Εργαζόμενοι συνταξιούχοι: Πώς θα ξεμπλοκάρει η προσαύξηση – Πάνω από 300.000 δηλώσεις στον ΕΦΚΑ

Φόρμουλα αναζητεί το υπουργείο Εργασίας, σε συνεργασία με τον ΕΦΚΑ, ώστε οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι να λαμβάνουν σε τακτά χρονικά διαστήματα την προσαύξηση στη σύνταξη τους, αντί να περιμένουν να τελειώσουν οριστικά τον εργασιακό τους βίου και στη συνέχεια να υποβάλλουν αίτηση για την προσαύξηση.
Σήμερα, το ισχύον καθεστώς προβλέπει ότι οι προσαυξήσεις που προκύπτουν από την εργασία μετά τη συνταξιοδότηση ενσωματώνονται στη σύνταξη μόνο μετά τη διακοπή της απασχόλησης.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα χιλιάδες συνταξιούχοι να περιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να λάβουν το σύνολο των ωφελημάτων που δικαιούνται, ενώ παράλληλα επιβαρύνεται και ο διοικητικός μηχανισμός με συσσωρευμένες αιτήσεις επανυπολογισμού.
Οι καθυστερήσεις είναι αξιοσημείωτες, αφού μόλις τον προηγούμενο μήνα, μετά από αναμονή δύο έως πέντε ετών, οι πρώτοι 1.068 συνταξιούχοι έλαβαν τα αναδρομικά από την προσμέτρηση ασφαλιστικών εισφορών στη σύνταξή τους.
Σύμφωνα με τον ΕΦΚΑ, οι εν λόγω συνταξιούχοι λάμβαναν τη μηνιαία προσαύξηση στη σύνταξή τους από την προσμέτρηση των ενσήμων, αλλά εκκρεμούσε η πληρωμή των αναδρομικών, τα οποία υπολογίζεται ότι κατά μέσο όρο κυμαίνονται σε 2.600 ευρώ.
Ωστόσο, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ακόμα και η μηνιαία προσαύξηση καθυστερεί να ενσωματωθεί για περισσότερα από 5 έτη.
Οι αιτήσεις και οι καθυστερήσεις
Αυτή είναι η πρώτη δόση πληρωμών, καθώς έχουν υποβληθεί 40.000 αιτήσεις από συνταξιούχους που παράλληλα εργάζονται, προκειμένου να τους καταβληθεί η προσαύξηση που αναλογεί στα επιπλέον χρόνια εργασίας.
Το αίτημα πρέπει να υποβληθεί όταν οι συνταξιούχοι σταματήσουν οριστικά να εργάζονται, είτε ως μισθωτοί είτε ως ελεύθεροι επαγγελματίες.
Σύμφωνα με τους ειδικούς στην ασφάλιση, ειδικά στον κλάδο των ελεύθερων επαγγελματιών, 4 στους 5 ασφαλισμένους που συνταξιοδοτούνται στην ηλικία των 62 ετών, έχοντας διανύσει 40 έτη ασφάλισης, συνεχίζουν να εργάζονται.
Σε κάθε περίπτωση, είτε πρόκειται για μισθωτούς είτε για ελεύθερους επαγγελματίες, ο μέσος όρος εργασίας τους μετά τη συνταξιοδότηση κυμαίνεται στα 5 έτη. Μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, έως και 10 έτη μετά τη συνταξιοδότηση, εργάζονται συνήθως γιατροί και δικηγόροι.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, η αλλαγή που εξετάζεται για να αποφευχθούν οι καθυστερήσεις είναι να ενσωματώνεται στη σύνταξη η προσαύξηση κατά χρονικά διαστήματα, π.χ. δύο-τριών ετών, επιτρέποντας στους συνταξιούχους να βλέπουν σταδιακά την αύξηση του εισοδήματός τους καθώς παραμένουν ενεργοί στην αγορά εργασίας.
Έτσι, οι συνταξιούχοι δε θα χρειάζεται να περιμένουν 5-10 έτη προκειμένου να λάβουν την έξτρα παροχή, από τη στιγμή μάλιστα που καταβάλλουν κανονικά κάθε μήνα τις εισφορές τους στον ΕΦΚΑ στο πλαίσιο της εργασίας τους, προσδοκώντας ανταπόδοση.
Πάνω από 300.000 εργαζόμενοι συνταξιούχοι
Το θέμα απασχολεί πολυπληθή κατηγορία συνταξιούχων, αφού σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, πάνω από 300.000 συνταξιούχοι έχουν δηλώσει στην ειδική πλατφόρμα του ΕΦΚΑ την εργασία τους, αξιοποιώντας το νέο καθεστώς.
