Κτηματολόγιο: Στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διαγωνισμός 7 εκατ. ευρώ για την πρόσληψη 150 εργαζομένων μέσω ιδιώτη

Σφοδρές αντιδράσεις στο εσωτερικό του Ελληνικού Κτηματολογίου, αλλά και καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έφερε ο διεθνής διαγωνισμός ύψους άνω των 7 εκατ. ευρώ για την πρόσληψη 150 εργαζομένων μέσω ιδιωτικού αναδόχου. Το Σωματείο Εργαζομένων του φορέα (ΣΕΚΤ) καταγγέλλει «εκχώρηση δημόσιας εξουσίας» σε ιδιώτες, αμφισβητώντας τη νομιμότητα της διαδικασίας, ενώ με πολυσέλιδο υπόμνημά του ζητά να τεθεί ο διαγωνισμός στο μικροσκόπιο ελεγκτικών και δικαστικών αρχών.
Το υπόμνημα έχει αποσταλεί εκτός της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, στο γραφείο του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου, στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, τον Οικονομικό Εισαγγελέα και την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Λίγες ημέρες πριν την πανηγυρική εκδήλωση που ετοιμάζει η κυβέρνηση για την περαίωση του Κτηματολογίου, το Σωματείο καταγγέλλει ότι ο συγκεκριμένος διαγωνισμός ουσιαστικά υποκαθιστά τη δημόσια διοίκηση με ιδιώτες, παρακάμπτει το ΑΣΕΠ, ενώ ζητά να ελεγχθεί εάν επιβαρύνει υπέρμετρα το Δημόσιο.
Το επίμαχο έργο αφορά την «Παροχή Υπηρεσιών για τη Διοικητική Υποστήριξη και Υποστήριξη Τεχνικών Λειτουργιών του ΝΠΔΔ Ελληνικό Κτηματολόγιο» και προβλέπει τη διάθεση 150 εργαζομένων για χρονικό διάστημα 13 μηνών, με δυνατότητα προαίρεσης. Το συνολικό κόστος ανέρχεται στα 7.072.602,48 ευρώ, ποσό που το σωματείο χαρακτηρίζει «ιλιγγιώδες» και απολύτως δυσανάλογο σε σχέση με το πραγματικό κόστος πρόσληψης προσωπικού μέσω των κανονικών διαδικασιών του Δημοσίου.
Σύμφωνα με το ΣΕΚΤ, αλλά και την ίδια τη διακήρυξη του διαγωνισμού, ο οποίος βγήκε στον αέρα τον περασμένο Ιανουάριο, οι εργαζόμενοι που θα διατεθούν μέσω του αναδόχου δεν θα αναλάβουν αποκλειστικά επικουρικά καθήκοντα, όπως για παράδειγμα τη σάρωση εγγράφων, αλλά θα έχουν πρόσβαση σε κρίσιμες λειτουργίες του Κτηματολογίου και των Υποθηκοφυλακείων: «Διευκρινίζεται ότι ο Ανάδοχος θα προσφέρει υπηρεσίες που αφορούν σε εργασίες παραλαβής αιτήσεων και διαχείρισης ταμείου, δηλαδή πρωτοκόλλησης αιτήσεων στο Σύστημα Κτηματολογίου και στο Σύστημα Μεταγραφών και Υποθηκών, καθώς και εργασίες Υποθηκοφυλακείου που αφορούν στην καταχώριση των εγγραπτέων πράξεων στα οικεία βιβλία, έκδοση σχετικών πιστοποιητικών και αντιγράφων», αναφέρεται στη διακήρυξη.
Στο σημείο αυτό εστιάζει το σωματείο τη σφοδρότερη κριτική του υποστηρίζοντας ότι η καταχώριση πράξεων στα δημόσια βιβλία του Κτηματολογίου συνιστά «άσκηση δημόσιας εξουσίας» που συνδέεται άμεσα με την προστασία της ιδιοκτησίας και την ασφάλεια των συναλλαγών δεδομένου ότι οι εγγραφές αυτές παράγουν έννομα αποτελέσματα, καθώς μέσω αυτών αναγνωρίζονται, μεταβάλλονται ή κατοχυρώνονται εμπράγματα δικαιώματα πολιτών.
Σύμφωνα με τον ΣΕΚΤ, οι συμβάσεις αυτές «έρχονται να υποκαταστήσουν τη δημόσια διοίκηση και το εξειδικευμένο προσωπικό που έχει επιλεγεί μέσω ΑΣΕΠ, με αξιοκρατικά κριτήρια με υπαλλήλους που προσλαμβάνει ένας ιδιώτης, χωρίς καμία διαδικασία».
