Είναι θετικό κάθε έργο που ολοκληρώνεται να αποτελεί αφορμή για συνάντηση και χαρά των πολιτών. Αυτό, άλλωστε, είναι και ο ρόλος των δημόσιων χώρων.
Υπάρχει, όμως, μια άλλη διάσταση που δεν μπορεί να αποσιωπηθεί. Είναι η διάσταση της δημόσιας συζήτησης, της διαφορετικής άποψης και του δικαιώματος των πολιτών να θέτουν ερωτήματα. Γιατί τα μεγάλα έργα δεν κρίνονται μόνο από τα εγκαίνιά τους, αλλά και από την αναγκαιότητά τους.Ο Δήμαρχος αναφέρθηκε στους «ελάχιστους επικριτές» του έργου, θεωρώντας προφανώς ότι η μεγάλη παρουσία του κόσμου δικαίωσε τις επιλογές της δημοτικής αρχής. Πρόκειται, όμως, για ένα λογικό άλμα που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Η παρουσία των πολιτών σε μια εκδήλωση δεν αποτελεί ψήφο αποδοχής ενός έργου ούτε μπορεί να χρησιμοποιείται ως επιχείρημα απέναντι σε όσους διαφωνούν.
Πολλοί συμπολίτες μας βρέθηκαν εκεί γιατί αγαπούν τα Φιλιατρά. Άλλοι για να δουν το αποτέλεσμα της ανάπλασης, άλλοι για να συμμετέχουν στη γιορτή της πόλης και άλλοι από απλή περιέργεια. Ανάμεσά τους βρίσκονταν και πολίτες που εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η συγκεκριμένη δαπάνη δεν αποτελούσε προτεραιότητα για τον τόπο μας. Δεν ήταν λιγότερο παρόντες ούτε λιγότερο Φιλιατρινοί από οποιονδήποτε άλλον. Η διαφορετική άποψη δεν είναι εχθρική πράξη. Είναι η ουσία της δημοκρατίας. Το ερώτημα που τίθεται εδώ και χρόνια είναι απλό: είχε πραγματικά ανάγκη η πόλη μας ένα έργο τεσσάρων εκατομμυρίων ευρώ για την πλατεία της;
Η παλιά πλατεία δεν ήταν ούτε εγκαταλελειμμένη ούτε απαγορευτική για την καθημερινότητα των πολιτών. Ήταν ο χώρος όπου μεγάλωσαν γενιές Φιλιατρινών, ένας ζωντανός τόπος συνάντησης που εξυπηρετούσε τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε. Κανένα μαζικό αίτημα της τοπικής κοινωνίας ή ακόμα και ατομικό, κανένας σύλλογος και κανένας φορέας δεν είχε αναδείξει ως κορυφαίο πρόβλημα της πόλης την ανάγκη πλήρους αναμόρφωσης της πλατείας.
Αντίθετα, οι ανάγκες που καθημερινά συζητούν οι πολίτες είναι άλλες. Η αγροτική ανάπτυξη, οι υποδομές, οι δρόμοι, η στήριξη της τοπικής οικονομίας, τα έργα που θα δώσουν προοπτική στον τόπο και θα κρατήσουν τους νέους ανθρώπους εδώ.
Συχνά ακούγεται το επιχείρημα ότι «γι' αυτά τα έργα υπήρχαν διαθέσιμα χρήματα». Είναι, όμως, αρκετό αυτό; Ο ρόλος μιας δημοτικής αρχής δεν είναι απλώς να απορροφά χρηματοδοτήσεις. Είναι να διαθέτει σχέδιο, να θέτει προτεραιότητες και να διεκδικεί εκείνα που έχει πραγματικά ανάγκη η κοινωνία που εκπροσωπεί.
Διαφορετικά, κινδυνεύουμε να πανηγυρίζουμε για ό,τι μας δίνεται και όχι για ό,τι πραγματικά χρειαζόμαστε.
Στο πλαίσιο αυτό, δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο και το κόστος της εορταστικής εκδήλωσης των εγκαινίων. Σύμφωνα με τα δημοσιοποιημένα στοιχεία, η εμφάνιση του δημοφιλούς καλλιτέχνη και της κόρης του κόστισε περίπου 50.000 ευρώ. Πρόκειται αναμφίβολα για ένα ιδιαίτερα μεγάλο ποσό, ιδίως όταν προστεθεί στο συνολικό κόστος του έργου.
Κανείς δεν αρνείται ότι οι πολιτιστικές εκδηλώσεις έχουν τη δική τους αξία. Όμως, σε δύσκολες οικονομικά εποχές, η λιτότητα και το μέτρο αποτελούν επίσης πολιτική αρετή. Οι πολίτες δικαιούνται να αναρωτιούνται αν η συγκεκριμένη δαπάνη ήταν πράγματι αναγκαία ή αν θα μπορούσε να ικανοποιηθεί με λιγότερα χρήματα, διαθέτοντας τα υπόλοιπα σε ανάγκες με μεγαλύτερο κοινωνικό όφελος.
Ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλεί ο διαχωρισμός των πολιτών σε «πολλούς» και «ελάχιστους». Οι πολίτες δεν χωρίζονται σε καλούς και κακούς ανάλογα με το αν συμφωνούν με τις επιλογές της εκάστοτε δημοτικής αρχής. Ο σεβασμός στη διαφορετική γνώμη είναι προϋπόθεση της δημοκρατίας και όχι παραχώρηση της εξουσίας.
