Eurostat: Η κατανάλωση στηρίζει την Ευρώπη - Πιέζεται η αποταμίευση στην Ελλάδα

Μια σύνθετη και ανομοιογενής εικόνα για την οικονομική κατάσταση των ευρωπαϊκών νοικοκυριών αποτυπώνουν τα νεότερα στοιχεία της Eurostat για το τρίτο τρίμηνο του 2025. Σε επίπεδο Ευρωζώνης και Ευρωπαϊκής Ένωσης, το πραγματικό εισόδημα και η κατανάλωση ανά κάτοικο καταγράφουν άνοδο, ωστόσο η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες όπου οι πιέσεις στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς παραμένουν έντονες, με τη συρρίκνωση της αποταμίευσης να λειτουργεί ως βασικός δείκτης οικονομικής δυσχέρειας.
Σε μακροοικονομικό επίπεδο, η εικόνα στην Ευρώπη παραμένει συγκρατημένα θετική. Στην Ευρωζώνη, η πραγματική κατανάλωση των νοικοκυριών ανά κάτοικο αυξήθηκε κατά 0,4%, διατηρώντας τον ίδιο ρυθμό με το προηγούμενο τρίμηνο. Το πραγματικό εισόδημα κατέγραψε πιο ήπια αύξηση, της τάξης του 0,1%, μετά το ισχυρότερο +0,5% του δεύτερου τριμήνου.

Αντίστοιχα, στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η κατανάλωση ενισχύθηκε κατά 0,5%, ενώ το πραγματικό εισόδημα αυξήθηκε κατά 0,2%, επιβεβαιώνοντας ότι η ιδιωτική κατανάλωση εξακολουθεί να λειτουργεί ως βασικός μοχλός στήριξης της οικονομικής δραστηριότητας, παρά την επιβράδυνση των εισοδηματικών αυξήσεων.
Η Ελλάδα εξαιρείται ξανά
Μέσα σε αυτό το ευρωπαϊκό πλαίσιο, η Ελλάδα ξεχωρίζει αρνητικά ως προς τη συμπεριφορά των νοικοκυριών. Σύμφωνα με τα στοιχεία, η χώρα κατέγραψε τη μεγαλύτερη μείωση στο ποσοστό αποταμίευσης μεταξύ των κρατών-μελών, με πτώση κατά 1,8 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο.
Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι η αύξηση της κατανάλωσης στην Ελλάδα δεν στηρίζεται σε αντίστοιχη ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, αλλά στην απορρόφηση των αποταμιεύσεων των νοικοκυριών. Είναι ενδεικτικό ότι, σε αντίθεση με χώρες όπως η Ιταλία, η Ουγγαρία και η Πολωνία, όπου τα νοικοκυριά ενίσχυσαν την αποταμίευσή τους, τα ελληνικά νοικοκυριά φαίνεται να καλύπτουν τρέχουσες ανάγκες υπό συνθήκες διαρκούς πίεσης από το κόστος ζωής.

Μισθοί και κοινωνικές παροχές στηρίζουν, φόροι και εισφορές «φρενάρουν»
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η αύξηση του πραγματικού εισοδήματος αποδίδεται κυρίως στη θετική συμβολή των αμοιβών εξαρτημένης εργασίας και των κοινωνικών μεταβιβάσεων σε είδος. Την ίδια στιγμή, οι τρέχοντες φόροι και οι καθαρές κοινωνικές εισφορές αποτελούν τον βασικό αρνητικό παράγοντα, περιορίζοντας τη δυναμική του διαθέσιμου εισοδήματος.
Για την Ελλάδα, αυτή η ισορροπία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις παραμένουν υψηλές σε σχέση με το επίπεδο των εισοδημάτων, συμπιέζοντας περαιτέρω την πραγματική αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Ποιοι επενδύουν τελικά;
Στον αντίποδα, η Ελλάδα καταγράφει τη μεγαλύτερη αύξηση στο ποσοστό επενδύσεων των νοικοκυριών, με άνοδο κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες το τρίτο τρίμηνο του 2025. Σε μια περίοδο όπου, συνολικά, οι επενδύσεις των νοικοκυριών παραμένουν στάσιμες τόσο στην Ευρωζώνη όσο και στην ΕΕ, η ελληνική επίδοση συνδέεται κυρίως με την κινητικότητα στην αγορά ακινήτων και τις επενδύσεις σε κατοικία.
Ωστόσο, η θετική αυτή εικόνα συνυπάρχει με την έντονη μείωση της αποταμίευσης, γεγονός που γεννά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα της επενδυτικής συμπεριφοράς των νοικοκυριών σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.
Ανθεκτική η Ευρώπη, εύθραυστη η Ελλάδα
Συνολικά, τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο καταγράφονται ενδείξεις σχετικής σταθερότητας, η ελληνική πραγματικότητα παραμένει πιο εύθραυστη. Η κατανάλωση αυξάνεται, αλλά στηρίζεται σε περιορισμένα περιθώρια, η αποταμίευση υποχωρεί αισθητά και η οικονομική αντοχή των νοικοκυριών εξακολουθεί να δοκιμάζεται.
Το επόμενο διάστημα, η εξέλιξη των μισθών, της φορολογικής πολιτικής και του κόστους ζωής θα κρίνει αν η Ελλάδα θα μπορέσει να συγκλίνει ουσιαστικά με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ή αν οι ανισορροπίες θα συνεχίσουν να βαθαίνουν.