Ειδικότερα, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι δεν υπόκεινται πλέον σε περικοπή της σύνταξης 30%, αλλά επιβαρύνονται με ειδικό πόρο υπέρ του ασφαλιστικού συστήματος.
Για τους μισθωτούς ο πόρος αυτός ανέρχεται στο 10% του μισθού, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες αντιστοιχεί στο 50% της εισφοράς σύνταξης. Ο συγκεκριμένος πόρος δεν συνυπολογίζεται στην προσαύξηση της σύνταξης, γεγονός που έχει προκαλέσει κατά καιρούς αντιδράσεις.
Το βασικότερο κίνητρο για τη συνέχιση της εργασίας είναι σαφώς το εισόδημα από τις μισθωτές υπηρεσίες ή το ελεύθερο επάγγελμα και λιγότερο η προσαύξηση της σύνταξης, που θεωρείται πενιχρή.
Άλλωστε, γι’ αυτό το λόγο τόσο οι ειδικοί στην ασφάλιση όσο και ο ίδιος ο διοικητής του ΕΦΚΑ, Αλέξανδρος Βαρβέρης, συμβουλεύουν τους ασφαλισμένους να μην βιαστούν να υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης πριν από τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης, καθώς μεταξύ 35 και 40 ετών, σύμφωνα με το ισχύον σύστημα, μοριοδοτείται με υψηλούς συντελεστές το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης.
Πώς υπολογίζεται η προσαύξηση
Από την άλλη πλευρά, η προσαύξηση για τους μισθωτούς εργαζόμενους συνταξιούχους υπολογίζεται περίπου στο 0,77% των αποδοχών για κάθε έτος απασχόλησης, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες το ύψος της εξαρτάται από την ασφαλιστική κατηγορία που έχουν επιλέξει.
Έτσι, για παράδειγμα, ένας μισθωτός με σύνταξη 800 ευρώ και μισθό 1.000 ευρώ για εργασία 5 ετών μπορεί να περιμένει προσαύξηση στη σύνταξή του 20 έως 40 ευρώ.
Βεβαίως, το ποσό αυξάνεται αν το εισόδημα και η σύνταξη είναι υψηλότερα και ο χρόνος εργασίας μεγαλύτερος.
Σημειώνουμε ότι η κατάργηση της περικοπής του 30% στις συντάξεις όσων εργάζονται αποτέλεσε ισχυρό κίνητρο για τη συνέχιση της απασχόλησης με πλήρη διαφάνεια, ώστε οι εν λόγω πολίτες να συμπληρώνουν το εισόδημά τους χωρίς να τιμωρούνται.
Αυτό αποδεικνύεται άλλωστε και από τον μεγάλο αριθμό, πάνω από 300.000, των συνταξιούχων που έχουν δηλώσει την εργασία τους, οι οποίοι στο παρελθόν κατέφευγαν στην αδήλωτη εργασία.
Η Ασημένια Οικονομία
Οι αλλαγές στο συνταξιοδοτικό τείνουν να αυξήσουν την παρουσία των 65+ στην αγορά εργασίας, ενισχύοντας τη λεγόμενη Ασημένια Οικονομία (Silver Economy), η οποία δίνει ευκαιρίες για δεύτερη καριέρα λόγω της επιμήκυνσης του προσδόκιμου ζωής και της δημογραφικής γήρανσης των κοινωνιών.
Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η αναλογία ηλικιωμένων προς τον ενεργό πληθυσμό έχει αλλάξει δραματικά, από 1 προς 10 τη δεκαετία του 1960 σε 1 προς 3 σήμερα στις χώρες του ΟΟΣΑ, ενώ σε δύο έως τρεις δεκαετίες αναμένεται να φτάσει στο 1 προς 2, με σημαντικές επιπτώσεις για τις οικονομίες και τα δημόσια οικονομικά.
Η δημογραφική γήρανση, όπως διαπιστώνουν οι σχετικές μελέτες, θα δημιουργήσει νέες και διευρυνόμενες αγορές που απευθύνονται στις ανάγκες και τις προτιμήσεις των ατόμων ηλικίας 50 ετών και άνω.
Πολύ συχνά, η επέκταση του εργασιακού βίου αναδύει μία δεύτερη επαγγελματική καριέρα, που «κουμπώνει» και με το πρόβλημα της έλλειψης εργαζομένων σε όλους τους τομείς της οικονομίας.
Μάλιστα, εκτός από τη συμπλήρωση του εισοδήματος, επισημαίνουν οι ίδιες μελέτες, η ιδέα της σταδιακής συνταξιοδότησης αποτελεί γεροντολογικό και κοινωνικο-πολιτικό μέτρο, ώστε οι πολίτες να ολοκληρώσουν ομαλότερα τον εργασιακό τους βίο.