Το Σωματείο επικαλείται μάλιστα νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, σύμφωνα με την οποία η εκχώρηση δημόσιας εξουσίας σε ιδιώτες επιτρέπεται μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις και όχι όταν πρόκειται για αρμοδιότητες που ανήκουν στον «σκληρό πυρήνα» της κρατικής λειτουργίας. «Δεν νοείται το κράτος να απεκδύεται των θεμελιωδέστερων αρμοδιοτήτων του», αναφέρεται χαρακτηριστικά στο υπόμνημα, με το Σωματείο να προσθέτει ότι δεν υπάρχει διάταξη νόμου που να επιτρέπει στο Κτηματολόγιο να αναθέτει σε ιδιώτες την πρόσβαση και παρέμβαση στα δημόσια βιβλία ή τη διαχείριση κρίσιμων λειτουργιών που συνδέονται με εμπράγματα δικαιώματα πολιτών.
«Ιλιγγιώδες το κόστος»
Την ίδια στιγμή το ΣΕΚΤ θέτει ζήτημα διαχείρισης του δημόσιου χρήματος υποστηρίζοντας ότι το κόστος της σύμβασης είναι εξωπραγματικό σε σχέση με το κόστος πρόσληψης αντίστοιχου προσωπικού μέσω συμβάσεων ορισμένου χρόνου (ΣΟΧ). Προς επίρρωση του επιχειρήματος αυτού, επικαλείται προηγούμενη διαδικασία πρόσληψης μέσω ΣΟΧ για 58 εργαζόμενους, η οποία - όπως αναφέρει - κόστισε περίπου 587.520 ευρώ για διάστημα οκτώ μηνών, συμπεριλαμβανομένων μισθών και ασφαλιστικών εισφορών.
Με βάση αυτούς τους υπολογισμούς, το σωματείο εκτιμά ότι η κάλυψη αναγκών για 150 εργαζόμενους θα μπορούσε να επιτευχθεί με περίπου 1,6 εκατ. ευρώ. Κατά συνέπεια, θεωρεί ότι προκύπτει διαφορά περίπου 3 εκατ. ευρώ σε σχέση με το ποσό που προϋπολογίζεται για τον ιδιώτη ανάδοχο, την οποία χαρακτηρίζει «σκάνδαλο».
«Αυτή η διαδικασία με παράκαμψη του ΑΣΕΠ για την επιλογή του προσωπικού, αλλά και η τεράστια διαφορά στην οικονομική δαπάνη του Δημοσίου εν γένει, που αγγίζει κατά προσέγγιση τα τρία εκατομμύρια (€3.000.000) ευρώ κατά την προϋπολογισθείσα δαπάνη ή όσο και αν αυτή ανέλθει μετά την ολοκλήρωση της διαγωνιστικής διαδικασίας και την άσκηση ή μη του δικαιώματος προαίρεσης, αποτελεί για εμάς σκάνδαλο από συνδικαλιστικής πλευράς και θα μας βρει απέναντι», υπογραμμίζεται στο υπόμνημα.
Για τον λόγο αυτό οι εργαζόμενοι ζητούν από τους αρμοδίους φορείς να εξετάσουν το θέμα διοικητικά και νομικά «καθόσον σε περίπτωση που κριθεί ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου ή ότι το ποσό που θα προσφερθεί τελικώς για την προσφορά των ανωτέρω εργαζομένων είναι, πράγματι, τόσο ιλιγγιωδώς υψηλό σε σχέση με τη δαπάνη που θα προκαλούνταν από την πρόσληψη των αιτούμενων υπαλλήλων μέσω ΣΟΧ, θα πρέπει να ληφθούν όλα τα κατάλληλα μέτρα για την προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος και τον τυχόν έλεγχο των υπαιτίων».
Το σωματείο αμφισβητεί ακόμη και την ίδια την ανάγκη για την πρόσληψη των 150 εργαζομένων με τη μέθοδο του outsourcing, καθώς όπως επισημαίνει, το τελευταίο διάστημα έχουν ήδη προχωρήσει ή βρίσκονται σε εξέλιξη μαζικές προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει:

• έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες για 81 προσλήψεις μέσω του διαγωνισμού 2ΓΒ/2025,
• έχουν ήδη προσληφθεί 14 υπάλληλοι μέσω του διαγωνισμού 3ΓΒ/2023,
• έχουν προστεθεί 19 δικηγόροι με έμμισθη εντολή,
• αναμένονται ακόμη 37 νέες προσλήψεις,
• ενώ επίκειται νέα προκήρυξη για επιπλέον 29 θέσεις.

