ΑΑΔΕ: Νέο πλαίσιο ξεμπλοκάρει χιλιάδες συναλλαγές - Τι αλλάζει για κατασχέσεις, ακίνητα και οφειλές

Σημαντικές αλλαγές στις διαδικασίες διαχείρισης οφειλών και αξιοποίησης ακίνητης περιουσίας φέρνει το νέο καθεστώς που ενεργοποιείται από σήμερα, επιχειρώντας να άρει χρόνιες στρεβλώσεις που κρατούσαν «μπλοκαρισμένες» χιλιάδες συναλλαγές. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων προχωρά σε ένα πιο λειτουργικό πλαίσιο, το οποίο επιτρέπει την άρση κατασχέσεων υπό προϋποθέσεις, διατηρώντας ταυτόχρονα δικλείδες ασφαλείας για τα δημόσια έσοδα.
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται η δυνατότητα του οφειλέτη να προχωρήσει σε πώληση ακινήτου, ακόμη και αν έχει επιβληθεί κατάσχεση, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η διαδικασία ενεργοποιείται κατόπιν αίτησης του ενδιαφερόμενου και προϋποθέτει ότι κατά τον χρόνο της μεταβίβασης πληρούνται οι όροι για τη χορήγηση αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής.
Όροι μεταβίβασης και διασφάλιση Δημοσίου
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει το τίμημα της συναλλαγής, το οποίο δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από την εμπορική αξία του ακινήτου, όπως είχε προσδιοριστεί κατά την επιβολή της κατάσχεσης. Σε περιπτώσεις όπου η εμπορική αξία υπολείπεται της αντικειμενικής, λαμβάνεται υπόψη η τελευταία, ώστε να διασφαλίζεται ότι δεν πραγματοποιούνται μεταβιβάσεις σε τιμές που υπονομεύουν τα συμφέροντα του Δημοσίου.
Για παλαιές κατασχέσεις, που έχουν επιβληθεί πριν από περισσότερο από πέντε έτη, προβλέπεται η προσκόμιση επικαιροποιημένης εκτίμησης από ανεξάρτητο πιστοποιημένο εκτιμητή, προκειμένου να προσδιοριστεί με ακρίβεια η τρέχουσα εμπορική αξία του ακινήτου.
Παράλληλα, εισάγεται υποχρεωτική παρακράτηση μέρους του τιμήματος από τον συμβολαιογράφο, το οποίο αποδίδεται απευθείας στη Φορολογική Διοίκηση. Το ποσοστό παρακράτησης καθορίζεται με βάση τη φορολογική συμπεριφορά του οφειλέτη και τη δυνατότητα είσπραξης της εναπομένουσας οφειλής, με κατώτατο όριο το 25%.
Σε περιπτώσεις όπου το ποσό της παρακράτησης υπερβαίνει το τίμημα της μεταβίβασης, προβλέπεται η απόδοση του συνόλου του τιμήματος στο Δημόσιο, προκειμένου να αρθεί η κατάσχεση για το συγκεκριμένο ακίνητο. Παράλληλα, για να προχωρήσει η αποδέσμευση, δεν θα πρέπει να υφίστανται άλλα βάρη ή απαιτήσεις τρίτων επί του ακινήτου.
Εξαιρέσεις προβλέπονται όταν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές έχουν ήδη διασφαλιστεί πλήρως μέσω εγγυήσεων ή εμπράγματων ασφαλειών, οπότε δεν απαιτείται η εφαρμογή των κριτηρίων για τον καθορισμό του ποσοστού παρακράτησης.
Διευκολύνσεις για κληρονομίες και μείωση κόστους
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για την εξόφληση του φόρου κληρονομίας κατά τη μεταβίβαση ακινήτου. Μέχρι σήμερα, πολλοί φορολογούμενοι αδυνατούσαν να αξιοποιήσουν την κληρονομιαία περιουσία τους λόγω της υποχρέωσης καταβολής του φόρου πριν από την πώληση. Με το νέο καθεστώς, ο φόρος μπορεί να εξοφλείται απευθείας από το τίμημα της συναλλαγής, μέσω παρακράτησης από τον συμβολαιογράφο.
Η ρύθμιση αυτή αναμένεται να απελευθερώσει σημαντικό αριθμό ακινήτων που παρέμεναν αδρανή, συμβάλλοντας στη βελτίωση της ρευστότητας των νοικοκυριών και στην αύξηση της κινητικότητας στην αγορά.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει και παρεμβάσεις για τη μείωση του κόστους μεταβίβασης. Συγκεκριμένα, καταργείται η υποχρέωση σύνταξης τοπογραφικού διαγράμματος για ακίνητα που βρίσκονται εντός σχεδίου, σε περιοχές όπου έχει κυρωθεί πράξη εφαρμογής και λειτουργεί το Κτηματολόγιο. Στις περιπτώσεις αυτές, τα απαραίτητα στοιχεία προκύπτουν ήδη από τα κτηματολογικά δεδομένα και την ηλεκτρονική ταυτότητα του ακινήτου.
Η εξέλιξη αυτή περιορίζει σημαντικά τα έξοδα για τους πολίτες και απλοποιεί τη διαδικασία των συναλλαγών, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την ταχύτητα των μεταβιβάσεων.
Συνολική στόχευση του νέου πλαισίου
Συνολικά, το νέο πλαίσιο επιχειρεί να εξισορροπήσει την ανάγκη ενίσχυσης των δημοσίων εσόδων με τη διευκόλυνση των φορολογουμένων, εισάγοντας ένα πιο λειτουργικό και ρεαλιστικό σύστημα διαχείρισης οφειλών. Με την ενεργοποίησή του, αναμένεται να κινητοποιηθούν συναλλαγές που παρέμεναν σε εκκρεμότητα, δίνοντας ώθηση στην αγορά ακινήτων και βελτιώνοντας τη δυνατότητα των πολιτών να διαχειριστούν την περιουσία τους.