Ακαθάριστα οικόπεδα: Από 1η Απριλίου ο υποχρεωτικός καθαρισμός – Οι προθεσμίες και τα πρόστιμα

Ο υποχρεωτικός καθαρισμός των οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων ξεκινά την 1η Απριλίου, ενόψει της νέας αντιπυρικής περιόδου. Οι εργασίες πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 15 Ιουνίου, ενώ η διατήρηση της καθαριότητας των χώρων επιβάλλεται, μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου.
Στο πλαίσιο αυτό, είναι αναγκαία η απομάκρυνση κάθε εύφλεκτου υλικού, όπως ξερά χόρτα, κλαδιά και θάμνοι, από κάθε ιδιωτικό οικόπεδο ή ακάλυπτο χώρο.
Η υποχρεωτική δήλωση των εργασιών καθαρισμού γίνεται στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών έως τις 15 Ιουνίου.
Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο της λήψης προληπτικών μέτρων πυροπροστασίας για την αντιπυρική περίοδο 2026 σύμφωνα με την ισχύουσα Νομοθεσία όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με τον Ν. 5281/2026, προς αποτροπή του κίνδυνου πρόκλησης πυρκαγιάς ή ταχείας επέκτασης αυτής, υπενθυμίζουμε ότι οι ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές, μισθωτές ή υπομισθωτές οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων ή οικισμών, καθώς και σε απόσταση έως 100 μέτρων από τα όρια αυτών, είναι υποχρεωμένοι να προβούν σε καθαρισμό των ιδιοκτησιών τους μέχρι και τις 15 Ιουνίου 2026
Οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να υποβάλλουν υπεύθυνη δήλωση στο Εθνικό Μητρώο τήρησης μέτρων προληπτικής πυροπροστασίας του άρθρου 53Α του Ν. 4662/2020 (Α΄ 27) όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με τον Ν. 5281/2026, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (Υ.Κ.Κ.Π.Π.), στο σύνδεσμο: https://akatharista.apps.gov.gr/
από 1η Απριλίου μέχρι την 15η Ιουνίου 2026.
Υποχρέωση των παραπάνω υπόχρεων είναι και η συντήρηση καθ΄ όλη την διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, από 1η Μάιου έως την 31η Οκτωβρίου.
Τι περιλαμβάνει ο απαιτούμενος καθαρισμός

• Υλοτομία και απομάκρυνση των ξερών και σπασμένων δέντρων και κλαδιών, καθώς και των κλαδιών που βρίσκονται σε άμεση επαφή με κτίσμα.
• Απομάκρυνση της καύσιμης φυτικής ύλης που βρίσκεται στην επιφάνεια του εδάφους όπως ενδεικτικά το φυλλόστρωμα, τα ξερά χόρτα και τα κατακείμενα ξερά κλαδιά.
• Αποκλάδωση της βάσης της κόμης των δέντρων και αύξηση του ύψους έναρξής της από την επιφάνεια του εδάφους, ανάλογα με την ηλικία και το είδος του δέντρου.
• Αραίωση της θαμνώδους βλάστησης ως προς την κάλυψη του εδάφους.
• Απομάκρυνση τυχόν άλλων εγκαταλελειμμένων καυστών, αναφλέξιμων, εκρήξιμων ή εύφλεκτων υλικών, αντικειμένων και απορριμμάτων.

Ποιοι εξαιρούνται
Εξαιρούνται της εφαρμογής της εν λόγω υποχρέωσης: 

• οι διαμορφωμένοι, συντηρημένοι κήποι ή φυτευμένες επιφάνειες ακάλυπτων χώρων κτιρίων, πολυκατοικιών, κ.α.
• Οι υπόχρεοι οφείλουν να μεριμνούν για την ασφαλή συλλογή και μεταφορά όλων των υπολειμμάτων καθαρισμού. Απαγορεύεται η εγκατάλειψη, η απόρριψη ή η ανεξέλεγκτη διαχείρισή τους.

Τα πρόστιμα
Στους υπόχρεους που δεν υποβάλλουν τη δήλωση, επιβάλλεται:

• πρόστιμο πεντακοσίων (500) ευρώ εάν δεν έχουν προβεί στις ενέργειες καθαρισμού,
• πρόστιμο εκατό (100) ευρώ εάν έχουν προβεί σε καθαρισμό.

Η υποβολή ψευδούς δήλωσης στο Μητρώο τιμωρείται με χρηματική ποινή πέντε χιλιάδων 5.000 ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.
Σε περιπτώσεις αδυναμίας υποβολής δήλωσης, όπως λόγω αντικειμενικής αδυναμίας χρήσης των ηλεκτρονικών υπηρεσιών, ηλικίας, αναπηρίας ή λόγου ανωτέρας βίας, που καθορίζεται με την κοινή απόφαση, η δήλωση υποβάλλεται με φυσικό τρόπο στο οικείο Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών ή στην κατά τόπον αρμόδια πυροσβεστική υπηρεσία και αποστέλλονται με επιμέλειά τους στη Διεύθυνση Προληπτικής Πυροπροστασίας του Π.Σ.
Σε κάθε περίπτωση μη συμμόρφωσης των υπόχρεων στην εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού και συντήρησης καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, επιβάλλεται ή καταλογίζεται αντίστοιχα εξ ολοκλήρου στον/στους υπόχρεους από τον Δήμο:

• πρόστιμο ύψους 1,00 ευρώ ανά τ.μ. με ελάχιστο ποσό τα διακόσια (200) ευρώ και μέγιστο ποσό τα δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ και
• η δαπάνη καθαρισμού του χώρου και απομάκρυνσης των υλικών, εφόσον ο Δήμος προβεί σε καθαρισμό του χώρου.