Ψηφιακό δελτίο αποστολής: Νέες οδηγίες ΑΑΔΕ για το myDATA – Διαδικασίες, εξαιρέσεις και χρονοδιάγραμμα

Σε πλήρη αποσαφήνιση του πλαισίου για την εφαρμογή του ψηφιακού δελτίου αποστολής προχωρά η φορολογική διοίκηση, με νέα εγκύκλιο που υπογράφει ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής. Η εγκύκλιος εξειδικεύει τις περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται η έκδοση ψηφιακού παραστατικού διακίνησης, τα υποχρεωτικά στοιχεία που πρέπει να περιλαμβάνει, καθώς και τις περιπτώσεις στις οποίες προβλέπονται εξαιρέσεις ή απλοποιημένες διαδικασίες.
Βασικός στόχος της νέας παρέμβασης είναι η ενιαία εφαρμογή των κανόνων και η ενίσχυση της διαφάνειας στις συναλλαγές, μέσω της πλατφόρμας myDATA. Με την ψηφιοποίηση της διακίνησης αγαθών, η φορολογική διοίκηση αποκτά τη δυνατότητα άμεσης παρακολούθησης των εμπορευμάτων, περιορίζοντας τα περιθώρια φοροδιαφυγής και μειώνοντας ταυτόχρονα τη γραφειοκρατία για τις επιχειρήσεις.
Ειδικές κατηγορίες επαγγελματιών
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε ειδικές κατηγορίες επαγγελματιών, όπως οι αγρότες, οι πωλητές λαϊκών αγορών και οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα των ταχυμεταφορών, όπου προβλέπονται συγκεκριμένες οδηγίες ανάλογα με τη φύση της δραστηριότητας.
Για τους αγρότες που εντάσσονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ και δραστηριοποιούνται σε υπαίθριες αγορές, η εγκύκλιος καθορίζει με σαφήνεια τις υποχρεώσεις τους. Όταν μεταφέρουν προϊόντα από τις εγκαταστάσεις τους προς λαϊκές αγορές, απαιτείται η έκδοση συγκεντρωτικού δελτίου αποστολής, το οποίο πρέπει να διαβιβάζεται στην πλατφόρμα myDATA. Στο παραστατικό αυτό καταγράφονται τα στοιχεία του παραγωγού, ενώ ως παραλήπτης δηλώνεται ειδικός κωδικός και αναγράφεται ο σκοπός της μεταφοράς.
Σε περίπτωση που μέρος των προϊόντων παραμείνει αδιάθετο, προβλέπεται η επιστροφή τους με το ίδιο παραστατικό, ενώ κατά την επανεισαγωγή τους στην αποθήκη απαιτείται η έκδοση δελτίου ποσοτικής παραλαβής, ώστε να ενημερωθεί το σύστημα για τα αποθέματα που δεν πωλήθηκαν. Παράλληλα, παρέχεται ευελιξία για περιπτώσεις συμμετοχής σε διαδοχικές αγορές, όπου επιτρέπεται η χρήση του ίδιου παραστατικού για περισσότερες ημέρες.
Αντίθετα, δεν απαιτείται η έκδοση ψηφιακού δελτίου αποστολής για μεταφορές προϊόντων μεταξύ αγροτικών εγκαταστάσεων σε μικρές αποστάσεις, όταν δεν υπάρχει εμπορικός σκοπός.
Απλοποιήσεις και εξαιρέσεις
Για τους επαγγελματίες πωλητές αγροτικών προϊόντων που προμηθεύονται εμπορεύματα από χονδρεμπόρους, προβλέπεται απλοποιημένη διαδικασία. Στις περιπτώσεις αυτές, μπορεί να χρησιμοποιείται το παραστατικό διακίνησης που εκδίδει ο προμηθευτής, χωρίς να απαιτείται έκδοση νέου δελτίου. Ωστόσο, για τα αδιάθετα προϊόντα ισχύει αντίστοιχη υποχρέωση δήλωσης μέσω δελτίου ποσοτικής παραλαβής.
Αν τα προϊόντα μεταφερθούν εκ νέου σε επόμενη αγορά, τότε απαιτείται η έκδοση νέου συγκεντρωτικού δελτίου αποστολής, ώστε να διασφαλίζεται η ορθή καταγραφή της διακίνησης.
Διαφορετικό είναι το καθεστώς για τους πωλητές βιομηχανικών και βιοτεχνικών προϊόντων στο υπαίθριο εμπόριο. Εφόσον δραστηριοποιούνται αποκλειστικά σε λαϊκές αγορές και τα τιμολόγια αγοράς έχουν ήδη διαβιβαστεί στο myDATA, δεν υποχρεούνται να εκδίδουν ψηφιακό δελτίο αποστολής. Αν όμως διαθέτουν και φυσικό κατάστημα, τότε η υποχρέωση επανέρχεται για κάθε μεταφορά προϊόντων.
Σημαντικές διευκρινίσεις παρέχονται και για τις επιχειρήσεις ταχυμεταφορών. Στις περιπτώσεις όπου τα αγαθά διακινούνται μέσω κέντρων διαλογής πριν φτάσουν στον τελικό παραλήπτη, κανονικά θα απαιτούνταν η έκδοση σχετικών παραστατικών. Ωστόσο, η εγκύκλιος εισάγει εξαίρεση για τις εταιρείες που διαθέτουν ολοκληρωμένα ψηφιακά συστήματα παρακολούθησης της διακίνησης, επιτρέποντας την αποφυγή έκδοσης επιπλέον παραστατικών, υπό την προϋπόθεση ότι τα δεδομένα είναι διαθέσιμα σε περίπτωση ελέγχου.
Ψηφιοποίηση και υποχρεωτική εφαρμογή
Το νέο πλαίσιο εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική ψηφιοποίησης της φορολογικής διοίκησης, με στόχο τη δημιουργία ενός πλήρως διασυνδεδεμένου περιβάλλοντος συναλλαγών. Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει έτος ορόσημο, καθώς προβλέπεται η πλήρης εφαρμογή του ψηφιακού δελτίου αποστολής και της ηλεκτρονικής τιμολόγησης.
Η μεταβατική περίοδος έχει ήδη ξεκινήσει, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, ενώ από τον Μάιο του 2026 η ψηφιακή παρακολούθηση της διακίνησης αποθεμάτων καθίσταται υποχρεωτική για το σύνολο των υπόχρεων.
Με την πλήρη ενεργοποίηση του συστήματος, κάθε μετακίνηση αγαθών θα καταγράφεται ψηφιακά, δημιουργώντας ένα διαφανές και ελεγχόμενο πλαίσιο συναλλαγών. Αυτό εκτιμάται ότι θα περιορίσει σημαντικά τη χρήση εικονικών παραστατικών και θα ενισχύσει τη φορολογική συμμόρφωση, συμβάλλοντας στη βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς.