ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΓΡΗΓΟΡΗΣ
Την ώρα που οι μεγαλύτερες τράπεζες της Ευρωζώνης υιοθετούν αυστηρότερους όρους δανεισμού για επιχειρήσεις και νοικοκυριά κλείνοντας τις «στρόφιγγες» της χρηματοδότησης, οι ελληνικές τράπεζες ακολουθούν – τουλάχιστον προς το παρόν – μια διαφορετική πορεία.
Η τελευταία έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας καταγράφει νέα αυστηροποίηση των πιστωτικών κριτηρίων στην Ευρωζώνη, αποτέλεσμα της αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, της ανόδου των ενεργειακών τιμών και της επιδείνωσης των εκτιμήσεων για την οικονομική ανάπτυξη.Ωστόσο, τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι στην ελληνική αγορά οι συνθήκες παραμένουν σημαντικά πιο σταθερές. Τα κριτήρια χορήγησης επιχειρηματικών, στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων δεν μεταβλήθηκαν το δεύτερο τρίμηνο του 2026, ενώ οι τράπεζες δεν προβλέπουν αλλαγές ούτε κατά το τρίτο τρίμηνο.
Η εικόνα αυτή δεν είναι τυχαία. Αντανακλά το γεγονός ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα βρίσκεται σε διαφορετικό κύκλο από τις περισσότερες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Η Ελλάδα βρίσκεται ακόμη στη φάση της πιστωτικής επέκτασης
Οι ελληνικές τράπεζες εξακολουθούν να επιδιώκουν αύξηση των χορηγήσεων, καθώς μετά από περισσότερο από μία δεκαετία απομόχλευσης διαθέτουν πλέον ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια, περιορισμένο ποσοστό μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων και σημαντική ρευστότητα.
Παράλληλα, η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, τα προγράμματα της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και η αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα δημιουργούν συνεχή ζήτηση για χρηματοδότηση, κυρίως από επιχειρήσεις.
Έτσι, ενώ στην Ευρωζώνη οι τράπεζες εμφανίζονται περισσότερο επιφυλακτικές, στην Ελλάδα η στρατηγική παραμένει προσανατολισμένη στην αύξηση του δανειακού χαρτοφυλακίου.
Τι σημαίνει η στάση της ΕΚΤ
Η έρευνα της ΕΚΤ λειτουργεί ως ένας από τους σημαντικότερους δείκτες που παρακολουθεί το Διοικητικό Συμβούλιο της κεντρικής τράπεζας πριν από τις αποφάσεις για τα επιτόκια.
Το γεγονός ότι οι τράπεζες της Ευρωζώνης γίνονται πιο επιφυλακτικές σημαίνει ότι ήδη μεταδίδεται στην πραγματική οικονομία η περιοριστική νομισματική πολιτική, ακόμη και χωρίς νέα αύξηση επιτοκίων.
Για την ΕΚΤ αυτό αποτελεί μία ένδειξη ότι η μετάδοση της πολιτικής λειτουργεί. Από την άλλη πλευρά όμως, η νέα άνοδος του πληθωρισμού λόγω της ενεργειακής κρίσης δημιουργεί νέο δίλημμα. Εάν η άνοδος των τιμών αποδειχθεί επίμονη, δεν αποκλείεται η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο, παρά το γεγονός ότι η τραπεζική χρηματοδότηση επιβραδύνεται.
Οι ελληνικές τράπεζες αποκτούν συγκριτικό πλεονέκτημα
Για τις ελληνικές τράπεζες, η διατήρηση σταθερών πιστωτικών κριτηρίων μπορεί να αποτελέσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ενώ μεγάλο μέρος των νέων επιχειρηματικών δανείων αφορά συγχρηματοδοτούμενα επενδυτικά σχέδια, στα οποία ο πιστωτικός κίνδυνος είναι χαμηλότερος.
Αυτό επιτρέπει στις τράπεζες να συνεχίσουν τις χρηματοδοτήσεις χωρίς να αυξάνουν αισθητά τον κίνδυνο στους ισολογισμούς τους. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ίδιες εκτιμούν πως τόσο τα κριτήρια όσο και η ζήτηση δανείων θα παραμείνουν ουσιαστικά αμετάβλητα και κατά το τρίτο τρίμηνο.
