαρχο κριτήριο επιλογής. Σε γεωγραφικό επίπεδο, αν και η Αττική παραμένει το κέντρο της αγοράς (41% του τζίρου), τα Νησιά παρουσιάζουν την ισχυρότερη ανάπτυξη με +10,0%, τροφοδοτούμενα προφανώς από την τουριστική κίνηση.
Προκλήσεις για το μέλλον
Ενώ το λιανεμπόριο δείχνει ανθεκτικότητα και ο κλάδος της διαμονής (Accommodation) έχει καταγράψει μια εντυπωσιακή ανάκαμψη από το 2020, ο κλάδος της εστίασης (HORECA) παρουσιάζει ελαφρά κάμψη 1%, γεγονός που ίσως προμηνύει μια ανακατανομή των δαπανών από πλευράς καταναλωτών. Η μείωση της προωθητικής έντασης στα επώνυμα προϊόντα κατά το τέλος του περασμένου έτους (από 64,4% σε 39,6%) ενδέχεται να αποτελέσει ένα επιπλέον εμπόδιο για την τόνωση της ζήτησης στο άμεσο μέλλον. Η ελληνική αγορά καλείται πλέον να διαχειριστεί την αντίφαση μεταξύ της αναπτυξιακής τροχιάς και της κοινωνικής κόπωσης, σε ένα διεθνές περιβάλλον που παραμένει «ναρκοθετημένο».