Πλασματικά έτη: Τα αξιοποιούν ένας στους δύο προκειμένου να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα

Το μεγάλο κύμα αιτήσεων συνταξιοδότησης, που αναμένεται να σπάσει κάθε ρεκόρ το 2026 εκτός των βασικών αιτιών (συνταξιοδοτείται η γενιά των baby-boomers, ανησυχία για αύξηση ορίων ηλικίας κλπ) αναδεικνύει και ένα άλλο μοντέλο το οποίο κάνει την εμφάνισή του τα τελευταία δύο-τρία χρόνια. Όλο και περισσότεροι ασφαλισμένοι - ένας στους δύο σύμφωνα με τα στοιχεία - αξιοποιούν την αναγνώριση - εξαγορά πλασματικών ετών για να θεμελιώσουν δικαίωμα συνταξιοδότησης και συνεχίζουν να εργάζονται.
Η χρήση πλασματικών ετών, φαίνεται ότι αξιοποιείται κυρίως για να καλυφθεί το 1ο όριο απονομής σύνταξης, που είναι το 62ο έτος ηλικίας, συνδυαστικά με τα 40 έτη ασφάλισης (12.000 ένσημα). Διαπιστώνεται από αρμόδιες υπηρεσίες της Κοινωνικής Ασφάλισης και από δικηγορικά γραφεία, ότι υπάρχουν πολλοί ασφαλισμένοι, κυρίως ελεύθεροι επαγγελματίες, οι οποίοι μόλις συμπληρώσουν το 62ο έτος της ηλικίας τους, αναζητούν τρόπους για να καλύψουν την προϋπόθεση των ενσήμων, που είναι παράλληλο προαπαιτούμενο για έκδοση σύνταξης.
Με τον τρόπο αυτό, αποφεύγεται η πενταετής αναμονή για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος, που επέρχεται με τη συμπλήρωση του 67ου έτους ηλικίας και 15 έτη ασφάλισης, ως εναλλακτικό σενάριο.
Συνήθως, αξιοποιούνται οι πλασματικοί χρόνοι που αφορούν τα τέκνα, τις σπουδές, την στρατιωτική θητεία και τυχών των κενών ασφάλισης, εάν εντοπιστεί ότι υπάρχουν. Η διαδικασία, φαίνεται ότι βρίσκει μεγάλη απήχηση κυρίως σε επιστήμονες (γιατροί, δικηγόροι) που αναζητούν τρόπο να συμπληρώσουν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
Για όσους είναι μισθωτοί στον ιδιωτικό τομέα, το κόστος αναγνώρισης χρόνου ασφάλισης, ισοδυναμεί με το 20% των αποδοχών όπως καταβλήθηκαν κατά τον τελευταίο μήνα πλήρους απασχόλησης, πριν να υποβληθεί η αίτηση για χορήγηση σύνταξης. Αντίστοιχα, στους ελεύθερους επαγγελματίες το κόστος αναγνώρισης προκύπτει σε σχέση με την ασφαλιστική εισφορά (για κύρια ασφάλιση) που έχουν επιλέξει, πάλι κατά τον τελευταίο μήνα πριν από την υποβολή της σχετικής αίτησης.
Σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης του ποσού που προκύπτει για τα πλασματικά έτη, τότε παρέχεται έκπτωση 2% για κάθε χρόνο που αναγνωρίζεται. Σε διαφορετική περίπτωση, η αποπληρωμή μπορεί να γίνει με παρακράτηση του ¼ της μηνιαίας σύνταξης, από την απονομή της και μετά.
Πλασματικά έτη και για την επικουρική
Ωστόσο τα πλασματικά έτη αναμένεται να αξιοποιηθούν και για την απονομή επικουρικής σύνταξης καθώς σχετική διάταξη επεξεργάζεται το υπουργείο Εργασίας.
Το κρίσιμο μέγεθος είναι η συμπλήρωση της απαιτούμενης 15ετίας (4.500 ημέρες ασφάλισης), όταν ο εργαζόμενος υποβάλλει αίτηση για απονομή σύνταξης. Έως τώρα, όταν αυτό δεν είναι εφικτό από τον πραγματικό χρόνο εργασίας, τότε ο ασφαλισμένος χάνει το δικαίωμα να λάβει επικουρική σύνταξη. Ειδικά για περιπτώσεις όπου ο ενδιαφερόμενος βρίσκεται πολύ κοντά στη συμπλήρωση της 15ετίας, ίσως τα πλασματικά έτη να αποτελέσουν μια κρίσιμη βοήθεια.
Εκτιμάται ότι υπερβαίνουν τους 200.000 σημερινούς εργαζόμενους οι οποίοι με βάση τις ημέρες ασφάλισης που έχουν διανύσει βρίσκονται πολύ κοντά στη συμπλήρωση των απαιτούμενων ενσήμων ώστε να έχουν δικαίωμα επικούρησης. Όσοι εξ αυτών δεν το καταφέρουν, ίσως να μπορούν να το πετύχουν αξιοποιώντας τα πλασματικά έτη. Υπενθυμίζεται ότι με νομοθετική παρέμβαση από το 2023 (ν.5078) ενοποιήθηκαν οι προϋποθέσεις που ισχύουν για ασφαλισμένους που προέρχονται από τον δημόσιο και από τον ιδιωτικό τομέα. Επίσης προβλέπεται το δικαίωμα συνυπολογισμού όταν πρόκειται για χρόνο που αφορά τη διαδοχική επικουρική ασφάλιση. Όσοι όμως δεν διαθέτουν την υποχρεωτική 15ετία, δεν μπορούν να λάβουν τη συγκεκριμένη παροχή.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση θα μπορεί να συνδράμει ουσιαστικά σε εργαζόμενους – ασφαλισμένους, οι οποίοι στη διάρκεια του εργασιακού τους βίου άλλαξαν επαγγελματική δραστηριότητα. Όσοι πέρα σαν περιόδους απασχόλησης σε επαγγέλματα που δεν είχαν επικούρηση, θα μπορούν να κάνουν χρήση πλασματικών ετών για να αποκτήσουν αυτό το δικαίωμα.