Η επιστροφή της θεωρίας των δύο άκρων

Πριν από κάμποσα χρόνια, στην κορύφωση της ελληνικής κρίσης, με την κοινωνία να εξεγείρεται και να κατεβαίνει στους δρόμους οργισμένη αλλά και να στρέφεται προς τα αριστερά, όσοι μιλούσαν εξ ονόματος του «Κέντρου» είχαν ανακαλύψει ως τελευταία καταφυγή τη θεωρία των «δύο άκρων».
Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, κάπου στη μέση του πολιτικού σκηνικού είναι οι «υπεύθυνες» πολιτικές δυνάμεις, δηλαδή αυτές που είναι με τον νεοφιλελευθερισμό και κατά των κινημάτων, και γύρω τους είναι τα άκρα: η ακροδεξιά από τη μία μεριά και από την άλλη η αριστερά.
Στην Ελλάδα αυτό είχε μεταφραστεί στο ότι από τη μία μεριά ήταν οι νεοναζί της Χρυσής Αυγής και από την άλλη ο ΣΥΡΙΖΑ και τα κινήματα. Σε αυτό το πλαίσιο, το βασικό ήταν να αντέξουν οι δυνάμεις του Κέντρου.
Η θεωρία αυτή συχνά συνδυάστηκε με τη παράλληλη θεωρία του «λαϊκισμού». Εδώ και πάλι έχουμε στη μέση τις «υπεύθυνες» δυνάμεις, όμως εδώ η απειλή είναι από τον ακροδεξιό και τον αριστερό λαϊκισμό.
Και οι δύο θεωρίες κάνουν το ίδιο συνειδητό λάθος. Εξισώνουν εξαιρετικά ανόμοια πράγματα και καταστάσεις και συσκοτίζουν το γεγονός ότι στη μία μεριά έχουμε να κάνουμε με εκπροσώπους μια αυταρχικής, βίαιης, αντιδημοκρατικής και ρατσιστικής ιδεολογίας, και από την άλλη ανθρώπους που διεκδικούν δημοκρατία και δικαιοσύνη. Ή για να το πω διαφορετικά, από τη μια είχαμε συμμορίες και από την άλλη κοινωνικά κινήματα με συγκεκριμένα αιτήματα.
Ακόμη χειρότερα, ταυτίζοντας δικαιολογημένες εκφράσεις οργής και αγανάκτησης με τις απεχθείς πρακτικές της ακροδεξιάς, ουσιαστικά προσπαθούσαν να συκοφαντήσουν τις κοινωνικές διεκδικήσεις με σκοπό να περιορίσουν την απήχησή στα κομμάτια της κοινωνίας που ταλαντεύονταν.
Η θεωρία αυτή τότε απέτυχε, όπως έδειξαν τα ίδια τα γεγονότα, γιατί το ένστικτο της κοινωνίας της υπέδειξε προς τα πού έπρεπε να στραφεί.
Δεν είναι τυχαίο ότι ξεθάβουν αυτή τη θεωρία σήμερα. Γιατί είμαστε σε μια παρόμοια συγκυρία. Γιατί έχουμε μια κυβέρνηση που εκπροσωπεί μια μειοψηφία της κοινωνίας, μια κυβέρνηση που την αξιολογεί αρνητικά η πλειοψηφία της κοινωνίας, μια κυβέρνηση που προκαλεί αισθήματα οργής σε μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Και ταυτόχρονα είμαστε σε μια περίοδο όπου υπάρχουν και κοινωνικές διαμαρτυρίες, αλλά κυρίως το ανοιχτό ερώτημα του πώς θα μεταφραστούν αυτές οι διαμαρτυρίες και απαιτήσεις σε μια εναλλακτική πολιτική πρόταση διακυβέρνησης της χώρας.
Σκοπός αυτών που ξεθάβουν τη θεωρία των δύο άκρων είναι να παρουσιάσουν την αναζήτηση αυτής της προοδευτικής δημοκρατικής εναλλακτικής προοπτικής ως ένα «άκρο» και να φοβίσουν τους ψηφοφόρους που ταλαντεύονται, έτσι που τελικά η σημερινή κυβέρνηση να φαντάζει ως η μόνη διαθέσιμη πολιτική λύση.
Σε αυτή την κατεύθυνση και κάθε επικοινωνιακή αφορμή θα εκμεταλλευτούν και γεγονότα θα παρουσιάσουν με υπερβολή και διάφορες κραυγές θα βγάλουν.
Όμως, κάνουν λάθος εάν πιστεύουν ότι μια ξαναζεσταμένη εκδοχή μιας θεωρίας που δεν έπεισε τότε θα πείσει σήμερα.
Στην πραγματικότητα απλώς αποδεικνύουν ότι έχουν ξεμείνει εντελώς από επιχειρήματα. Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος