Τα προσωπικά βιλαέτια δεν έχουν θέση στην Αριστερά

Ένα από τα χαρακτηριστικά που κάποτε έκαναν την Αριστερά να ξεχωρίζει από τους «αστικούς» πολιτικούς σχηματισμούς, ήταν ότι η στράτευση εκεί αφορούσε τον σκοπό. Οι άνθρωποι που στρατεύονταν δεν το έκαναν ούτε γιατί ήταν επάγγελμα ούτε για να νιώσουν σπουδαίοι. Το έκαναν για να προσφέρουν. Άλλωστε, σε παλαιότερες εποχές το να είσαι πιο υψηλά στην «κομματική ιεραρχία» δεν σήμαινε περισσότερη «προβολή». Σήμαινε μεγαλύτερες ευθύνες, περισσότερους κινδύνους και μέχρι τη Μεταπολίτευση και «ειδική μεταχείριση» από την Ασφάλεια και τα δικαστήρια.
Αυτό, άλλαξε, ιδίως από την περασμένη δεκαετία. Βοήθησε σε αυτό το γεγονός ότι η Αριστερά βρέθηκε να διαχειρίζεται εξουσία, να είναι στην κυβέρνηση, στελέχη όχι μόνο να εκλέγονται βουλευτές, αλλά και να γίνονται υπουργοί. Αυτό εκ των πραγμάτων γέννησε μια ολόκληρη κουλτούρα «προσωπικής» αντίληψης για την πολιτική. Εκεί που οι τάσεις κάποτε ορίζονταν γύρω από πολιτικές απόψεις ή ιδεολογικές αναφορές, τώρα άρχισαν να συνδέονται με πρόσωπα.
Για ένα διάστημα αυτή η κατάσταση ήταν κάπως διαχειρίσιμη, γιατί δεν υπήρχε αμφισβήτηση του Αλέξη Τσίπρα, οπότε εξασφαλιζόταν μια συνοχή. Όμως, μετά το 2023, η κατάσταση αυτή γενικεύτηκε, όταν πολλαπλασιάστηκαν οι ηγέτες, επίδοξοι και μη. Η διαδικασία εκλογής νέου ηγέτη, η για πρώτη φορά εμφάνιση με τέτοιο τρόπο «ατομικών υποψηφιοτήτων», η εκλογή ενός αρχηγού -που κατά βάση προσπάθησε να επιβάλει την ατομική του οπτική, με χαοτικά αποτελέσματα-, η διάσπαση, γιατί διάφοροι δεν άντεχαν αυτή την ηγεσία, εν συνεχεία η ανατροπή αυτού του αρχηγού, αλλά και το γεγονός ότι παρά την ανατροπή του, αυτοί που έφυγαν δεν επέστρεψαν, είναι απλώς μερικά από τα συμπτώματα αυτού του προβλήματος. Για να μην αναφερθούμε στο ότι τα ίδια χαρακτηριστικά των «προσωπικών στρατηγικών» ήταν αυτά που δεν επέτρεψαν σε όσους διαφώνησαν με το τρίτο μνημόνιο και αποχώρησαν από τον ΣΥΡΙΖΑ το 2015 να συνεννοηθούν και να διαμορφώσουν εναλλακτική πρόταση με αξιώσεις, ακολουθώντας έκτοτε αποκλίνουσες πορείες.
Στα «αστικά» κόμματα προφανώς η φιλοδοξία είναι οργανικό τμήμα της καθημερινής πολιτικής πρακτικής. Οι άνθρωποι που μπαίνουν σε αυτά ξέρουν ότι θα πρέπει να ανελιχθούν, πρωτίστως μέσα από την αποτελεσματική παρουσία σε εκλογικές μάχες. Όμως, τα κόμματα αυτά, ακριβώς επειδή είναι κόμματα εξουσίας, ταυτόχρονα έχουν και τους δικούς τους αυστηρούς κανόνες. Ο καθένας μπορεί να έχει φιλοδοξία, αλλά πρέπει να ξέρει ότι δεν μπορεί να παραβιάσει «κόκκινες γραμμές», γιατί «όποιος είναι έξω από το μαντρί τον τρώει ο λύκος». Γι’ αυτό και παρότι τα στελέχη έχουν πολύ πιο ανταγωνιστικές σχέσεις μεταξύ τους, τα κόμματα αυτά σπανίως εμφανίζονται σαν σκορποχώρια, μόνο όταν είναι σε βαθιά κρίση. Για την ακρίβεια το να είναι σκορποχώρι είναι ακριβώς το σημάδι ότι είναι σε κρίση.
Παρά τη βαθιά κρίση στην οποία βρέθηκε ο ευρύτερος χώρος του ΣΥΡΙΖΑ, που αποτυπώνεται πλέον και στις δημοσκοπήσεις, είναι εμφανές ότι η λογική του βιλαετιού «ζει και βασιλεύει». Δεν αναφέρομαι μόνο σε αυτούς που για κάποιον λόγο επιμένουν ότι μπορούν να διεκδικήσουν την «ταμπέλα» σε μια αυτόνομη πορεία, υπερεκτιμώντας την ίδια τους την προσωπική απήχηση και χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι η όποια αναγνωρισιμότητά τους είχε να κάνει ακριβώς με το ότι ανήκαν σε ένα κόμμα. Αναφέρομαι σε αυτούς που ανακαλύπτουν εκ των υστέρων «στρατηγικές διαφωνίες», τις οποίες ποτέ δεν διατύπωσαν για χρόνια, σε αυτούς που βγάζουν το «αριστερόμετρο», σε αυτούς που κάνουν εύκολη και αφ’ υψηλού κριτική απλώς και μόνο γιατί δεν αντιμετωπίζονται πια ως «αναντικατάστατα» στελέχη. Σε όλους εκείνους που δεν διστάζουν να επιστρατεύσουν ακόμη και τη συκοφαντία με ανυπόστατα ψέμματα, ενίοτε και μέσω τρολ, διεκδικώντας την προβολή τους. Με τα φιλοκυβερνητικά μέσα δε, να κυνηγάνε αρνητικές δηλώσεις και επιθέσεις πρώην συντρόφων στον Τσίπρα ο πειρασμός είναι μεγάλος. Το ίδιο βέβαια και η παγίδα. Ο προοδευτικός κόσμος δεν επιλέγει τον καλύτερο υβριστή του Τσίπρα, αλλά όποιον μπορεί να τον απαλλάξει από τις πολιτικές και την ασυδοσία της κυβέρνησης Μητσοτάκη και να βελτιώσει τη ζωή του.
Όλα αυτά, όμως, στην πραγματικότητα αφορούν απλώς και μόνο έναν μικρόκοσμο της Αριστεράς, αποκομμένο από αυτούς που υποτίθεται ότι η Αριστερά εκπροσωπεί, δηλαδή τους ανθρώπους που αγωνιούν όχι για τη «μαρκίζα» με τα ονόματα των στελεχών, αλλά για το μισθό και το ενοίκιο και το μέλλον των παιδιών.
Και αυτός ο κόσμος ξέρει πώς αυτό που χρειάζεται δεν είναι να ποντάρει σε κανένα «χρηματιστήριο» στελεχών, αλλά να βάλει πλάτη, με την ψήφο του, και πείθοντας και άλλους, για να υπάρξει μια πειστική εναλλακτική προοδευτική και δημοκρατική διακυβέρνηση που θα βγάλει τη χώρα από τα σημερινά αδιέξοδα.      Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος