Ψηφιακό face control από την ΑΑΔΕ: Πώς λειτουργεί το σύστημα PARE που βαθμολογεί κάθε φορολογούμενο

Η εκρηκτική αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο οδηγεί την ΑΑΔΕ σε μια νέα, πιο επιθετική αλλά και πλήρως ψηφιοποιημένη στρατηγική είσπραξης, με αιχμή τόσο την επερχόμενη έκτακτη ρύθμιση των 72 δόσεων όσο και την εφαρμογή ενός συστήματος συνεχούς «βαθμολόγησης» κάθε φορολογούμενου.
Παρά το γεγονός ότι τα συνολικά χρέη προς την εφορία έχουν εκτοξευθεί στα 114,5 δισ. ευρώ, μόλις περίπου 4 δισ. ευρώ βρίσκονται σήμερα σε ενεργές ρυθμίσεις. Την ίδια ώρα, οι οφειλέτες – φυσικά και νομικά πρόσωπα – πλησιάζουν τα 4,8 εκατομμύρια, στοιχείο που αποτυπώνει το εύρος της πίεσης που ασκείται σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στο επίκεντρο του νέου σχεδιασμού βρίσκεται το σύστημα PARE, το οποίο έχει ήδη ενσωματωθεί στην πλατφόρμα Eispraxis της ΑΑΔΕ και λειτουργεί ως μηχανισμός συνεχούς αξιολόγησης της φορολογικής συμπεριφοράς και της οικονομικής δυνατότητας κάθε οφειλέτη.
Η ονομασία του προέρχεται από τις λέξεις Payment capacity, Attitude, Recency και Event και στην πράξη δημιουργεί ένα αναλυτικό οικονομικό και προφίλ συμπεριφοράς για κάθε φορολογούμενο. Μέσω του συγκεκριμένου μοντέλου, η φορολογική διοίκηση θα μπορεί να υπολογίζει ποιος έχει πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής, ποιος συνεργάζεται, ποιος αθετεί συστηματικά ρυθμίσεις και ποιος αντιμετωπίζει αντικειμενικές οικονομικές δυσκολίες.
Το σύστημα εξετάζει αρχικά την οικονομική δυνατότητα αποπληρωμής των χρεών. Για τον σκοπό αυτό αξιοποιούνται στοιχεία από τραπεζικούς λογαριασμούς, δηλωμένα εισοδήματα, περιουσιακά δεδομένα αλλά και η συνολική εικόνα των οικονομικών κινήσεων του φορολογούμενου.
Παράλληλα, αξιολογείται η «στάση» του οφειλέτη απέναντι στις φορολογικές του υποχρεώσεις. Η συνέπεια στις δηλώσεις, η ανταπόκριση σε ειδοποιήσεις της ΑΑΔΕ, η τήρηση προηγούμενων ρυθμίσεων αλλά και η συνεργασία κατά τη διάρκεια ελέγχων θα επηρεάζουν άμεσα το προφίλ κινδύνου που θα σχηματίζεται.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η παλαιότητα των οφειλών. Η φορολογική διοίκηση θα εξετάζει πόσο πρόσφατες είναι οι καθυστερήσεις, αν έχουν υπάρξει επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις ρυθμίσεων ή αν ο οφειλέτης εμφανίζει διαχρονικά προβλήματα συμμόρφωσης.
Ταυτόχρονα, το μοντέλο λαμβάνει υπόψη και κρίσιμα οικονομικά γεγονότα που ενδεχομένως επηρέασαν την οικονομική κατάσταση του φορολογούμενου, όπως απώλεια εργασίας, μείωση εισοδήματος, δικαστικές εμπλοκές ή ακόμη και πτωχευτικές διαδικασίες.
Με βάση όλα τα παραπάνω δεδομένα, η ΑΑΔΕ θα προχωρά σε εξατομικευμένες προτάσεις ρύθμισης, είτε μέσω της πάγιας ρύθμισης είτε μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού. Ωστόσο, όσοι αγνοούν ή απορρίπτουν τις προτεινόμενες λύσεις κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με αυτόματες κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών και άλλων περιουσιακών στοιχείων.
Το νέο μοντέλο συνδέεται άμεσα και με την αξιοποίηση εργαλείων προηγμένης επιχειρησιακής νοημοσύνης και ανάλυσης δεδομένων. Η ΑΑΔΕ αναπτύσσει ήδη προγνωστικά μοντέλα που θα επιτρέπουν καλύτερη στόχευση των εισπρακτικών μέτρων, εντοπίζοντας ποιοι οφειλέτες έχουν υψηλή πιθανότητα είσπραξης και ποιοι εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο αθέτησης.
Παράλληλα, επεκτείνεται η ηλεκτρονική διαδικασία επιβολής κατασχέσεων εις χείρας τρίτων, ενώ ενισχύεται και η συνεργασία με φορολογικές αρχές του εξωτερικού. Μέσω της διεθνούς διοικητικής συνεργασίας, η ΑΑΔΕ επιδιώκει ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών και στοχευμένες κινήσεις για την είσπραξη οφειλών ακόμη και εκτός ελληνικών συνόρων.
Το Επιχειρησιακό Σχέδιο της ΑΑΔΕ για το 2026 αποτυπώνει το εύρος των στόχων που έχουν τεθεί. Η φορολογική διοίκηση επιδιώκει να εισπράξει τουλάχιστον 3,2 δισ. ευρώ από παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές, εκ των οποίων περίπου 1,5 δισ. ευρώ θα προέλθουν από χρέη ΦΠΑ.
Επιπλέον, η Επιχειρησιακή Μονάδα Είσπραξης στοχεύει σε εισπράξεις τουλάχιστον 850 εκατ. ευρώ από μεγάλους οφειλέτες, ενώ έχουν τεθεί στόχοι και για τις τελωνειακές οφειλές, με προσδοκώμενα έσοδα 28 εκατ. ευρώ.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης. Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι το 71% των οφειλετών της φορολογικής διοίκησης και το 80% των οφειλετών της τελωνειακής διοίκησης θα βρίσκονται υπό καθεστώς αναγκαστικών μέτρων.
Την ίδια στιγμή, η ΑΑΔΕ προχωρά σε πιο «στοχευμένες» κινήσεις συμμόρφωσης, όπως αποστολή μηνυμάτων υπενθύμισης για τη διατήρηση ρυθμίσεων, ειδοποιήσεις για παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές αλλά και πιλοτικές παρεμβάσεις βασισμένες στη επιστήμη της συμπεριφοράς, σε συνεργασία με ειδικούς του ΟΟΣΑ.
Στόχος της φορολογικής διοίκησης είναι να αυξήσει την εισπραξιμότητα χωρίς οριζόντια μέτρα, αξιοποιώντας δεδομένα, αυτοματισμούς και εξατομικευμένες παρεμβάσεις. Για τους φορολογούμενους, όμως, το νέο πλαίσιο σημαίνει ότι κάθε οικονομική κίνηση, κάθε καθυστέρηση και κάθε ρύθμιση θα παρακολουθείται πλέον σε πραγματικό χρόνο από ένα ολοένα πιο «έξυπνο» ψηφιακό σύστημα.