Επιδόματα: Τέλος στο «χάος» φέρνει το νέο «Μητρώο Παροχών» – Πώς θα ξέρει το Δημόσιο κάθε ευρώ που εισπράττεται

Το πρώτο μεγάλο βήμα για τη δημιουργία ενός κεντρικού ψηφιακού συστήματος παρακολούθησης κοινωνικών παροχών και οικονομικών ενισχύσεων πραγματοποιεί η κυβέρνηση, ενεργοποιώντας εντός των επόμενων ημερών το νέο Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων.
Η νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα αναμένεται να τεθεί σε πιλοτική λειτουργία έως την ερχόμενη Πέμπτη και θα παραμείνει σε δοκιμαστικό στάδιο μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου. Στόχος είναι να συγκεντρωθούν σε ένα ενιαίο περιβάλλον όλα τα επιδόματα, οι οικονομικές παροχές και οι κρατικές ενισχύσεις που καταβάλλονται σε φυσικά πρόσωπα, ώστε το Δημόσιο να έχει πλήρη εικόνα για το ποιος λαμβάνει τι, από ποιον φορέα και σε ποιο ύψος.
Το νέο σύστημα δημιουργεί ουσιαστικά έναν ψηφιακό φάκελο για κάθε ΑΦΜ, μέσα στον οποίο θα αποτυπώνεται το σύνολο των ενισχύσεων που καταβάλλονται σε κάθε πολίτη, είτε πρόκειται για επιδόματα στήριξης νοικοκυριών είτε για ειδικές κοινωνικές ή προνοιακές παροχές.
Κεντρικός μηχανισμός ελέγχου
Σύμφωνα με την κοινή υπουργική απόφαση που υπέγραψαν οι Νίκος Παπαθανάσης, Θάνος Πετραλιάς, Δημήτρης Παπαστεργίου και Γιώργος Πιτσιλής, το νέο Μητρώο σχεδιάστηκε ώστε να λειτουργήσει ως κεντρικός μηχανισμός ελέγχου, καταγραφής και παρακολούθησης της δημοσιονομικής επιβάρυνσης που προκαλούν οι κοινωνικές ενισχύσεις.
Παράλληλα, θα επιτρέπει τη διενέργεια διασταυρώσεων και ελέγχων για πιθανές περιπτώσεις σώρευσης επιδομάτων ή πολλαπλών ενισχύσεων προς το ίδιο φυσικό πρόσωπο. Στο οικονομικό επιτελείο θεωρούν ότι η ενιαία εικόνα των παροχών θα συμβάλει τόσο στον καλύτερο σχεδιασμό κοινωνικής πολιτικής όσο και στον περιορισμό φαινομένων καταχρηστικών ή αλληλεπικαλυπτόμενων χορηγήσεων.
Στο νέο Μητρώο εντάσσονται όλα τα φυσικά πρόσωπα που λαμβάνουν παροχές από φορείς του δημόσιου τομέα, ακόμη και όσοι ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα. Ταυτόχρονα, υποχρέωση ένταξης έχουν και οι δημόσιοι φορείς που χορηγούν οικονομικές ενισχύσεις ή παροχές σε χρήμα και είδος, οι οποίοι θα πρέπει να ενημερώνουν άμεσα την πλατφόρμα για κάθε νέο πρόγραμμα που δημιουργείται.
Τι στοιχεία θα περιλαμβάνει
Η βάση δεδομένων θα περιλαμβάνει αναλυτικά προσωπικά στοιχεία των δικαιούχων, όπως ονοματεπώνυμο, ΑΦΜ, οικογενειακή κατάσταση, αριθμό τέκνων και τόπο κατοικίας. Παράλληλα, θα ενσωματώνονται οικονομικά δεδομένα, όπως δηλωθέν εισόδημα, τεκμαρτό εισόδημα, πληροφορίες από φορολογικές δηλώσεις και στοιχεία ακίνητης περιουσίας που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην πλήρη καταγραφή των ίδιων των παροχών. Για κάθε επίδομα ή ενίσχυση θα εμφανίζονται το ποσό που εγκρίθηκε, τα ποσά που καταβλήθηκαν ή ανακτήθηκαν, καθώς και η χρονική περίοδος στην οποία αφορούν. Στις περιπτώσεις εφάπαξ ενισχύσεων θα καταγράφεται ο μήνας και η ημερομηνία καταβολής.
Το νέο πληροφοριακό σύστημα θα «επικοινωνεί» μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της ΓΓΠΣΨΔ με κρίσιμες βάσεις δεδομένων του Δημοσίου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το Φορολογικό Μητρώο της ΑΑΔΕ, οι δηλώσεις εισοδήματος και ακινήτων, το Εθνικό Μητρώο ΑΜΚΑ, το Μητρώο Πολιτών, καθώς και τα πληροφοριακά συστήματα των φορέων που καταβάλλουν επιδόματα.
Ποιες παροχές εντάσσονται στην πρώτη φάση
Στην πρώτη φάση του πιλοτικού προγράμματος εντάσσονται βασικές κοινωνικές παροχές, όπως το επίδομα παιδιού, το επίδομα γέννησης, το επίδομα στέγασης, το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, το επίδομα θέρμανσης, τα επιδόματα ανεργίας και μακροχρόνιας ανεργίας, αλλά και οικονομικές ενισχύσεις για άτομα με αναπηρία.
Παράλληλα, στο σύστημα θα αποτυπώνονται και ειδικά προγράμματα κοινωνικής προστασίας, όπως η υπηρεσία «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία», οι παροχές αναδοχής, καθώς και προγράμματα στεγαστικής συνδρομής και κοινωνικής φροντίδας.
Το πλαίσιο προβλέπει ότι τα στοιχεία κάθε φυσικού προσώπου θα διατηρούνται στο Μητρώο για χρονικό διάστημα 15 ετών. Μετά την παρέλευση αυτού του διαστήματος, τα δεδομένα θα διαγράφονται με ευθύνη της ΑΑΔΕ.
Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι η πλήρης χαρτογράφηση των κρατικών παροχών θα αποτελέσει βασικό εργαλείο για τον επανασχεδιασμό κοινωνικών πολιτικών τα επόμενα χρόνια, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει τις δυνατότητες δημοσιονομικού ελέγχου και στοχευμένης κατανομής πόρων.