Reuters: Τι κερδίζουν Τραμπ και Πούτιν από τη συμφωνία για το ντίζελ – Τα εμπόδια και οι αντιδράσεις

Οι τιμές του ντίζελ έχουν εξελιχθεί σε πονοκέφαλο για τον Λευκό Οίκο, καθώς επιβαρύνουν το κόστος μεταφορών και αγροτικής παραγωγής, ενώ οι Αμερικανοί ψηφοφόροι ετοιμάζονται να προσέλθουν στις κάλπες στις 3 Νοεμβρίου για τις ενδιάμεσες εκλογές.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι η Μόσχα θα προμηθεύσει επιπλέον 500.000 τόνους τον Νοέμβριο και ακόμη 1 εκατ. τόνους «αμέσως μετά». Ακόμη και αν υλοποιηθούν πλήρως οι δεσμεύσεις, οι ποσότητες αυτές αντιστοιχούν σε λιγότερες από τέσσερις ημέρες της ζήτησης ντίζελ στις αμερικανικές μεταφορές.
Η συμφωνία για την αύξηση των ρωσικών προμηθειών και την κατάπαυση του πυρός στις ενεργειακές υποδομές Ρωσίας και Ουκρανίας μπορεί να ενισχύσει την προσφορά, ωστόσο οι διαθέσιμες ποσότητες, τα προβλήματα στα διυλιστήρια και οι γεωπολιτικές αντιδράσεις θέτουν όρια στις προσδοκίες.
Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ υποχώρησαν κατά 0,5% τη Δευτέρα μετά τις ανακοινώσεις του Αμερικανού προέδρου. Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, είναι κατά πόσο η ρωσική προσφορά μπορεί να καλύψει ουσιαστικό μέρος της αμερικανικής ζήτησης.
Πόσο θα αλλάξει την αγορά η διάθεση ρωσικού ντίζελ;
Ο Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι η Ρωσία θα προμηθεύσει άμεσα περισσότερους από 300.000 μετρικούς τόνους ντίζελ, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 2,25 εκατομμύρια βαρέλια, για τις αγορές των ΗΠΑ και του υπόλοιπου κόσμου.
Ωστόσο, η ποσότητα αυτή υπολείπεται της ημερήσιας κατανάλωσης μόνο του αμερικανικού τομέα μεταφορών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπηρεσίας Ενεργειακών Πληροφοριών των ΗΠΑ (EIA), η ημερήσια χρήση ανέρχεται σε περίπου 2,94 εκατομμύρια βαρέλια.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε επίσης ότι η Ρωσία θα προμηθεύσει επιπλέον 500.000 τόνους τον Νοέμβριο και ακόμη 1 εκατομμύριο τόνους «αμέσως μετά». Ακόμη και αυτές οι ποσότητες, ωστόσο, αντιστοιχούν σε λιγότερες από τέσσερις ημέρες ζήτησης για τις μεταφορές στις ΗΠΑ.
Ποια εμπόδια μπορεί να αντιμετωπίσουν οι εξαγωγές;
Οι ΗΠΑ έχουν χαλαρώσει τις κυρώσεις στις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ, ωστόσο δεν είναι σαφές ποια δεξαμενόπλοια θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη μεταφορά του καυσίμου, δεδομένου ότι πολλά πλοία εξακολουθούν να υπόκεινται σε κυρώσεις.
Παράλληλα, παραμένουν ερωτήματα για την κατάσταση των ρωσικών διυλιστηρίων, τα οποία έχουν δεχθεί επανειλημμένες ουκρανικές επιθέσεις.
Πόσο ντίζελ μπορεί να εξαγάγει η Ρωσία;
Πριν από την έναρξη των ουκρανικών επιθέσεων με drones σε διυλιστήρια το 2024, η Ρωσία είχε τη δυνατότητα να εξάγει περίπου 100.000 τόνους ντίζελ ημερησίως.
Οι ζημιές στις εγκαταστάσεις της περιόρισαν τις δυνατότητές της, οδηγώντας τη Μόσχα στην απαγόρευση των εξαγωγών ντίζελ από τον Ιούλιο, προκειμένου να καλυφθεί η εγχώρια ζήτηση. Η απαγόρευση επεκτάθηκε έως τις 31 Οκτωβρίου και σε χώρες με τις οποίες δεν υπάρχουν διμερείς συμφωνίες, ενώ οι εξαγωγές προς «φιλικά» κράτη, κυρίως στην Κεντρική Ασία, συνεχίστηκαν.
Σύμφωνα με πηγές του κλάδου που επικαλείται το Reuters, εάν η Ουκρανία σταματήσει τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, η Ρωσία θα μπορούσε να ανταποκριθεί στο αρχικό αίτημα του Τραμπ για εξαγωγή 300.000 τόνων ντίζελ.
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι η Ρωσία θα μπορούσε να παράγει 300.000 τόνους μέσα στον μήνα, εφόσον επαναλειτουργήσει ένα μεγάλο διυλιστήριο στο ευρωπαϊκό τμήμα της χώρας, το οποίο έχει πληγεί από επιθέσεις με drones.
