Σαν σήμερα 23/9, Όταν έπεσε η Τριπολιτσά - «Το άλογο μου από τα τείχη έως τα σαράγια δεν επάτησε γη»…

Μια μέρα σαν σήμερα, 23 Σεπτεμβρίου του 1821, ένας άσημος στρατιώτης, ο Μανώλης Δούνιας από τον Πραστό Κυνουρίας, μαζί με δύο συντρόφους του, αναρριχήθηκαν στα τείχη της Τριπολιτσάς που υψώνονταν πέντε μέτρα πάνω από τη γη και μπήκαν στην πόλη! Η Ιστορία κατέγραψε: Άλωση της Τριπολιτσάς!
Ο Δούνιας άνοιξε την Πύλη του Μυστρά και οι Έλληνες Επαναστάτες ξεχύθηκαν στην μεγάλη πολιτεία του Μοριά. Η τουρκική αντίσταση κράτησε περίπου δύο ώρες και όταν κάμφθηκε, ακολούθησε μια άνευ προηγουμένου σφαγή του τουρκικού πληθυσμού.
Η έκρηξη μίσους απέναντι στους προαιώνιους δυνάστες ήταν τέτοιας έντασης, που επί τρεις ημέρες οι Έλληνες επιδόθηκαν σε ένα όργιο φρίκης και βαρβαρότητας. Από την εκδικητική μανία δεν γλύτωσαν ούτε εγκυμονούσες, ούτε μωρά, με τις περιγραφές αυτοπτών μαρτύρων και ιστορικών να είναι ανατριχιαστικές. 

Εντός των τειχών βρίσκονταν συγκεντρωμένοι περισσότεροι από 30.000 άμαχοι Τούρκοι, Εβραίοι καθώς και αρκετές χιλιάδες ενόπλων. Η Τριπολιτσά ήταν το σύμβολο της τουρκικής τυραννίας επί έναν αιώνα. Με αυτήν είχαν συνδεθεί οι χειρότερες αναμνήσεις της σκλαβιάς του πελοποννησιακού λαού. Από εκεί αναχωρούσαν οι εισπράκτορες των τουρκικών φόρων και εκεί υπήρχε ο πλάτανος του μαρτυρίου, στον οποίο είχαν απαγχονιστεί εκατοντάδες χριστιανοί για παραδειγματισμό.
Ο ιστορικός Ιωάννης Φιλήμων έχει γράψει: «Γυναίκες, νεανίδες, βρέφη, νέοι, γέροντες, άντρες, ανάμικτοι κατέκειντο στο έδαφος και ότι ένας λιθόστρωτος δρόμος έγινε πτωματόστρωτος, με αποτέλεσμα πεζοί και ζώα να πατούν επί πτωμάτων».
Και ο Κολοκοτρώνης το έχει διατυπώσει παραστατικά: «Το ασκέρι έκοβε και σκότωνε, από Παρασκευή έως Κυριακή, γυναίκες, παιδιά και άνδρες. Ένας Υδραίος έσφαξε 90. Το άλογο μου από τα τείχη έως τα σαράγια δεν επάτησε γη»! Οι Τούρκοι και Εβραίοι που σφαγιάστηκαν υπολογίζονται σε 32.000!
Ο εκ των θεμελιωτών του φιλελληνικού κλίματος στην Δυτική Ευρώπη, περιηγητής και ιστορικός Φρανσουά Πουκβίλ γράφει: «Μονάχα αν βάλει κανείς στο νου του τις χειρότερες βιβλικές καταστροφές όπου σφάζανε ακόμη και τα κατοικίδια ζώα, θα έχει μια πιο πιστή εικόνα της σφαγής της Τριπολιτσάς».