Η νέα «σιωπηλή» απειλή για τα παιδιά στην Ελλάδα - 3 στους 4 νέους κάνουν doomscrolling

Οι σύγχρονες κοινωνικές προκλήσεις της ελληνικής οικογένειας, με επίκεντρο τα παιδιά, σε μια εποχή που η ψηφιακή καθημερινότητα επαναπροσδιορίζει την ψυχική ισορροπία τους, αναδείχθηκαν από τα αποτελέσματα της εμβληματικής Εθνικής Δράσης για την Προαγωγή της Υγείας Παιδιού και Οικογένειας.
Τα αποτελέσματα παρουσίασαν η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη και η UNICEF, με την κ. Αγαπηδάκη να υπογραμμίζει ότι «τα αποτελέσματα της έρευνας είναι πραγματικά ανησυχητικά για τη χώρα μας και για τα παιδιά μας και πρέπει να δράσουμε άμεσα. Στο μέλλον θα έχουμε πρόβλημα, όχι μόνο ψυχικής υγείας αλλά και Δημοκρατίας. Θα έχουμε πολίτες που δεν θα μπορούν να ελέγξουν αν κάτι είναι αλήθεια ή ψέμα, σωστό ή λάθος».
Το ζήτημα είναι πάρα πολύ σοβαρό, ανέφερε η κ. Αγαπηδάκη, τονίζοντας: «Δεν μπορούμε να στερήσουμε από μία γενιά την ευκαιρία στη σκέψη. Μιλάμε για την Ελλάδα, για τη χώρα που γέννησε τη φιλοσοφία, τη Δημοκρατία και τη σημασία της κριτικής σκέψης. Άρα, δεν είναι μόνο θέμα ψυχικής υγείας. Η υγεία, η παιδεία και η οικογένεια αποτελούν θεμελιώδεις προτεραιότητες της κυβέρνησης και οι πολιτικές πρόληψης και προαγωγής υγείας οφείλουν να ξεκινούν από τον πυρήνα της κοινωνίας, δηλαδή την οικογένεια και το σχολείο».
Από την πλευρά του, ο διπλωματικός εκπρόσωπος της UNICEF στην Ελλάδα, Ghassan Khalil, έδωσε έμφαση στο δικαίωμα των παιδιών να έχουν φωνή: «Όταν ένας έφηβος μπορεί να ζητήσει βοήθεια χωρίς φόβο ή στίγμα, όταν ένας γονέας έχει τα εργαλεία να στηρίξει καλύτερα το παιδί του, όταν ένα κορίτσι μπορεί να μιλήσει ανοιχτά και με αξιοπρέπεια για την έμμηνο ρύση, τότε κάνουμε ένα ουσιαστικό βήμα προς μια κοινωνία πιο συμπεριληπτική και πιο φιλική προς τα παιδιά».
Η «αόρατη» ψηφιακή κρίση
Η έρευνα αποτυπώνει με έντονο τρόπο τη νέα «σιωπηλή» κρίση που εξελίσσεται στην καθημερινότητα των παιδιών και των εφήβων, με βασικό χαρακτηριστικό τον διαρκή ψηφιακό εγκλωβισμό και την υπερκατανάλωση αρνητικού περιεχομένου. Σύμφωνα με τα στοιχεία, σχεδόν 3 στους 4 νέους βιώνουν το φαινόμενο του doomscrolling, δηλαδή τη συνεχή κατανάλωση αρνητικών ειδήσεων και περιεχομένου στα social media, ενώ το 42% παραδέχεται ότι συνεχίζει να σκρολάρει ακόμη κι όταν αυτό του προκαλεί άγχος ή ψυχολογική πίεση. Περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες δήλωσαν ότι η συνήθεια αυτή επηρεάζει αρνητικά τη διάθεση, τον ύπνο αλλά και τη συγκέντρωσή τους.
Όπως δήλωσε η κα Αγαπηδάκη, «η έρευνα καταδεικνύει πως ο εθισμός στην αρνητική ειδησεογραφία επηρεάζει άμεσα την ψυχική υγεία. Τα παιδιά παγιδεύονται μέσα σε ένα ψηφιακό περιβάλλον και ουσιαστικά εκπαιδεύουν τον εγκέφαλό τους να καταναλώνει όλο και περισσότερες αρνητικές ειδήσεις. Αυτό σημαίνει ότι ένα παιδί που είναι σήμερα δύο ετών, σε μερικά χρόνια δεν θα μπορεί να αναπτύξει την ικανότητα κριτικής σκέψης, αλλά και τις βασικές δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων».
