Σαν σήμερα 12/8, Οι Σταυροφόροι κάνουν μια όχι και τόσο επικερδή συναλλαγή: πουλούν την Κρήτη στους Ενετούς για μια χούφτα δουκάτα!

Όταν το 1204 οι άρπαγες της Δύσης, Σταυροφόροι, εισέβαλλαν στην Κωνσταντινούπολη, η Βυζαντινή Αυτοκρατορία διαμελίστηκε. Η Κρήτη παραχωρήθηκε ως λάφυρο στον επικεφαλής των σταυροφόρων Βονιφάτιο τον Μομφερατικό, που πούλησε τα δικαιώματά του, μια μέρα σαν σήμερα, 12 Αυγούστου του 1204 στον δόγη της Βενετίας Ερρίκο Δάνδολο και μάλιστα σε τιμή ευκαιρίας- για μόλις 1000 αργυρά δουκάτα- παραχωρώντας στη Γαληνοτάτη Δημοκρατία ένα στρατηγικής σημασίας ναυτικό οχυρό.
Η ουσία ήταν ότι ο Βονιφάτιος ο Μομφερατικός δεν μπορούσε να επιβάλει τον έλεγχό του στο νησί και η Βενετία χρειαζόταν απεγνωσμένα ένα στρατηγικό λιμάνι για να επεκτείνει τα εμπορικά της δίκτυα στην Ανατολική Μεσόγειο, έτσι η Κρήτη πουλήθηκε στους Ενετούς σε σχετικά χαμηλή τιμή. Ενώ το αντίτιμο της πώλησης θεωρείται σήμερα «ευκαιρία», η κυριαρχία στο νησί κόστισε ακριβά.Η Βενετία πέρασε χρόνια πολεμώντας την αντίπαλη Δημοκρατία της Γένοβας στην Κρήτη, καταστέλλοντας, συγχρόνως, τις τοπικές εξεγέρσεις των Κρητών πριν εξασφαλίσει πλήρως τον έλεγχο το 1212. Οι Ενετοί αντιμετώπισαν σθεναρή αντίσταση από ντόπιους ηγεμόνες, όπως η οικογένεια των Καλλέργηδων. Όμως, εκείνη η «συμφωνία» επέτρεψε στη Βενετία να κυριαρχήσει στην Κρήτη για περισσότερους από τέσσερις αιώνες.
Η Βενετία έστειλε στρατεύματα στο νησί το 1205. Ιδρύθηκε το Βασίλειο της Κάντια, διαιρέθηκε το νησί σε έξι επαρχίες (sestieri) στα πρότυπα της Βενετίας. Η Κρήτη έγινε η σημαντικότερη αποικία της Βενετίας, παράγοντας κυρίως σιτηρά, κρασί (Μαλβαζίας) και ελαιόλαδο. Η επιβολή βαριάς φορολογίας και η καταπίεση της Ορθόδοξης Εκκλησίας οδήγησαν σε πολυάριθμες τοπικές επαναστάσεις. Παρά την καταπίεση, η Κρήτη γνώρισε μια εξαιρετική πολιτιστική και πνευματική άνθηση στα τελευταία χρόνια της περιόδου, τη λεγόμενη Κρητική Αναγέννηση.

Μετά την κατάληψη της Κύπρου το 1571 από τους Οθωμανούς, η Κρήτη έμεινε η μοναδική υπερπόντια ενετική κτήση. Η παρακμή της Βενετίας σε συνδυασμό με τον πλούτο και τη σημαντική γεωπολιτική θέση της Κρήτης στην Ανατολική Μεσόγειο προσέλκυσε το ενδιαφέρον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι Τούρκοι προσπάθησαν να «πατήσουν πόδι» στην Κρήτη αλλά απέτυχαν μέχρι το 1669 που το Ηράκλειο (Κάντια τότε) παραδόθηκε. Μόνο τρία κάστρα, εκείνα της Σούδας, της Γραμβούσας και της Σπιναλόγκας παρέμειναν υπό ενετική κυριαρχία για χρόνια. Προσπάθειες ανακατάληψης του νησιού από τους Ενετούς απέτυχαν και τα τελευταία ενετικά φρούρια καταλήφθηκαν από τους Οθωμανούς το 1715.