Πώς «κουρεύονται» τα φορολογικά πρόστιμα: Οδηγός με ερωτήσεις και απαντήσεις

Η έγκαιρη αποδοχή των αποτελεσμάτων ενός φορολογικού ελέγχου μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα συμφέρουσα για τους φορολογουμένους που βρίσκονται αντιμέτωποι με πρόστιμα. Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει «κούρεμα» των προστίμων έως και 50%, με το ποσοστό της έκπτωσης να μειώνεται όσο η υπόθεση προχωρά προς τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών και τα διοικητικά δικαστήρια.
Πότε εξασφαλίζεται η μεγαλύτερη μείωση, πόσα χρήματα πρέπει να καταβληθούν άμεσα, πώς εξοφλείται το υπόλοιπο και τι συμβαίνει εάν χαθεί η ρύθμιση;
Ο οδηγός που ακολουθεί δίνει απαντήσεις σε βασικά ερωτήματα για όσους επιλέγουν να κλείσουν τη φορολογική τους εκκρεμότητα χωρίς μακροχρόνιες διαδικασίες αμφισβήτησης:
1. Πώς μπορεί ένας φορολογούμενος να μειώσει το πρόστιμο που του επέβαλε η εφορία;
Ο φορολογούμενος μπορεί να περιορίσει σημαντικά το πρόστιμο εφόσον αποδεχθεί τα αποτελέσματα του φορολογικού ελέγχου και την οφειλή που προκύπτει, αντί να συνεχίσει τη διαδικασία αμφισβήτησης μέσω της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) ή των διοικητικών δικαστηρίων. Ανάλογα με το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η υπόθεση, η μείωση του προστίμου μπορεί να φθάσει έως και το 50%.
2. Πότε εξασφαλίζεται η μεγαλύτερη έκπτωση του 50%;
Η μεγαλύτερη μείωση προβλέπεται για όσους αποδέχονται την οφειλή στο αρχικό στάδιο της διαδικασίας. Η έκπτωση 50% εφαρμόζεται όταν η αποδοχή γίνεται μετά την κοινοποίηση της εντολής ελέγχου ή της πρόσκλησης παροχής πληροφοριών και μέχρι τη λήξη της προβλεπόμενης προθεσμίας για την υποβολή εκπρόθεσμης αρχικής ή τροποποιητικής δήλωσης, μετά την κοινοποίηση προσωρινού διορθωτικού προσδιορισμού. Με απλά λόγια, όσο νωρίτερα κλείσει ο φορολογούμενος την υπόθεση, τόσο μεγαλύτερο είναι το οικονομικό όφελος.
3. Τι έκπτωση προβλέπεται εάν έχει ήδη ολοκληρωθεί ο φορολογικός έλεγχος;
Εφόσον έχει κοινοποιηθεί η οριστική πράξη διορθωτικού προσδιορισμού φόρου, η έκπτωση περιορίζεται στο 40%. Για να εξασφαλιστεί η συγκεκριμένη μείωση, ο φορολογούμενος πρέπει να αποδεχθεί την οφειλή μέσα στην προθεσμία που έχει για να ασκήσει ενδικοφανή προσφυγή στη ΔΕΔ.
4. Υπάρχει έκπτωση εάν ο φορολογούμενος έχει ήδη προσφύγει στη ΔΕΔ;
Ναι. Εάν η υπόθεση έχει φθάσει στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, εξακολουθεί να υπάρχει δυνατότητα μείωσης του προστίμου, αλλά το όφελος είναι μικρότερο. Μετά την έκδοση απόφασης της ΔΕΔ ή μετά την παρέλευση της προθεσμίας που οδηγεί σε σιωπηρή απόρριψη της προσφυγής, προβλέπεται έκπτωση 30%.
5. Τι γίνεται εάν η φορολογική διαφορά έχει φθάσει στα δικαστήρια;
Ακόμη και σε αυτό το στάδιο ο φορολογούμενος μπορεί να περιορίσει το πρόστιμο. Εφόσον έχει ήδη κατατεθεί δικαστική προσφυγή, παρέχεται δυνατότητα έκπτωσης 25%. Βασική προϋπόθεση είναι η αποδοχή της οφειλής να πραγματοποιηθεί το αργότερο έως την προηγούμενη ημέρα της αρχικά ορισθείσας δικασίμου.
6. Πόσα χρήματα πρέπει να καταβληθούν άμεσα για να ενεργοποιηθεί η έκπτωση;
Η αποδοχή της οφειλής από μόνη της δεν αρκεί. Ο φορολογούμενος πρέπει να καταβάλει το 25% της συνολικής οφειλής μέσα σε τρεις ημέρες από την αποδοχή της σχετικής αίτησης. Η προθεσμία αυτή είναι κρίσιμη για να ενεργοποιηθούν οι ευνοϊκές διατάξεις.
7. Πρέπει να πληρωθεί εφάπαξ το υπόλοιπο ποσό;
Όχι. Μετά την καταβολή του 25%, το υπόλοιπο της οφειλής μπορεί να ενταχθεί στην πάγια ρύθμιση και να εξοφληθεί σε έως 12 μηνιαίες δόσεις. Μετά την αφαίρεση της προκαταβολής και την παρέλευση 30 ημερών από την υποβολή της δήλωσης, το ανεξόφλητο υπόλοιπο επιβαρύνεται με τόκο ίσο με το επιτόκιο αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, προσαυξημένο κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες σε ετήσια βάση, μέχρι την πλήρη εξόφληση.
8. Τι συμβαίνει εάν ο φορολογούμενος σταματήσει να πληρώνει τις δόσεις;
Η έκπτωση δεν είναι εξασφαλισμένη εάν δεν τηρηθεί η ρύθμιση μέχρι το τέλος. Σε περίπτωση απώλειάς της, η μείωση του προστίμου ανακαλείται και η οφειλή επανέρχεται στο αρχικό της ύψος, αφού αφαιρεθούν όσα ποσά έχουν ήδη καταβληθεί. Για τον φορολογούμενο, επομένως, το κρίσιμο δίλημμα δεν αφορά μόνο το αν θα αποδεχθεί τα αποτελέσματα του ελέγχου, αλλά και το πόσο γρήγορα θα το κάνει: η έκπτωση ξεκινά από 50% στα πρώτα στάδια και περιορίζεται σε 40%, 30% και 25% όσο η υπόθεση προχωρά προς τη ΔΕΔ και τα δικαστήρια.