Επιτόκια: Γιατί μία αύξηση από την ΕΚΤ τον Ιούνιο είναι πλέον λιγότερο προφανής

Δύο εβδομάδες αφού η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, προειδοποίησε τους επενδυτές ότι η ΕΚΤ θα κινηθεί προς μία αύξηση των επιτοκίων τον Ιούνιο, η προοπτική αυτή δεν είναι τόσο προφανής.
Με τις τιμές του πετρελαίου να μην εκτινάσσονται υψηλότερα, όπως πολλοί φοβόντουσαν, ούτε να διαχέονται ευρύτερα στον πληθωρισμό της Ευρωζώνης, και με την οικονομία της να απειλείται με στασιμότητα, οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ φαίνεται να αλλάζουν τις απόψεις τους.
Ενώ προηγουμένως δήλωναν ότι θα χρειαζόταν μία αυστηρότερη νομισματική πολιτική, αν δεν τελείωνε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και δεν περιορίζονταν οι πιέσεις στις τιμές, τώρα αναφέρουν ότι πρέπει να επιδεινωθούν περαιτέρω οι προοπτικές για τον πληθωρισμό, πριν προχωρήσουν σε αύξηση των επιτοκίων.
Ο λόγος αυτής της αλλαγής είναι η συνεχής αβεβαιότητα γύρω από το Ιράν — ένας παράγοντας που κρατά και τις άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες σε αναμονή, με την ελπίδα ότι μία λύση του πολέμου θα μπορούσε να αποτρέψει την ανάγκη για επώδυνες για την οικονομία αυξήσεις επιτοκίων.
«Μια αύξηση τον Ιούνιο παραμένει πιθανή και μπορεί ακόμη να αποδειχθεί δικαιολογημένη, αλλά το ίδιο ισχύει και για το να μείνουν αμετάβλητα τα επιτόκια», δήλωσε ο Stefan Gerlach, επικεφαλής οικονομολόγος της EFG Bank και πρώην αναπληρωτής διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ιρλανδίας. «Αυτή η επιλογή (σ.σ.: να μην αυξηθούν τα επιτόκια) αξίζει πιο σοβαρή εξέταση από ό,τι επιτρέπει η τρέχουσα συναίνεση», πρόσθεσε.
Μισθοί και πληθωριστικές προσδοκίες
Τα πρόσφατα στοιχεία στηρίζουν την άποψη ότι το υψηλότερο κόστος δανεισμού, που προεξοφλούν οι αγορές, δεν είναι αναπόφευκτο. Οι έρευνες δείχνουν ταχύτερο πληθωρισμό βραχυπρόθεσμα, αλλά δείχνουν ότι οι προσδοκίες μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα παραμένουν σταθερές.
Η αύξηση των μισθών, παρομοίως, φαίνεται να είναι υπό έλεγχο, με τις αυξήσεις να παραμείνουν πολύ χαμηλότερες από το προηγούμενο υψηλό τους.
Ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Φινλανδίας, Ολι Ρεν, περιέγραψε χθες τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό ως ακόμη «εδραιωμένες» και τις εξελίξεις γύρω από τους μισθούς της ευρωζώνης ως «καθησυχαστικές».
Ακόμη και το μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου, Ιζαμπελ Σνάμπελ, ένα «γεράκι» της ΕΚΤ, δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι, ενώ ο κίνδυνος αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής έχει αυξηθεί, αυτή θα ήταν απαραίτητη μόνο «αν το σοκ στις τιμές της ενέργειας ενταθεί».
Οριακή ανάπτυξη της οικονομίας
Υπάρχει επίσης η οικονομία, η οποία σημείωσε οριακή μόνο ανάκαμψη (0,1%) στο πρώτο τρίμηνο του 2026 (σε σύγκριση με το δ΄ τρίμηνο του 2025) και ο τομέας υπηρεσιών της συρρικνώνεται λόγω του πολέμου.
Μία περαιτέρω εξασθένιση της οικονομίας θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αντίβαρο στην ανοδική πίεση του πληθωρισμού και να αποτελέσει επιχείρημα για την ΕΚΤ να διατηρήσει αμετάβλητη την πολιτική της.
Ο Αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, Λουίς ντε Γκίντος, που αποχωρεί αυτόν τον μήνα από την θέση του, κάλεσε σε σύνεση, επικαλούμενος τον αντίκτυπο στην ανάπτυξη, τον οποίο θεωρεί ότι «θα γίνει πολύ πιο ορατός τις επόμενες εβδομάδες».
Ο Γιάννης Στουρνάρας, διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας χαρακτήρισε τους φόβους για ύφεση «πραγματικούς και δικαιολογημένους».
«Ήδη βλέπουμε κάποια αδυναμία στην οικονομία», δήλωσε οικονομολόγος στη Societe Generale. «Αυτό θα μειώσει τις πληθωριστικές πιέσεις και θα μειώσει τον κίνδυνο δευτερογενών επιπτώσεων. Η σύσφιγξη της πολιτικής δεν θα πρέπει επομένως να θεωρείται ακόμη δεδομένη», είπε.
Κάποιοι θεωρούν αναπόφευκτες τις αυξήσεις
Για κάποιους άλλους, ωστόσο, οι αυξήσεις επιτοκίων είναι στον ορίζοντα. Οι επενδυτές στοιχηματίζουν σε τρεις αυξήσεις φέτος, ξεκινώντας από τον Ιούνιο, ενώ οι οικονομολόγοι που ρωτήθηκαν από το Bloomberg προβλέπουν δύο αυξήσεις, κατά ένα τέταρτο της ποσοστιαίας μονάδας, τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο.
Μπορεί να παίρνουν το σήμα τους από «γεράκια» της ΕΚΤ όπως ο Γερμανός Γιόαχιμ Νάγκελ, ο Μάρτιν Κόχερ της Αυστρίας και ο Πέτερ Κάζιμιρ της Σλοβακίας, οι οποίοι λένε ότι μία αύξηση επιτοκίων στην επόμενη συνεδρίαση μπορεί να αποφευχθεί μόνο αν φτάσουν καλά νέα για τον πόλεμο.
«Η πρόσφατη επικοινωνία της ΕΚΤ υποδηλώνει ότι μια αύξηση επιτοκίου είτε είναι αναπόφευκτη είτε η προεπιλεγμένη επιλογή εκτός αν προκύψουν μεγάλες εκπλήξεις», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος αναπτυγμένων αγορών στην BNP Paribas Markets 360. «Ακόμη θα μπορούσαμε να δούμε μια συζήτηση για μια μεγαλύτερη, αν υπάρξει περαιτέρω σημαντική αύξηση στις τιμές της ενέργειας.» Μια μεγαλύτερη αύξηση επιτοκίου, ωστόσο, είναι απίθανη.        Με πληροφορίες από Bloomberg