Προπληρωμένη κάρτα επιδομάτων: Τι αγοράζεις, τι απαγορεύεται και πόσα μετρητά μπορείς να σηκώσεις

Νέα δεδομένα στον τρόπο αξιοποίησης των κοινωνικών παροχών έχει φέρει η προπληρωμένη κάρτα, μέσω της οποίας καταβάλλονται πλέον συγκεκριμένα επιδόματα της ΔΥΠΑ και του ΟΠΕΚΑ.
Το σύστημα τέθηκε σε εφαρμογή στις 15 Μαρτίου 2025 για τις παροχές που έχουν ενταχθεί σε αυτό, ενώ για το επίδομα παιδιού Α21 η χρήση της προπληρωμένης κάρτας ξεκίνησε στις 30 Μαΐου 2025. Κάθε δικαιούχος διαθέτει μία κάρτα, στην οποία πιστώνονται οι κοινωνικές παροχές που υπάγονται στον συγκεκριμένο τρόπο καταβολής.
Ένα από τα βασικά ζητήματα που απασχολούν τους δικαιούχους αφορά το πού μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα χρήματα, ποιο ποσό επιτρέπεται να αναλάβουν σε μετρητά και ποιες συναλλαγές βρίσκονται εκτός των επιτρεπόμενων ορίων.
Τι μπορείτε να αγοράσετε με την προπληρωμένη κάρτα
Η προπληρωμένη κάρτα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την πληρωμή προϊόντων και υπηρεσιών τόσο στην Ελλάδα όσο και στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με βάση τις οδηγίες της ΔΥΠΑ, ο γενικός κανόνας προβλέπει ότι η κάρτα μπορεί να χρησιμοποιείται για την αγορά κάθε είδους αγαθού ή υπηρεσίας, με εξαίρεση δύο συγκεκριμένες κατηγορίες συναλλαγών.
Στην πράξη, οι δικαιούχοι μπορούν να πραγματοποιούν πληρωμές σε σούπερ μάρκετ, καταστήματα ένδυσης και υπόδησης, φαρμακεία, καταστήματα καλλυντικών, για ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, καύσιμα, εστίαση και πλήθος άλλων προϊόντων ή υπηρεσιών, υπό την προϋπόθεση ότι η επιχείρηση δέχεται τη συγκεκριμένη κάρτα.
Όσον αφορά τα τσιγάρα και τα προϊόντα καπνού, στις επίσημες οδηγίες δεν περιλαμβάνονται στις κατηγορίες για τις οποίες προβλέπεται ρητή απαγόρευση. Επομένως, βάσει των δημοσιευμένων περιορισμών, η αγορά τους δεν εντάσσεται στις απαγορευμένες συναλλαγές.
Οι δύο κατηγορίες συναλλαγών που απαγορεύονται
Οι περιορισμοί που έχουν οριστεί για τη χρήση της κάρτας αφορούν συγκεκριμένα την αγορά όπλων και τις συναλλαγές που σχετίζονται με τυχερά παίγνια.
Αυτό σημαίνει ότι η προπληρωμένη κάρτα δεν λειτουργεί με μια κλειστή λίστα προϊόντων πρώτης ανάγκης που επιτρέπεται να αγοράσει ο δικαιούχος. Αντίθετα, η χρήση της είναι γενικά ελεύθερη για αγαθά και υπηρεσίες, με τις συγκεκριμένες εξαιρέσεις που προβλέπονται.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται, ωστόσο, στον τρόπο με τον οποίο μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα χρήματα ως μετρητά, καθώς δεν είναι δυνατή η ανάληψη ολόκληρου του ποσού που καταβάλλεται.
Ο δικαιούχος μπορεί να πραγματοποιήσει ανάληψη έως και του 50% του ποσού κάθε επιδόματος που πιστώνεται στην κάρτα.
Πόσα χρήματα μπορείτε να σηκώσετε από ΑΤΜ
Το υπόλοιπο 50% του επιδόματος πρέπει να παραμείνει στην προπληρωμένη κάρτα και να χρησιμοποιηθεί για ηλεκτρονικές αγορές προϊόντων ή υπηρεσιών.
Για παράδειγμα, εάν στην κάρτα πιστωθεί ποσό 400 ευρώ, ο δικαιούχος μπορεί να αναλάβει έως 200 ευρώ σε μετρητά, ενώ τα υπόλοιπα 200 ευρώ θα πρέπει να δαπανηθούν μέσω της κάρτας.
Η κάρτα μπορεί να χρησιμοποιείται τόσο στην Ελλάδα όσο και σε κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι πληρωμές για προϊόντα και υπηρεσίες πραγματοποιούνται χωρίς πρόσθετη χρέωση, ενώ χωρίς επιβάρυνση μπορούν να γίνουν και αναλήψεις από ΑΤΜ του παρόχου ή από συνεργαζόμενα δίκτυα.
Πριν πραγματοποιηθεί η πρώτη συναλλαγή, είναι απαραίτητο να έχει προηγηθεί η ενεργοποίηση της κάρτας, με βάση τις οδηγίες της τράπεζας ή του Παρόχου Υπηρεσιών Πληρωμών που την έχει εκδώσει.
Ποια επιδόματα καταβάλλονται μέσω της κάρτας
Στο νέο σύστημα πληρωμών έχουν ενταχθεί παροχές της ΔΥΠΑ και του ΟΠΕΚΑ.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το τακτικό επίδομα ανεργίας, το επίδομα μακροχρονίως ανέργων και ειδικά εποχικά βοηθήματα της ΔΥΠΑ.
Από τις παροχές του ΟΠΕΚΑ, μέσω προπληρωμένης κάρτας καταβάλλονται, μεταξύ άλλων, το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, το επίδομα αναδοχής, το επίδομα γέννησης και το επίδομα παιδιού Α21.
Παράλληλα, υπάρχουν ορισμένες κοινωνικές παροχές που δεν έχουν ενταχθεί στο συγκεκριμένο μοντέλο και εξακολουθούν να καταβάλλονται με διαφορετικό τρόπο.
Εξαίρεση προβλέπεται για δικαιούχους με πιστοποιημένη οπτική αναπηρία σε ποσοστό 80% και άνω, εφόσον διαθέτουν σε ισχύ γνωμάτευση αρμόδιας Υγειονομικής Επιτροπής.
Για τους συγκεκριμένους δικαιούχους, οι σχετικές παροχές εξακολουθούν να καταβάλλονται απευθείας σε τραπεζικό λογαριασμό μέσω IBAN και όχι μέσω της προπληρωμένης κάρτας.
Συνεπώς, το βασικό στοιχείο που πρέπει να έχουν υπόψη τους οι δικαιούχοι είναι ότι δεν μπορούν να λάβουν σε μετρητά ολόκληρο το επίδομα. Έως το 50% του ποσού μπορεί να αναληφθεί από ΑΤΜ, ενώ το υπόλοιπο πρέπει να χρησιμοποιηθεί με την κάρτα για ηλεκτρονικές πληρωμές και αγορές.