Το δημογραφικό αλλάζει τις τράπεζες – Πώς «αμύνεται» ο κλάδος

Η γήρανση του πληθυσμού δεν απειλεί μόνο το ασφαλιστικό σύστημα και την αγορά εργασίας. Αλλάζει και το επιχειρηματικό μοντέλο των τραπεζών, οι οποίες σταδιακά θα εξαρτώνται λιγότερο από τα δάνεια και τα έσοδα από τόκους και περισσότερο από τις προμήθειες που προέρχονται από επενδύσεις, αποταμιευτικά προϊόντα, αμοιβαία κεφάλαια και ασφαλίσεις. Αυτό υποστηρίζει η Morningstar DBRS σε πρόσφατη έκθεσή της, επισημαίνοντας ότι σε χώρες με ιδιαίτερα δυσμενή δημογραφικά χαρακτηριστικά, όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Βουλγαρία, η συρρίκνωση του πληθυσμού περιορίζει τη δημιουργία νέων νοικοκυριών και κατ’ επέκταση τη ζήτηση για στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια. Την ίδια στιγμή, η αύξηση του ποσοστού των ηλικιωμένων ενισχύει τη ζήτηση για καταθέσεις, επενδυτικά προϊόντα, ασφαλίσεις και συνταξιοδοτικές λύσεις.
Δεν είναι τυχαίο ότι στον χάρτη της έκθεσης η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που αναμένεται να χάσουν περισσότερο από το 15% του πληθυσμού τους έως το τέλος του αιώνα, καταγράφοντας μία από τις χειρότερες δημογραφικές επιδόσεις στην Ευρώπη.
Οι εκτιμήσεις αυτές εξηγούν γιατί οι ελληνικές τράπεζες επενδύουν ολοένα και περισσότερο στη διαχείριση περιουσίας, στα επενδυτικά προϊόντα και στις ασφαλιστικές εργασίες, μετατρέποντας δραστηριότητες που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν συμπληρωματικές σε βασικούς πυλώνες της μελλοντικής τους κερδοφορίας.
Η Eurobank, μετά και την ενσωμάτωση της Eurolife και της κυπριακής CNP, αναμένει πρόσθετα έσοδα από ασφαλιστικές δραστηριότητες ύψους 130 εκατ. ευρώ την τριετία 2026-2028, ανεβάζοντας τον στόχο για τις συνολικές προμήθειες από ασφαλιστικές εργασίες στα 200 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, η αύξηση των υπό διαχείριση κεφαλαίων κατά 21% την επόμενη τριετία εκτιμάται ότι θα αυξήσει τα σχετικά έσοδα από 88 εκατ. ευρώ σε 170 εκατ. ευρώ και οι προμήθειες από ασφαλιστικές δραστηριότητες και διαχείριση περιουσίας αναμένεται να αντιπροσωπεύουν το 35% των συνολικών προμηθειών, από 20% το 2025.
Αντίστοιχη είναι η στρατηγική της Τράπεζας Πειραιώς. Η διοίκηση εκτιμά ότι τα έσοδα από τη διαχείριση περιουσίας θα αυξηθούν στα 150 εκατ. ευρώ το 2030 από 106 εκατ. ευρώ το 2025, καθώς τα υπό διαχείριση κεφάλαια αναμένεται να ξεπεράσουν τα 20 δισ. ευρώ από 14,5 δισ. ευρώ το 2025. Την ίδια στιγμή, η εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής αναμένεται να εκτοξεύσει τα έσοδα από ασφαλιστικές δραστηριότητες στα 210 εκατ. από περίπου 90 εκατ. το 2025.
Στην Εθνική Τράπεζα, οι προμήθειες από επενδυτικά και τραπεζοασφαλιστικά προϊόντα ανήλθαν σε 68 εκατ. ευρώ το 2025, έναντι 47 εκατ. ευρώ το 2024. Η διοίκηση εκτιμά ότι η συνεργασία με την Allianz θα οδηγήσει τις προμήθειες από ασφαλιστικά προϊόντα σε περίπου τετραπλάσια επίπεδα σε πλήρη ανάπτυξη της συμφωνίας. Παράλληλα, τα υπό διαχείριση κεφάλαια αυξήθηκαν κατά 26% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του 2026, φθάνοντας τα 9,6 δισ. ευρώ, με τις προμήθειες από επενδυτικά προϊόντα να ενισχύονται κατά 58%.
Ισχυρή παρουσία στον τομέα της διαχείρισης περιουσίας διαθέτει ήδη η Alpha Bank. Τα καθαρά έσοδα από asset management ανήλθαν σε 127 εκατ. ευρώ το 2025, προερχόμενα από υπό διαχείριση κεφάλαια 22,4 δισ. ευρώ. Η περαιτέρω ανάπτυξη του τομέα αναμένεται να ενισχυθεί από την εξαγορά της Alpha Trust, αλλά και από τη διεύρυνση της συνεργασίας με τη Unicredit, καθώς οι δύο όμιλοι επεκτείνουν τη συνεργασία τους και στον ασφαλιστικό κλάδο μέσω της Alphalife.