Θα ενισχυθεί η ρωσική οικονομία από τις εξαγωγές ντίζελ;
Σύμφωνα με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, οι ουκρανικές επιθέσεις στα διυλιστήρια πετρελαίου έχουν προκαλέσει απώλειες που αντιστοιχούν στο 1% του ρωσικού ΑΕΠ. Με βάση τους υπολογισμούς του Reuters, το ποσό αυτό ανέρχεται σε περίπου 26,6 δισ. δολάρια.
Η εξαγωγή 300.000 τόνων ντίζελ θα μπορούσε να αποφέρει περίπου 400 εκατ. δολάρια, από τα οποία μόνο ένα μικρό μέρος θα κατευθυνόταν στον κρατικό προϋπολογισμό της Ρωσίας. Αυτό συμβαίνει επειδή η φορολογία της χώρας βασίζεται κυρίως στην παραγωγή πετρελαίου και όχι στις εξαγωγές πετρελαίου και καυσίμων.
Η Ρωσία διαθέτει περίπου 30 μεγάλα διυλιστήρια πετρελαίου, ενώ στην Ουκρανία δεν λειτουργεί κανένα.
Πώς αντέδρασαν στη συμφωνία Τραμπ – Πούτιν;
Η Μόσχα ανακοίνωσε το Σάββατο ότι αίρει εν μέρει, με άμεση ισχύ, την απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ που είχε επιβάλει από τον Ιούλιο.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι υποστήριξε ότι η συμφωνία για την προμήθεια ντίζελ από τη Ρωσία θα ενθαρρύνει τη Μόσχα να εντείνει τις επιθέσεις της κατά της Ουκρανίας, οδηγώντας σε περισσότερες ανθρώπινες απώλειες.
Αντιδράσεις υπήρξαν και στο αμερικανικό Κογκρέσο. Μεταξύ όσων επέκριναν την απόφαση ήταν ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Ντον Μπέικον, ο οποίος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα έπρεπε να επιβάλουν περισσότερες κυρώσεις στη Ρωσία, τις οποίες το Κογκρέσο είχε πρόσφατα εγκρίνει, αντί να τις χαλαρώνουν.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ δήλωσε ότι η χώρα του θα ενισχύσει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Παράλληλα, ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ επανέλαβε τη στήριξη του Βερολίνου στον Ουκρανό πρόεδρο, μετά την έκκληση του Τραμπ για απομάκρυνσή του, και ζήτησε να ασκηθεί μεγαλύτερη πίεση στη Μόσχα ώστε να επανέλθει στις ειρηνευτικές συνομιλίες.
Το Κρεμλίνο ανέφερε τη Δευτέρα ότι οι συνομιλίες για την κατάπαυση του πυρός συνεχίζονται, χωρίς να διευκρινίσει εάν αυτές αφορούν αποκλειστικά τα διυλιστήρια πετρελαίου.
Ο ρόλος της Κίνας στην αγορά ντίζελ
Η Κίνα αναμένεται να επαναλάβει τις εξαγωγές διυλισμένων καυσίμων μετά από μια σύντομη διακοπή κατά τη διάρκεια των αργιών της Χρυσής Εβδομάδας, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters.
Ωστόσο, οι εγκεκριμένες κινεζικές εξαγωγές για τον Οκτώβριο, οι οποίες περιλαμβάνουν ντίζελ, βενζίνη και καύσιμα αεροσκαφών, ανέρχονται σε περίπου 3,7 εκατομμύρια μετρικούς τόνους. Πρόκειται για αισθητά χαμηλότερη ποσότητα σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, αλλά και μικρότερη από τα περισσότερα από 4 εκατομμύρια τόνους που είχαν εγκριθεί για τον Σεπτέμβριο.
Γιατί η προσφορά ντίζελ παραμένει περιορισμένη;
Πέρα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ρωσία στις εξαγωγές της, ο πόλεμος με το Ιράν έχει περιορίσει την προσφορά καυσίμων από τους παραγωγούς του Περσικού Κόλπου.
Η εξέλιξη αυτή επιτείνει τις πιέσεις στην αγορά, καθώς περιορίζονται οι διαθέσιμες ποσότητες σε μια περίοδο κατά την οποία οι υψηλές τιμές επιβαρύνουν το κόστος μεταφορών και αγροτικής παραγωγής.
Η IEA πιέζει για μεγαλύτερη προσφορά καυσίμων
Οι χώρες της Ομάδας των Επτά (G7) συμφώνησαν πρόσφατα να διαθέσουν καύσιμα από τα στρατηγικά τους αποθέματα, σε μια διαδικασία που συντονίζεται από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA).
Τον Μάρτιο, ο οργανισμός, στον οποίο συμμετέχουν 32 χώρες, συντόνισε τη μεγαλύτερη έκτακτη αποδέσμευση αποθεμάτων στην ιστορία του, διαθέτοντας περισσότερα από 400 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων.
Πρόσφατα, ο IEA κάλεσε τις συμμετέχουσες χώρες να διαθέσουν στην αγορά και τις ποσότητες που δεν έχουν ακόμη αποδεσμευτεί, επιδιώκοντας την ενίσχυση της προσφοράς και τον περιορισμό των πιέσεων στις τιμές των καυσίμων.