Καποιοι ετσι εγιναν ανθρωποι.Καποιοι ετσι ηξεραν να εκμεταλευτουν το χρονο τους

Ναύτης που διαβάζει
 Γ. Τσαρούχης

"Ένας επαναστάτης δε γίνεται να 'ναι συνάμα και κλασικός. Αλλά με τον Τσαρούχη γίνεται. Την ημέρα που ο ζωγράφος αυτός τόλμησε να αναζητήσει τον Ερμή όχι στο όρος Όλυμπος αλλά στο «Καφενείον ο Όλυμπος» ένας μύθος κατέβηκε από τα βιβλία στη ζωή ενώ το μάτι του καλλιτέχνη υποχρεώθηκε να ατενίζει αλλιώς τον κόσμο" θα γράψει ο Οδυσσέας Ελύτης
Ο Γιάννης Τσαρούχης γεννήθηκε στον Πειραιά στις 13 Ιανουαρίου του 1910 καταγόμενος από την γνωστή οικογένεια Μεταξά από τα Ψαρά. Παρόλο που από έξι ετών ζωγράφιζε και σχεδίαζε κοστούμια, όταν ήταν μικρός ήθελε να γίνει ακροβάτης, γιατί του «άρεσε πολύ το ιπποδρόμιο». Οι γονείς του από την άλλη, τον φαντάζονταν σπουδαίο δικηγόρο ή μηχανικό.
Στη σχολή καλών τεχνών είχε καθηγητές τον Κωνσταντίνο Παρθένη, τον Δημήτρη Μπισκίνη, τον Θωμά Θωμόπουλο και τον Γιώργο Ιακωβίδη.... Παράλληλα ήταν μαθητής και βοηθός του Φώτη Κόντογλου από τον οποίο γνώρισε την τέχνη της βυζαντινής αγιογραφίας....

Πέρα από τη ζωγραφική, ο Γιάννης Τσαρούχης, ήδη από το 1928, είχε ασχοληθεί ενεργά και με το θέατρο. Μάλιστα, τα κοστούμια και τα σκηνικά για την παράσταση του Εθνικού Θεάτρου Πριγκίπισσα Μαλένα, τα είχε επιμεληθεί ο ίδιος. Ακολούθησαν συνεργασίες με την Έλλη Παπαδημητρίου και τον Κάρολο Κουν, όπου μαζί και με τον Διονύση Δεβάρη ίδρυσαν το 1934 τη Λαϊκή Σκηνή. Το 1977 ανέβασε τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη....
Ο Γ. Ρίτσος στο κείμενό του για αυτή την παράσταση γράφει: «Όποιος γνωρίζει τη ζωγραφική του, τις σκηνογραφίες του, τις μελέτες του για τις λαϊκές τέχνες, τα σχέδιά του, τις μεταφράσεις του, κάθε γραφτό του, το ξέρει καλά. Στον Τσαρούχη, όπως στον Ευριπίδη, η γνώση βγαίνει μέσα απ’ το πάθος, η γνώση του είναι προσωπική, βιωματική εμπειρία ζωής, αισθησιακής συμμετοχής […] Η σοφία του Τσαρούχη δεν είναι θεωρητική αλλά σωματική […] Δεν ξεκινάει ποτέ με πρόθεση ν’ ανακαλύψει τα στοιχεία της ενότητας του ελληνικού πολιτισμού απ’ την αρχαιότητα ως τις μέρες μας και να την αποδείξει με κάθε είδους επιχειρήματα. Αυτή την ενότητα την βιώνει και την πραγματώνει στο έργο του»
Ο ιδιόρρυθμος χαρακτήρας του ζωγράφου φαίνεται και στο έργο του. Η Ελλάδα και το Βυζάντιο είναι πάντα εμφανή στις δημιουργίες του. Μαγεμένος από τη βυζαντινή τέχνη, συνεργαζόταν συχνά με τον Κόντογλου. Δεν παρέλειψε όμως και να σκηνογραφεί αρχαιοελληνικές τραγωδίες. Στους πίνακές του φαίνεται το μεγαλείο της ελληνικής παράδοσης, της ελληνικής λαογραφίας, αλλά και στοιχεία από την περιοχή που μεγάλωσε, τον Πειραιά. Πάντα προσπαθούσε να μάθει νέα πράγματα και τεχνικές. Ο ίδιος για το έργο του έχει πει:
«Δύο είναι οι βασικές αναζητήσεις μου παρ΄όλες τις χίλιες διαφορές που παρουσιάζουν τα έργα μου μεταξύ τους. Η μία είναι νεοκλασική και προσπαθεί να αφομοιώσει το αρχαίο κλασικό ιδεώδες, όπως το εξέφρασε το Μπαρόκ και η Αναγέννηση. Η άλλη μου τάση είναι να εκφράσω όλες μου τις αντιρρήσεις για το ίδιο το ιδανικό μου».
Αν και σε μια ιδιαίτερα συντηρητική εποχή ασχολήθηκε, μέσα από μια σιωπηρή εσωτερική απεικόνιση θα λέγαμε, με το ζήτημα του ομοφυλοφιλικού έρωτα, ο Τσαρούχης και η θεματολογία του αντιμετωπίστηκαν με σοβαρότητα και σεβασμό.... «Μου αρέσει να ζωγραφίζω γυμνά, γιατί έτσι μπορεί κανείς να κατανοήσει την ψυχική γεωμετρία του ανθρώπου»
Ιδιοφυής δημιουργός με πολυπρισματικό έργο, ερευνά το βάθος της ψυχής και της τέχνης, ευαίσθητος και μοναχικός, με μια μόνιμη ανησυχία για την αποδοση του μετρου και της αρμονίας στα έργα του.
«Πολλές φορές νομίζω ότι δούλεψα καλά. Είμαι ήσυχος. Συχνά, όμως, δεν βλέπω παρά μόνο τα ελαττώματά τους και αυτό με πειράζει τόσο πολύ, ώστε νομίζω ότι πήρα λάθος δρόμο και έγινα ζωγράφος. Συμπεριφέρομαι στα έργα μου όπως ο ανακριτής σ’ έναν φταίχτη».
Πηγή: tvxs