Με αργούς ρυθμούς το ελαιοκομικό μητρώο - Η έλλειψη προσωπικού φρενάρει τις διαδικασίες εγγραφής ελαιοπαραγωγών

Με ρυθμό χελώνας προχωράει στη Μεσσηνία η επικαιροποίηση του ελαιοκομικού μητρώου, καθώς η έλλειψη προσωπικού φρενάρει τις διαδικασίες για τους περίπου 50.000 ΑΦΜ ελαιοπαραγωγών που αναμένεται να εγγραφούν. Τη διαδικασία της επικαιροποίησης αναλαμβάνει η Ένωση Μεσσηνίας, ωστόσο η ανταπόκριση των παραγωγών παραμένει εξαιρετικά χαμηλή.
Η απροθυμία αυτή οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι, αν και η Δήλωση Συγκομιδής είναι υποχρεωτική για τη φετινή ελαιοκομική περίοδο, δεν προβλέπεται η επιβολή προστίμων για όσους δεν την υποβάλουν. Το σκηνικό όμως αλλάζει ριζικά από τον Οκτώβριο του 2027, καθώς από εκείνη την περίοδο και μετά, η μη υποβολή της δήλωσης θα επιφέρει χρηματικές κυρώσεις. Η επικαιροποίηση του ελαιοκομικού μητρώου αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για να μπορέσει ο κάθε παραγωγός να υποβάλει τη Δήλωση Συγκομιδής, κάτι που σημαίνει ότι η τωρινή καθυστέρηση θα δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στο άμεσο μέλλον.
Για την αντιμετώπιση αυτών των χρόνιων παθολογιών και τη δημιουργία ενός σύγχρονου Μητρώου Ελαιοκομικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΝΕ), η ΕΘΕΑΣ καταθέτει συγκεκριμένες προτάσεις με στόχο την απλοποίηση των διαδικασιών. Η εθνική ένωση προτείνει την πλήρη διασύνδεση και διαλειτουργικότητα του νέου μητρώου με το ΟΣΔΕ, το Κτηματολόγιο και τα ψηφιακά συστήματα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. Με αυτόν τον τρόπο, τα δεδομένα για τις εκτάσεις, τον αριθμό των ελαιόδεντρων και τις ποικιλίες θα αντλούνται αυτόματα, χωρίς να απαιτείται η προσκόμιση εγγράφων από τους αγρότες, μειώνοντας έτσι τη γραφειοκρατία και την ανάγκη για επιπλέον προσωπικό.
Παράλληλα, η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ) ζητά να θεσπιστούν ξεκάθαρα κίνητρα για τους συνεπείς παραγωγούς και να υπάρξει μια μεταβατική περίοδος προσαρμογής, ώστε να αποφευχθεί ο αιφνιδιασμός της αγοράς και να ολοκληρωθεί ομαλά η καταγραφή του ελαιοκομικού πλούτου.
Αναλυτικά οι προτάσεις, προκειμένου να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες και ενσωματώσεις ώστε να καταστεί δυνατή η έναρξη υλοποίησης του ελαιοκομικού μητρώου.

• Οι αιτήσεις για τους ελαιώνες πρέπει να ενσωματωθούν στην Δήλωση ΟΣΔΕ 2026, όπου ήδη δηλώνονται τα ελαιοτεμάχια, ο αριθμός δένδρων, η καλλιεργούμενη ποικιλία, ο προσανατολισμός παραγωγής, η άρδευση, τα στοιχεία του ιδιοκτήτη, ΚΑΕΚ, κλπ. Αυτό μπορεί να γίνει με την προσθήκη σχετικής παραγράφου στις γενικές εξουσιοδοτήσεις της δήλωσης.
• Για τους κατόχους ελαιώνων που δεν έχουν δηλωθεί στο ΟΣΔΕ, αλλά έχουν ήδη δηλωθεί στο Κτηματολόγιο, να προβλεφθεί μεταφορά των δεδομένων από το Κτηματολόγιο στο ΟΣΔΕ.
• Για όσους δεν υπάρχει δήλωση ΟΣΔΕ, ούτε καταχώριση στο Κτηματολόγιο, να προηγείται υποχρεωτικά η δήλωση στο Κτηματολόγιο και στη συνέχεια η δήλωση ΟΣΔΕ, ώστε να αντλούνται τα αναγκαία στοιχεία για το Ελαιοκομικό Μητρώο.
• Όλα τα στοιχεία που προκύπτουν από τις ανωτέρω περιπτώσεις, καθώς και κάθε άλλο διαθέσιμο στοιχείο που βρίσκεται ήδη στη διάθεση των Διοικήσεων, να ενσωματώνονται στην πλατφόρμα του Ελαιοκομικού Μητρώου. Στη συνέχεια, οι παραγωγοί να καλούνται να επιβεβαιώσουν τα στοιχεία ή να προβούν σε τροποποιήσεις, εφόσον απαιτείται. Οι σχετικές δυνατότητες θα πρέπει να παρέχονται και μέσω κινητού τηλεφώνου. Στη συνέχεια, οι Διοικήσεις θα κάνουν δειγματοληπτικούς ελέγχους επαλήθευσης.
• Μετά την οριστικοποίηση των δεδομένων πέραν των ελαιοπαραγωγών, θα πρέπει να προβλεφθεί πρόσβαση και στους υπόλοιπους επαγγελματικούς φορείς και κλάδους που σχετίζονται με την παραγωγή, τη μεταποίηση και τις εξαγωγές.
• Όλοι οι έλεγχοι που σχετίζονται με άλλους φορείς ή υπηρεσίες της ελαιοκαλλιέργειας, πρέπει να μεταφέρονται με διαλειτουργικότητα στο ελαιοκομικό μητρώο.
• Οι δηλώσεις συγκομιδής πρέπει να γίνουν από τον παραγωγό, τη στιγμή της προσκόμισης του ελαιόκαρπου στο ελαιοτριβείο ή στον συνεταιρισμό. Η παρακολούθηση αυτή μπορεί να γίνεται μέσω των απαιτούμενων ψηφιακών φορολογικών παραστατικών, στα οποία δύναται να προστεθούν ενδεχόμενες αναγκαίες πληροφορίες ιχνηλασιμότητας.
• Η διακίνηση ελαιόλαδου θα ακολουθεί αντίστοιχη διαδικασία με την παραπάνω (7).
• Για τους ελέγχους, θα πρέπει οι αρμόδιοι φορείς των Διοικήσεων που επισκέπτονται τον ελαιοπαραγωγό, να πραγματοποιούν και τους απαιτούμενους ελέγχους που αφορούν το μητρώο.
• Η έκδοση οποιασδήποτε αναγκαίας βεβαίωσης από το Ελαιοκομικό Μητρώο θα πρέπει να πραγματοποιείται ηλεκτρονικά, χωρίς να απαιτείται η φυσική μετακίνηση των παραγωγών, κατά το πρότυπο των υπηρεσιών του gov.gr.