Τα στοιχεία της έρευνας καταγράφουν επίσης την ολοένα και μεγαλύτερη εξάρτηση των νέων από τα social media. Το 89,2% χρησιμοποιεί καθημερινά τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, ενώ για το 76,1% αυτές αποτελούν πλέον τη βασική πηγή ενημέρωσης. Παράλληλα, το 60,3% δηλώνει ότι χάνει συχνά την αίσθηση του χρόνου κατά τη διάρκεια του scrolling, την ώρα που περισσότεροι από 8 στους 10 αναγνωρίζουν ότι οι αλγόριθμοι των πλατφορμών ενισχύουν σκόπιμα αυτή τη συμπεριφορά.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η έρευνα αναδεικνύει και την ανάγκη στήριξης των ίδιων των γονέων. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα εφαρμόστηκε πανελλαδικά το πρόγραμμα Θετικής Γονεϊκότητας Triple P, ένα οργανωμένο σύστημα υποστήριξης οικογενειών και φροντιστών. Στο πλαίσιο της δράσης, 231 επαγγελματίες της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας εκπαιδεύτηκαν ώστε να καθοδηγούν γονείς και οικογένειες, ενώ περισσότεροι από 6.500 γονείς και φροντιστές συμμετείχαν σε σχετικά σεμινάρια, αποκτώντας πρακτικά εργαλεία για τη διαχείριση των σύγχρονων προκλήσεων στην ανατροφή των παιδιών.
Σπάζοντας το στίγμα: Πρότυπο Κέντρο για τον Αυτοτραυματισμό
Για ένα από τα πιο ευαίσθητα και «βουβά» προβλήματα της εποχής, ιδρύθηκε το πρώτο Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο για τον αυτοτραυματισμό νέων (17-24 ετών). Ειδικότερα:2.607 επαγγελματίες εκπαιδεύτηκαν στην έγκαιρη αναγνώριση και διαχείριση περιστατικών.
429 άτομα έχουν ήδη βρει διέξοδο και υποστήριξη μέσω των υπηρεσιών του Κέντρου, με δεκάδες οικογένειες να εντάσσονται σε θεραπευτικά προγράμματα.
Αξιοπρέπεια στο σχολείο: Υγιεινή της Περιόδου
Εκτεταμένη δράση έφερε στο προσκήνιο την ανάγκη για ενημέρωση και εξάλειψη της περιθωριοποίησης γύρω από την έμμηνο ρύση. Γι' αυτό πραγματοποιήθηκαν:

• Ενημερωτικές δράσεις σε 2.521 σχολεία με τη συμμετοχή 237.000 μαθητών.
• Διανομή 18 εκατομμυρίων προϊόντων περιόδου, από τα οποία ωφελήθηκαν άμεσα περισσότερα από 120.000 κορίτσια σε όλη τη χώρα.

Η εκδήλωση έκλεισε με ένα αισιόδοξο μήνυμα, καθώς ανακοινώθηκαν νέες βιωματικές δράσεις ψυχικής ανθεκτικότητας μέσω της μουσικής και της δημιουργικής έκφρασης, οι οποίες έχουν ήδη ξεκινήσει σε 15 Μουσικά Σχολεία της χώρας με τη συμμετοχή 3.000 μαθητών.
Η Εθνική Δράση Προαγωγής Υγείας Παιδιού και Οικογένειας υλοποιείται από το υπουργείο Υγείας με την υποστήριξη της UNICEF στην Ελλάδα και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (NextGenerationEU) μέσω του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0».