Ο μεγάλος κίνδυνος είναι η ενέργεια
Το θετικό αυτό σενάριο, ωστόσο, εξαρτάται από τις διεθνείς εξελίξεις. Εάν η κρίση στη Μέση Ανατολή οδηγήσει σε παρατεταμένη άνοδο των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, τότε θα αυξηθεί το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων, θα επιβαρυνθεί ο πληθωρισμός και θα περιοριστεί η κατανάλωση.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον οι ελληνικές τράπεζες δύσκολα θα μπορέσουν να παραμείνουν ανεπηρέαστες. Η αύξηση του επιχειρηματικού κινδύνου θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε αυστηρότερη αξιολόγηση νέων χρηματοδοτήσεων, ιδιαίτερα σε ενεργοβόρους κλάδους ή επιχειρήσεις με υψηλή μόχλευση.
Τι θα προσέξουν από εδώ και πέρα οι τράπεζες
Παρότι οι επίσημοι δείκτες δεν δείχνουν ακόμη αλλαγή πολιτικής στην Ελλάδα, οι τραπεζικές διοικήσεις παρακολουθούν στενά τέσσερις βασικούς παράγοντες:την πορεία των επιτοκίων της ΕΚΤ,
τις εξελίξεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας,
την απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης,
την πορεία των νέων καθυστερήσεων σε επιχειρηματικά και στεγαστικά δάνεια.
Εφόσον οι παράγοντες αυτοί παραμείνουν υπό έλεγχο, οι ελληνικές τράπεζες εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν να αποτελούν μία από τις λίγες αγορές της Ευρωζώνης όπου η πιστωτική επέκταση εξακολουθεί να στηρίζει την ανάπτυξη. Αν όμως η ΕΚΤ οδηγηθεί σε νέα αύξηση επιτοκίων και το ενεργειακό σοκ αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια, τότε και η ελληνική αγορά είναι πιθανό να ευθυγραμμιστεί σταδιακά με τη γενικότερη ευρωπαϊκή τάση αυστηρότερων χρηματοδοτήσεων.
Την ώρα που οι μεγαλύτερες τράπεζες της Ευρωζώνης υιοθετούν αυστηρότερους όρους δανεισμού για επιχειρήσεις και νοικοκυριά κλείνοντας τις «στρόφιγγες» της χρηματοδότησης, οι ελληνικές τράπεζες ακολουθούν – τουλάχιστον προς το παρόν – μια διαφορετική πορεία.
Η τελευταία έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας καταγράφει νέα αυστηροποίηση των πιστωτικών κριτηρίων στην Ευρωζώνη, αποτέλεσμα της αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, της ανόδου των ενεργειακών τιμών και της επιδείνωσης των εκτιμήσεων για την οικονομική ανάπτυξη.Ωστόσο, τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι στην ελληνική αγορά οι συνθήκες παραμένουν σημαντικά πιο σταθερές. Τα κριτήρια χορήγησης επιχειρηματικών, στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων δεν μεταβλήθηκαν το δεύτερο τρίμηνο του 2026, ενώ οι τράπεζες δεν προβλέπουν αλλαγές ούτε κατά το τρίτο τρίμηνο.
Η εικόνα αυτή δεν είναι τυχαία. Αντανακλά το γεγονός ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα βρίσκεται σε διαφορετικό κύκλο από τις περισσότερες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Η Ελλάδα βρίσκεται ακόμη στη φάση της πιστωτικής επέκτασης
Οι ελληνικές τράπεζες εξακολουθούν να επιδιώκουν αύξηση των χορηγήσεων, καθώς μετά από περισσότερο από μία δεκαετία απομόχλευσης διαθέτουν πλέον ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια, περιορισμένο ποσοστό μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων και σημαντική ρευστότητα.
Παράλληλα, η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, τα προγράμματα της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και η αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα δημιουργούν συνεχή ζήτηση για χρηματοδότηση, κυρίως από επιχειρήσεις.
Έτσι, ενώ στην Ευρωζώνη οι τράπεζες εμφανίζονται περισσότερο επιφυλακτικές, στην Ελλάδα η στρατηγική παραμένει προσανατολισμένη στην αύξηση του δανειακού χαρτοφυλακίου.
