Ιδιωτικό χρέος: Στο μικροσκόπιο μπαίνουν από δάνεια μέχρι ενοίκια

Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα ψηφιακή εποχή παρακολούθησης οφειλών και οικονομικής συμπεριφοράς. Και αυτή τη φορά δεν αφορά μόνο τις τράπεζες ή τα «κόκκινα» δάνεια. Αφορά συνολικά το αποτύπωμα που αφήνει κάθε πολίτης δηλαδή από τις οφειλές προς Δημόσιο, servicers και ΔΕΚΟ μέχρι τη συνέπεια στην πληρωμή του ενοικίου.
Δύο νέα μητρώα, που προωθούνται παράλληλα, αλλάζουν σταδιακά τους κανόνες. Από τη μία το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους, που τίθεται σε λειτουργία από τις 20 Μαΐου και δημιουργεί για πρώτη φορά ενιαία εικόνα όλων των ιδιωτικών οφειλών. Από την άλλη, το Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών, που αναμένεται να ενεργοποιηθεί μέσα στο 2026 και φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα νέο εργαλείο αξιολόγησης πριν ακόμη υπογραφεί μια μίσθωση.

Παρακολούθηση ιδιωτικού χρέους
Από τις 20 Μαΐου ενεργοποιείται το νέο Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους, μέσω του οποίου η Πολιτεία αποκτά για πρώτη φορά συγκεντρωμένη εικόνα για οφειλές προς τράπεζες, διαχειριστές δανείων, εφορία, ασφαλιστικά ταμεία, δήμους, ΔΕΚΟ και άλλους φορείς. Πρόκειται ουσιαστικά για την πρώτη ολοκληρωμένη ψηφιακή χαρτογράφηση του ιδιωτικού χρέους στη χώρα.
Μέχρι σήμερα η εικόνα ήταν διάσπαρτη. Διαφορετικά δεδομένα υπήρχαν στις τράπεζες, διαφορετικά στους servicers, άλλα στην ΑΑΔΕ και άλλα στους υπόλοιπους φορείς.
Πλέον δημιουργείται ένας ενιαίος μηχανισμός παρακολούθησης που θα επιτρέπει στο κράτος όχι μόνο να καταγράφει την εξέλιξη των οφειλών αλλά και να αναλύει τάσεις, να επεξεργάζεται στατιστικά στοιχεία και να δημιουργεί μοντέλα πρόβλεψης για την πορεία του ιδιωτικού χρέους τα επόμενα χρόνια.
Στη νέα βάση θα αποτυπώνονται το είδος της οφειλής, το αρχικό ποσό, οι τόκοι, οι προσαυξήσεις, το ανεξόφλητο υπόλοιπο, οι ενεργές ρυθμίσεις, οι καταβολές που πραγματοποιήθηκαν, οι τελευταίες πληρωμές αλλά και τυχόν δικαστικά ή διοικητικά μέτρα. Θα υπάρχει ακόμη εικόνα για χαρακτηριστικά του οφειλέτη, όπως εάν πρόκειται για άνεργο, για επιχείρηση σε καθεστώς πτώχευσης, ποιος είναι ο κλάδος δραστηριότητας και ποιο το μέγεθός της.
Μητρώο ενοικίων
Την ίδια στιγμή όμως, η αγορά κατοικίας μπαίνει επίσης σε νέα φάση. Το Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών, που αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία μέσα στο 2026, φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ένα νέο «φίλτρο» πριν από κάθε νέα μίσθωση. Μέσω διασταυρώσεων με στοιχεία της ΑΑΔΕ και των δηλώσεων μισθώσεων θα δημιουργείται ένα βασικό προφίλ συνέπειας, το οποίο θα αξιολογείται πριν την υπογραφή ενός νέου συμβολαίου.
Σε μια αγορά όπου τα ενοίκια παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και οι ιδιοκτήτες αναζητούν μεγαλύτερες εγγυήσεις, το εργαλείο αυτό επιχειρεί να περιορίσει τον κίνδυνο καθυστερήσεων και αθετήσεων πληρωμών. Όμως φέρνει και μια μεγαλύτερη αλλαγή και οικονομική συμπεριφορά παύει να αφορά μόνο τη σχέση του πολίτη με την τράπεζα ή την εφορία καθώς επεκτείνεται πλέον και στη στέγαση. Η προσβασιμότητα στη κατοικία πλέον θα σχετίζεται και με την συνέπεια.
Πλέον το νέο ερώτημα δεν θα είναι μόνο πόσα χρωστάς. Θα είναι πού χρωστάς, αν είσαι συνεπής και τι αποτύπωμα αφήνεις πίσω σου.