Παράλληλα, το ΣΕΚΤ αναφέρει ότι μέσα στο 2025 προσλήφθηκαν συνολικά 260 εργαζόμενοι, όταν οι αποχωρήσεις ανήλθαν περίπου σε 120. Με βάση αυτά τα στοιχεία, το σωματείο διερωτάται γιατί το Κτηματολόγιο θεωρεί ότι δεν επαρκεί το νέο προσωπικό που προσλαμβάνεται μέσω ΑΣΕΠ και γιατί επιλέγει να καλύψει ίδιες ανάγκες μέσω ιδιωτικού αναδόχου.
Στο στόχαστρο του ΣΕΚΤ μπαίνει και η ίδια η λογική της ανάθεσης μέσω outsourcing. Το υπόμνημα αφήνει αιχμές ότι δημιουργείται σταδιακά ένα μοντέλο διαρκούς εξάρτησης του Κτηματολογίου από εξωτερικούς συνεργάτες και ιδιωτικές εταιρείες.
Μάλιστα, το σωματείο αναφέρει πληροφορίες, σύμφωνα με τις οποίες, εξετάζεται η μετατροπή οργανικών θέσεων διοικητικού προσωπικού σε θέσεις πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, γεγονός που - κατά το ΣΕΚΤ - θα οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη ανάγκη προσφυγής σε ιδιώτες για τη διεκπεραίωση καθημερινών διοικητικών εργασιών.
«Θα είναι η πρώτη φορά που εμείς γνωρίζουμε στη διοικητική ιστορία της Ελλάδας, κατά την οποία ένας δημόσιος φορέας αυτοακρωτηριάζεται, καθόσον αν δεν υπάρχουν όλες οι αναγκαίες κατηγορίες για την εύρυθμη λειτουργία ενός Οργανισμού, αυτός δεν έχει πλέον τη δυνατότητα να λειτουργήσει αυτοτελώς, εξυπηρετώντας το δημόσιο συμφέρον, εξαρτώμενος πλέον από τη συνδρομή ιδιωτών, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε όλα τα επίπεδα».
Ένα από τα μεγαλύτερα «αγκάθια» για το Σωματείο είναι η παράκαμψη του ΑΣΕΠ, καθώς - όπως αναφέρουν - έως τώρα «η υπηρεσία, για όποιες έκτακτες ανάγκες προσλάμβανε υπαλλήλους ορισμένου χρόνου, θέτοντας η ίδια τα κριτήρια και τις τυπικές προϋποθέσεις για το προσωπικό που κάλυπτε τις θέσεις αυτές. Επιπλέον, το προσωπικό αυτό υπαγόταν απευθείας στην ιεραρχική δομή της υπηρεσίας, χωρίς μεσάζοντες και με τη δυνατότητα άμεσου ελέγχου της υπηρεσίας και τήρησης της σχετικής νομοθεσίας».
Περισσότεροι οι εργαζόμενοι από τις ...καρέκλες
Εντύπωση προκαλούν και οι αναφορές του υπομνήματος σε προβλήματα που κατά το Σωματείο, ήδη έχουν εμφανιστεί κατά την εφαρμογή προηγούμενων συμβάσεων. Το ΣΕΚΤ καταγγέλλει ότι σε ορισμένα γραφεία του Κτηματολογίου τοποθετήθηκαν τόσοι εργαζόμενοι μέσω ιδιώτη ώστε δεν υπήρχαν καν διαθέσιμες θέσεις εργασίας.
Στο υπόμνημα περιγράφεται ακόμη και περιστατικό εργαζόμενης σε γραφείο της περιφέρειας που επέστρεψε από άδεια κύησης και διαπίστωσε ότι η θέση της είχε καταληφθεί από εργαζόμενο του αναδόχου, χωρίς να υπάρχει διαθέσιμο γραφείο για να εργαστεί: «Με απλά λόγια, οι υπάλληλοι που ζήτησε η διοίκηση του Κτηματολογίου με το συγκεκριμένο διαγωνισμό είναι περισσότεροι και από τις καρέκλες», αναφέρει χαρακτηριστικά το υπόμνημα, με το σωματείο να θέτει ευθέως το ερώτημα αν έχει προηγηθεί οποιαδήποτε κτηριολογική ή επιχειρησιακή μελέτη για τη φιλοξενία και αξιοποίηση των 150 εργαζομένων που προβλέπει ο νέος διαγωνισμός.