Τι σημαίνει η στάση της ΕΚΤ
Η έρευνα της ΕΚΤ λειτουργεί ως ένας από τους σημαντικότερους δείκτες που παρακολουθεί το Διοικητικό Συμβούλιο της κεντρικής τράπεζας πριν από τις αποφάσεις για τα επιτόκια.
Το γεγονός ότι οι τράπεζες της Ευρωζώνης γίνονται πιο επιφυλακτικές σημαίνει ότι ήδη μεταδίδεται στην πραγματική οικονομία η περιοριστική νομισματική πολιτική, ακόμη και χωρίς νέα αύξηση επιτοκίων.
Για την ΕΚΤ αυτό αποτελεί μία ένδειξη ότι η μετάδοση της πολιτικής λειτουργεί. Από την άλλη πλευρά όμως, η νέα άνοδος του πληθωρισμού λόγω της ενεργειακής κρίσης δημιουργεί νέο δίλημμα. Εάν η άνοδος των τιμών αποδειχθεί επίμονη, δεν αποκλείεται η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο, παρά το γεγονός ότι η τραπεζική χρηματοδότηση επιβραδύνεται.
Οι ελληνικές τράπεζες αποκτούν συγκριτικό πλεονέκτημα
Για τις ελληνικές τράπεζες, η διατήρηση σταθερών πιστωτικών κριτηρίων μπορεί να αποτελέσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ενώ μεγάλο μέρος των νέων επιχειρηματικών δανείων αφορά συγχρηματοδοτούμενα επενδυτικά σχέδια, στα οποία ο πιστωτικός κίνδυνος είναι χαμηλότερος.
Αυτό επιτρέπει στις τράπεζες να συνεχίσουν τις χρηματοδοτήσεις χωρίς να αυξάνουν αισθητά τον κίνδυνο στους ισολογισμούς τους. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ίδιες εκτιμούν πως τόσο τα κριτήρια όσο και η ζήτηση δανείων θα παραμείνουν ουσιαστικά αμετάβλητα και κατά το τρίτο τρίμηνο.
Ο μεγάλος κίνδυνος είναι η ενέργεια
Το θετικό αυτό σενάριο, ωστόσο, εξαρτάται από τις διεθνείς εξελίξεις. Εάν η κρίση στη Μέση Ανατολή οδηγήσει σε παρατεταμένη άνοδο των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, τότε θα αυξηθεί το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων, θα επιβαρυνθεί ο πληθωρισμός και θα περιοριστεί η κατανάλωση.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον οι ελληνικές τράπεζες δύσκολα θα μπορέσουν να παραμείνουν ανεπηρέαστες. Η αύξηση του επιχειρηματικού κινδύνου θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε αυστηρότερη αξιολόγηση νέων χρηματοδοτήσεων, ιδιαίτερα σε ενεργοβόρους κλάδους ή επιχειρήσεις με υψηλή μόχλευση.
Τι θα προσέξουν από εδώ και πέρα οι τράπεζες
Παρότι οι επίσημοι δείκτες δεν δείχνουν ακόμη αλλαγή πολιτικής στην Ελλάδα, οι τραπεζικές διοικήσεις παρακολουθούν στενά τέσσερις βασικούς παράγοντες:την πορεία των επιτοκίων της ΕΚΤ,
τις εξελίξεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας,
την απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης,
την πορεία των νέων καθυστερήσεων σε επιχειρηματικά και στεγαστικά δάνεια.
Εφόσον οι παράγοντες αυτοί παραμείνουν υπό έλεγχο, οι ελληνικές τράπεζες εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν να αποτελούν μία από τις λίγες αγορές της Ευρωζώνης όπου η πιστωτική επέκταση εξακολουθεί να στηρίζει την ανάπτυξη. Αν όμως η ΕΚΤ οδηγηθεί σε νέα αύξηση επιτοκίων και το ενεργειακό σοκ αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια, τότε και η ελληνική αγορά είναι πιθανό να ευθυγραμμιστεί σταδιακά με τη γενικότερη ευρωπαϊκή τάση αυστηρότερων χρηματοδοτήσεων.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σχόλια
Δεν βρέθηκαν σχόλια γι'αυτό το άρθρο.
Γίνε ο πρώτος που θα σχολιάσει το άρθρο χρησιμοποιώντας την παρακάτω φόρμα