ΑΑΔΕ: Αναζητούνται οι δικαιούχοι για επιστροφές φόρων 191 εκατ.

Λογαριασμοί χωρίς δηλωμένο IBAN, ελλιπή στοιχεία επικοινωνίας και φάκελοι που παραμένουν ανοικτοί λόγω έλλειψης δικαιολογητικών κρατούν «παγιδευμένα» 191 εκατ. ευρώ που ανήκουν σε φορολογουμένους και επιχειρήσεις. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε επιστροφές φόρων που έχουν εγκριθεί ή βρίσκονται στο τελικό στάδιο επεξεργασίας, αλλά δεν μπορούν να καταβληθούν επειδή εκκρεμούν ενέργειες από την πλευρά των δικαιούχων.
Η εικόνα αποτυπώνει μία από τις λιγότερο προβεβλημένες πτυχές του συστήματος επιστροφών φόρων. Ενώ η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται συνήθως στις καθυστερήσεις του κρατικού μηχανισμού, ένα σημαντικό μέρος των εκκρεμοτήτων οφείλεται στην αδυναμία επικοινωνίας με τους φορολογουμένους ή στην έλλειψη των στοιχείων που απαιτούνται για να ολοκληρωθεί η διαδικασία πληρωμής.
Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το συνολικό απόθεμα εκκρεμών επιστροφών φόρων έφθασε τα 737 εκατ. ευρώ στο τέλος Απριλίου. Από αυτό το ποσό, περίπου το ένα τέταρτο αφορά περιπτώσεις στις οποίες η φορολογική διοίκηση δεν μπορεί να προχωρήσει στην καταβολή των χρημάτων, καθώς περιμένει ανταπόκριση από τους ίδιους τους δικαιούχους.
Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο, ωστόσο αποκτά μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η ΑΑΔΕ επιχειρεί να αλλάξει ριζικά το μοντέλο διαχείρισης των επιστροφών φόρων. Η φορολογική διοίκηση έχει θέσει ως στόχο για το 2026 την καταβολή επιστροφών που αναμένεται να υπερβούν τα 8 δισ. ευρώ, επιδιώκοντας παράλληλα να περιορίσει δραστικά τον χρόνο αναμονής για πολίτες και επιχειρήσεις.
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η μείωση των υποθέσεων που παραμένουν σε εκκρεμότητα για περισσότερο από τρεις μήνες. Οι συγκεκριμένες περιπτώσεις αποτελούν διαχρονική πηγή τριβών μεταξύ φορολογουμένων και φορολογικής διοίκησης, καθώς επηρεάζουν άμεσα τη ρευστότητα επιχειρήσεων και επαγγελματιών.
Για τον λόγο αυτό, το νέο επιχειρησιακό σχέδιο προβλέπει παρεμβάσεις σε πολλά επίπεδα. Η σημαντικότερη αφορά την περαιτέρω αυτοματοποίηση των διαδικασιών, με στόχο οι περισσότερες επιστροφές να πραγματοποιούνται χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Η λογική είναι ότι όσο λιγότερα στάδια απαιτούνται για την επεξεργασία ενός αιτήματος, τόσο περιορίζονται οι καθυστερήσεις και τα διοικητικά βάρη.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις επιστροφές ΦΠΑ, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία χιλιάδων επιχειρήσεων. Ο στόχος που έχει τεθεί είναι περισσότερο από το 95% των σχετικών αιτημάτων να διεκπεραιώνεται μέσω αυτοματοποιημένων διαδικασιών. Με αυτόν τον τρόπο, οι συνεπείς επιχειρήσεις θα μπορούν να λαμβάνουν ταχύτερα τα ποσά που δικαιούνται, χωρίς να εγκλωβίζονται σε χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες.
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ ενισχύει τη χρήση εργαλείων ανάλυσης κινδύνου. Μέσω ειδικών αλγορίθμων, τα αιτήματα επιστροφής θα κατηγοριοποιούνται ανάλογα με τον βαθμό επικινδυνότητας, επιτρέποντας την άμεση διεκπεραίωση των υποθέσεων χαμηλού κινδύνου και τη στοχευμένη διερεύνηση όσων παρουσιάζουν ενδείξεις παρατυπιών.
Σημαντικό ρόλο στον σχεδιασμό διατηρεί και η «Χρυσή Λίστα» φορολογικής συμμόρφωσης. Οι επιχειρήσεις που έχουν αποδεδειγμένα θετικό φορολογικό ιστορικό, δεν έχουν καταγράψει παραβάσεις και εμφανίζουν υψηλό επίπεδο συνέπειας στις υποχρεώσεις τους, απολαμβάνουν προνομιακή μεταχείριση στις επιστροφές φόρων. Η πρακτική αυτή στοχεύει στην επιβράβευση της φορολογικής συνέπειας και στην ταχύτερη ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων.
Παρά τις βελτιώσεις που καταγράφονται τα τελευταία χρόνια, το μεγάλο στοίχημα παραμένει η εκκαθάριση του αποθέματος παλαιών εκκρεμοτήτων. Η φορολογική διοίκηση επιδιώκει να κλείσει οριστικά φακέλους που παραμένουν ανοικτοί από προηγούμενες χρήσεις και να διασφαλίσει ότι οι νέες επιστροφές θα ολοκληρώνονται μέσα σε αυστηρά χρονικά όρια.
Σε αυτό το πλαίσιο, τα 191 εκατ. ευρώ που παραμένουν ανείσπρακτα λειτουργούν ως υπενθύμιση ότι η αποτελεσματικότητα του συστήματος δεν εξαρτάται μόνο από την ταχύτητα των υπηρεσιών. Προϋποθέτει και τη συμμετοχή των ίδιων των φορολογουμένων, οι οποίοι καλούνται να επικαιροποιούν τα στοιχεία τους, να δηλώνουν έγκαιρα τους τραπεζικούς λογαριασμούς τους και να προσκομίζουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, ώστε τα χρήματα που δικαιούνται να μην παραμένουν για μήνες ή και χρόνια στα ταμεία του Δημοσίου.