Κόκκινα δάνεια: Τι αλλάζει στις διαταγές πληρωμής και στον εξωδικαστικό μηχανισμό

Πρωτοβουλίες προς την κατεύθυνση μείωσης του απαιτούμενου χρόνου για την ολοκλήρωση διαδικασιών που σχετίζονται με τη διαχείριση των κόκκινων δανείων, συνεχίζει να αναλαμβάνει η κυβέρνηση.
Ταυτόχρονα, διευρύνει τις δυνατότητες για ρυθμίσεις οφειλών μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, ώστε να μπορούν να τον αξιοποιήσουν ολοένα και περισσότεροι δανειολήπτες για την ταχεία αναδιάρθρωση του χρέους τους.
Τα αιτήματα των εταιρειών διαχείρισης για τέτοιου τύπου παρεμβάσεις είναι τα τελευταία χρόνια συνεχή.
Όπως λένε πηγές από τον κλάδο, σε πολλές περιπτώσεις ο οδικός χάρτης από την καταγγελία μίας δανειακής σύμβασης έως τη ρύθμισή της ή τον πλειστηριασμό των συνδεδεμένων ενεχύρων, είναι μακρύς και δύσβατος.
Ως αποτέλεσμα, χιλιάδες υποθέσεις χρονίζουν, με συνέπεια το πρόβλημα να επιλύεται με αργούς ρυθμούς και οι δανειολήπτες να επιβαρύνονται με περισσότερους τόκους.
Πρόκειται, όπως λένε οι ίδιοι κύκλοι, «πολλές φορές καλούμαστε να λειτουργήσουμε με βάση νομοθεσία που πηγαίνει έως και 60 χρόνια πίσω».
Οι βασικές αλλαγές για τα κόκκινα δάνεια
Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτηρίζουν πολύ σημαντική για το έργο της διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους τη μεταρρύθμιση του υπουργείου Δικαιοσύνης που στοχεύει στην αποσυμφόρηση των δικαστηρίων.
Ο λόγος γίνεται για τις ακόλουθες πρόσφατες παρεμβάσεις:
– ‎Διαταγές πληρωμής
Μέχρι και τον περασμένο Απρίλιο, για να εκδοθεί μία διαταγή πληρωμής που αφορά μη εξυπηρετούμενα δάνεια απαιτούνταν ακόμη και αρκετοί μήνες.
Κι αυτό διότι η διαδικασία έπρεπε να περάσει από τον δικαστή. Έτσι, ο χρόνος έκδοσής της ήταν άμεσα συνδεδεμένος με τον φόρτο εργασίας του εκάστοτε δικαστηρίου.
Από την 1η Μαΐου 2026, ωστόσο, οι νέες αιτήσεις για έκδοση διαταγής πληρωμής ανατίθενται σε δικηγόρους ειδικού καταλόγου.
Οι τελευταίοι μετά την ανάληψη μίας υπόθεσης, έχουν την υποχρέωση να εκδώσουν ή να απορρίψουν τη διαταγή μέσα σε 20 ημέρες, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τον χρόνο που απαιτείται για την απόκτηση εκτελεστού τίτλου από τον πιστωτή.
Κέρδος, πέραν της επιτάχυνσης της διαδικασίας, προκύπτει και από την αποδέσμευση δικαστικού χρόνου.
Οι δικαστές δεν ασχολούνται πλέον με την αρχική έκδοση μεγάλου αριθμού τυπικών έγγραφων διαταγών πληρωμής, αλλά επικεντρώνονται σε υποθέσεις που απαιτούν ακροαματική διαδικασία και ουσιαστική δικαστική κρίση.
– ‎Πλατφόρμα ανακοπών
Το υπουργείο Δικαιοσύνης παρουσίασε πρόσφατα την Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Ανακοπών, η οποία προγραμματίζεται να τεθεί σε παραγωγική λειτουργία το ερχόμενο φθινόπωρο.
Σε αυτή θα ενταχθούν υποθέσεις που σχετίζονται με ανακοπές κατά διαταγών πληρωμής, ανακοπές κατά πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης, αλλά και συναφείς υποθέσεις που έχουν προσδιοριστεί για πολύ μακρινές δικασίμους.
Στόχο είναι να υπάρξει ένα γενναίο ξεκαθάρισμα των εκκρεμοτήτων, ώστε να επαναπροσδιοριστούν οι ημερομηνίες εκδίκασης, καθώς σήμερα σε ορισμένες περιπτώσεις εκτείνονται μέχρι και τα τέλη της επόμενης δεκαετίας.
Μέσω της συγκεκριμένης μεταρρύθμισης, εκτιμάται ότι οι σχετικές διαδικασίες θα έχουν ολοκληρωθεί έως και το τέλος του 2028.
Λίφτινγκ στον εξωδικαστικό
Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά σε συνεχείς αναβαθμίσεις του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών.
Μέσω αυτών επιδιώκει τη διεύρυνση της πρόσβασης στο εργαλείο από περισσότερους δανειολήπτες.
Πρόκειται για μία κατεύθυνση, με την οποία συμφωνούν οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις, καθώς μειώνεται τόσο ο χρόνος που απαιτείται για μία αναδιάρθρωση, όσο και το διαχειριστικό κόστος της διαδικασίας.
Κι αυτό διότι οι λύσεις παράγονται μέσω ενός αντικειμενικού αλγόριθμου, στον οποίο δεν μπορεί να παρέμβει κανείς.
Αναλυτικότερα, από τις 26 Ιουλίου θα μπορούν να υποβάλλονται αιτήσεις για οφειλές που ξεκινούν από 5.000 ευρώ, έναντι του ορίου των 10.000 ευρώ που ισχύει σήμερα.
Έτσι, θα αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των δυνητικών δικαιούχων του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Παράλληλα, στις 21 Σεπτεμβρίου τίθεται σε ισχύ το νέο πλαίσιο που αφορά την αξιοποίηση του μηχανισμού από οφειλέτες με μεγάλη ακίνητη περιουσία, οι οποίοι επιθυμούν να διασώσουν την κύρια κατοικία τους.
Συγκεκριμένα, ο οφειλέτης θα μπορεί να εξαιρέσει την τελευταία από την αναγκαστική εκτέλεση, αποδεχόμενος τη ρευστοποίηση ή αξιοποίηση των υπόλοιπων περιουσιακών στοιχείων του, όπως δεύτερη κατοικία, οικόπεδα, αγροτεμάχια ή επαγγελματικά ακίνητα.
Με τον τρόπο αυτό θα μπορεί να επιτυγχάνει μεγαλύτερο κούρεμα της οφειλής του, μέσω της αξιοποίησης του προϊόντος της ρευστοποίησης της λοιπής περιουσίας του, εξασφαλίζοντας έτσι και χαμηλότερη μηνιαία δόση.
Σύμφωνα με τους servicers, ένας σημαντικός αριθμός οφειλετών επιθυμεί να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση των οφειλών του με αυτόν τον τρόπο, ωστόσο μέχρι σήμερα το ισχύον πλαίσιο δεν το επέτρεπε, καθώς στην αξιολόγηση λαμβανόταν υπόψη το σύνολο της περιουσίας, συμπεριλαμβανομένης και της κύριας κατοικίας.