Αναφορά κάνει και στο θέμα της προστασίας προσωπικών δεδομένων ζητώντας να διερευνηθεί εάν προκύπτουν ζητήματα συμμόρφωσης με την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία, εάν χρησιμοποιούνται ευρωπαϊκά κονδύλια και αν τηρούνται οι απαιτούμενες εγγυήσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Τι απαντούν πηγές του Κτηματολογίου
Πηγές του Κτηματολογίου, στις οποίες απευθύνθηκε το «ethnos.gr» αφού επεσήμαναν ότι η διαδικασία κινήθηκε απολύτως όπως ορίζουν οι προβλέψεις του νόμου, σημείωσαν πως στο προβλεπόμενο διάστημα δεν υπήρξε καμία προσφυγή στον εν λόγω διαγωνισμό, ο οποίος την περίοδο αυτή βρίσκεται στη φάση της συλλογής των δικαιολογητικών κατακύρωσης προκειμένου να αποσταλεί για προσυμβατικό έλεγχο στο Ελεγκτικό Συνέδριο.
Αναφορικά με την επιλογή αναζήτησης προσωπικού μέσω αναδόχου εταιρείας, αντί για τη διαδικασία των συμβάσεων ορισμένου χρόνου, οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι η ανανέωση των συμβασιούχων ορισμένου χρόνου για τρίτη φορά δεν ήταν δυνατή δεδομένου ότι από μία κίνηση όπως αυτή θα εγείρονταν επιχειρήματα περί κάλυψης παγίων και διαρκών αναγκών εκ μέρους των εργαζομένων.
Σημειώνουν ότι και σήμερα τα οργανικά κενά στον φορέα είναι πολλά και προσεγγίζουν τα 500, ενώ αναφέρουν πως το διάστημα 2024 - 2026 προσλήφθηκαν μέσω ΑΣΕΠ ή μετακινήθηκαν με μετάταξη μόλις 11 υπάλληλοι ΔΕ αορίστου χρόνου.
Σε ό,τι αφορά τις αιτιάσεις για το προϋπολογιζόμενο κόστος των 7 εκατομμυρίων ευρώ, σημειώνουν ότι αφορά και την προαίρεση, την οποία το Κτηματολόγιο δεν υποχρεούται να ενεργοποιήσει εφόσον δεν υπάρξει ανάγκη προσθέτοντας ότι αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που υποστηρίχθηκαν διευθύνσεις του φορέα με προσωπικό εκτός Κτηματολογίου, χωρίς ωστόσο να προκληθεί αντίστοιχη αναστάτωση. Να σημειωθεί ότι ο προϋπολογισμός της σύμβασης χωρίς την προαίρεση ανέρχεται σε 4,7 εκ. συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ.
Απαντώντας στις αιτιάσεις για τα κτιριολογικά ζητήματα, οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι την περίοδο αυτή βρίσκεται σε εξέλιξη διαγωνισμός προμήθειας επίπλων και ηλεκτρονικών υπολογιστών για τις ανάγκες των εργαζομένων.
Ως προς τις υπάρχουσες εκκρεμότητες της κτηματογράφησης, τονίζουν ότι οι πράξεις που διεκπεραιώθηκαν το 2025 ήταν περίπου 700.000 όταν το 2024 ήταν περί τις 300.000, ενώ οι εκκρεμείς πράξεις τη στιγμή αυτή εκτιμώνται σε λιγότερες από 200.000 στην επικράτεια, αριθμός που αντιστοιχεί σε περίπου 14%.
Όπως φαίνεται, πάντως, ένας από τους λόγους, για τους οποίους εκτοξεύτηκε ο αριθμός των εκκρεμοτήτων ήταν η δυνατότητα που δόθηκε μέσω του νόμου του 2024 να περαιώνεται η κτηματογράφηση υπαρχουσών των εκκρεμοτήτων, οι οποίες παραπέμπονται προς επίλυση στο μέλλον και σε καθεστώς λειτουργούντος κτηματολογίου, γεγονός που όπως παραδέχεται στη διακήρυξη του διαγωνισμού η ίδια η διοίκηση του φορέα, αύξησε σημαντικά τον φόρτο εργασίας: «Με τον ν. 5142/2024 θεσπίστηκαν ρυθμίσεις για την ολοκλήρωση ένταξης της Επικράτειας στο λειτουργούν Κτηματολόγιο και μεταξύ άλλων δόθηκε η δυνατότητα περαίωσης της κτηματογράφησης πριν την ολοκλήρωση των εκκρεμοτήτων αυτής. Οι εκκρεμότητες αυτές σημειώνονται στις παρατηρήσεις του κτηματολογικού πίνακα και αίρονται από τους αναδόχους της κτηματογράφησης σε καθεστώς λειτουργίας Κτηματολογίου. Οι παραπάνω ρυθμίσεις αυξάνουν την περιπτωσιολογία και την ανάγκη ενημέρωσης και υποστήριξης των εμπλεκομένων μερών (πολίτες και επαγγελματίες)», σημειώνεται χαρακτηριστικά.