Ανατροπές στις συντάξεις: Ποιοι ασφαλισμένοι γλιτώνουν το πλαφόν των 3.600 ενσήμων για τα πλασματικά έτη

Σε σημαντική διόρθωση μιας στρεβλής διοικητικής πρακτικής που οδήγησε για χρόνια στην απόρριψη χιλιάδων αιτήσεων συνταξιοδότησης προχώρησε ο ΕΦΚΑ μέσω νέας εγκυκλίου. Η παρέμβαση του ασφαλιστικού φορέα αποσαφηνίζει το τοπίο γύρω από τις προϋποθέσεις αναγνώρισης πλασματικών χρόνων, αίροντας την οριζόντια και λανθασμένη εφαρμογή της απαίτησης για 12 έτη (3.600 ημέρες) πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης. Με τα νέα δεδομένα, ανοίγει ο δρόμος για την έξοδο στη σύνταξη για ευρείες κατηγορίες εργαζομένων, ενώ παράλληλα προβλέπεται η επανεξέταση παλαιότερων αιτημάτων με αναδρομική ισχύ.
Η ρίζα του προβλήματος εντοπιζόταν στην εσφαλμένη επέκταση των ρυθμίσεων του Νόμου 3863/2010 σε όλους ανεξαιρέτως τους ασφαλισμένους. Όπως ξεκαθαρίζει πλέον ο ΕΦΚΑ, το «κατώφλι» των 3.600 ημερών πραγματικής ασφάλισης αφορά αποκλειστικά όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα με τις αυστηρότερες προϋποθέσεις που θεσπίστηκαν το 2010 (π.χ. γυναίκες με 4.500 ένσημα, μητέρες/χήροι πατέρες ανηλίκων, ασφαλισμένοι με 12.000 ή 10.500 ένσημα).
Αντιθέτως, για τις κατηγορίες των οποίων το καθεστώς δεν μεταβλήθηκε τότε, εξακολουθεί να ισχύει το πλαίσιο του Νόμου 2084/1992. Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να αξιοποιήσουν πλασματικά έτη χωρίς να διαθέτουν 3.600 ημέρες πραγματικής ασφάλισης οι εξής ομάδες:

• Άνδρες με 4.500 ημέρες ασφάλισης ή υπαγόμενοι στα Βαρέα και Ανθυγιεινά (ΒΑΕ).
• Οικοδόμοι και εργαζόμενοι στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ).
• Καλλιτέχνες (ηθοποιοί, μουσικοί, χορευτές) και πρώην εργαζόμενοι στην Ολυμπιακή Αεροπορία/Αεροπλοΐα.
• Γονείς (μητέρες ή χήροι πατέρες) τέκνων με αναπηρία.
• Νέοι ασφαλισμένοι που θεμελιώνουν δικαίωμα με 4.500 ημέρες.

Στους αναγνωριζόμενους χρόνους περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι περίοδοι σπουδών, ανεργίας, επιδοτούμενης ασθένειας, κυοφορίας/λοχείας, εκπαιδευτικών αδειών και κενών ασφάλισης. Μοναδική εξαίρεση στον κανόνα αποτελεί η εξαγορά της στρατιωτικής θητείας, όπου διατηρείται η υποχρέωση συμπλήρωσης του 58ου έτους της ηλικίας και των 3.600 ημερών ασφάλισης για όσους επηρεάστηκαν από τις αλλαγές του 2010.
Ιδιαίτερα κομβική είναι η πρόβλεψη της εγκυκλίου για τις υποθέσεις που είχαν απορριφθεί στο παρελθόν. Ο ΕΦΚΑ χαρακτηρίζει τις παλαιότερες αρνητικές αποφάσεις ως παράνομες δυσμενείς διοικητικές πράξεις, γεγονός που επιτρέπει την αυτεπάγγελτη ή κατόπιν αίτησης ανάκλησή τους. Σε περίπτωση που η επανεξέταση αποβεί θετική, τα οικονομικά αποτελέσματα ανατρέχουν στον πρώτο μήνα μετά την υποβολή της αρχικής αίτησης, διασφαλίζοντας αναδρομικές καταβολές για τους δικαιούχους.
Για τους ασφαλισμένους που διαθέτουν ήδη τις 3.600 ημέρες ασφάλισης και υπάγονται στις διατάξεις των Νόμων 3863/2010 και 3996/2011, η εξαγορά των πλασματικών ετών συνεχίζει να λειτουργεί ως το βασικό εργαλείο για τη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου θεμελίωσης, σφραγίζοντας την οριστική έξοδο στη σύνταξη.