Η αναφορά, μάλιστα, στην «κοσμοπλημμύρα» που κατέκλυσε την πλατεία θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με μεγαλύτερη φειδώ. Ακόμη κι αν δεχθούμε ότι παρευρέθηκαν 300, 500 ή και 700 άνθρωποι, ο αριθμός αυτός δεν μπορεί να θεωρηθεί αντιπροσωπευτικός μιας πόλης που τους καλοκαιρινούς μήνες αριθμεί περίπου 10.000 κατοίκους, ούτε φυσικά αποτελεί μέτρο της κοινωνικής αποδοχής ενός έργου.
Επιπλέον, ανάμεσα στους παρευρισκόμενους υπήρχαν συμπολίτες μας που διαφωνούν με το έργο, καθώς και επισκέπτες από την ευρύτερη περιοχή που βρέθηκαν εκεί για τη συναυλία. Η παρουσία τους δεν μπορεί να μεταφράζεται αυτομάτως σε πολιτική ή κοινωνική επιδοκιμασία των επιλογών της δημοτικής αρχής.
Η κριτική δεν μειώνει την αξία ενός έργου. Αντιθέτως, την ενισχύει, γιατί το υποχρεώνει να δικαιολογήσει την ύπαρξή του.
Σε μια εποχή που χιλιάδες οικογένειες δυσκολεύονται να βγάλουν τον μήνα, οφείλουμε να είμαστε περισσότερο προσεκτικοί όταν μιλάμε για «μεγάλα έργα». Τα χρήματα των φορολογουμένων δεν είναι αριθμοί σε έναν προϋπολογισμό. Είναι ο κόπος μιας ολόκληρης κοινωνίας.
Και για αυτό οι πολίτες έχουν κάθε δικαίωμα να ρωτούν: άξιζε; Ήταν προτεραιότητα; Θα μπορούσαν αυτά τα χρήματα να αλλάξουν περισσότερο και ουσιαστικότερα την καθημερινότητα του τόπου μας;
Τα ερωτήματα αυτά δεν αποτελούν μικροπολιτική ούτε ισοδυναμούν με άρνηση της προόδου. Αποτελούν έκφραση ευθύνης απέναντι στο κοινό μας μέλλον.
Η πλατεία έγινε και θα την απολαμβάνουμε όλοι. Όμως, η συζήτηση για το αν έπρεπε να γίνει, με αυτό το κόστος και με αυτές τις προτεραιότητες, όχι μόνο δεν τελείωσε, αλλά οφείλει να συνεχιστεί με επιχειρήματα και αλληλοσεβασμό.
Γιατί τα δημόσια έργα δεν είναι προσωπικές κατακτήσεις κανενός. Είναι περιουσία των πολιτών. Και οι πολίτες έχουν το αναφαίρετο δικαίωμα όχι μόνο να τα εγκαινιάζουν, αλλά και να τα κρίνουν.
ΕΝΕΡΓΟΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΦΙΛΙΑΤΡΩΝ
Υπάρχει, όμως, μια άλλη διάσταση που δεν μπορεί να αποσιωπηθεί. Είναι η διάσταση της δημόσιας συζήτησης, της διαφορετικής άποψης και του δικαιώματος των πολιτών να θέτουν ερωτήματα. Γιατί τα μεγάλα έργα δεν κρίνονται μόνο από τα εγκαίνιά τους, αλλά και από την αναγκαιότητά τους.Ο Δήμαρχος αναφέρθηκε στους «ελάχιστους επικριτές» του έργου, θεωρώντας προφανώς ότι η μεγάλη παρουσία του κόσμου δικαίωσε τις επιλογές της δημοτικής αρχής. Πρόκειται, όμως, για ένα λογικό άλμα που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Η παρουσία των πολιτών σε μια εκδήλωση δεν αποτελεί ψήφο αποδοχής ενός έργου ούτε μπορεί να χρησιμοποιείται ως επιχείρημα απέναντι σε όσους διαφωνούν.
Πολλοί συμπολίτες μας βρέθηκαν εκεί γιατί αγαπούν τα Φιλιατρά. Άλλοι για να δουν το αποτέλεσμα της ανάπλασης, άλλοι για να συμμετέχουν στη γιορτή της πόλης και άλλοι από απλή περιέργεια. Ανάμεσά τους βρίσκονταν και πολίτες που εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η συγκεκριμένη δαπάνη δεν αποτελούσε προτεραιότητα για τον τόπο μας. Δεν ήταν λιγότερο παρόντες ούτε λιγότερο Φιλιατρινοί από οποιονδήποτε άλλον. Η διαφορετική άποψη δεν είναι εχθρική πράξη. Είναι η ουσία της δημοκρατίας. Το ερώτημα που τίθεται εδώ και χρόνια είναι απλό: είχε πραγματικά ανάγκη η πόλη μας ένα έργο τεσσάρων εκατομμυρίων ευρώ για την πλατεία της;
Η παλιά πλατεία δεν ήταν ούτε εγκαταλελειμμένη ούτε απαγορευτική για την καθημερινότητα των πολιτών. Ήταν ο χώρος όπου μεγάλωσαν γενιές Φιλιατρινών, ένας ζωντανός τόπος συνάντησης που εξυπηρετούσε τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε. Κανένα μαζικό αίτημα της τοπικής κοινωνίας ή ακόμα και ατομικό, κανένας σύλλογος και κανένας φορέας δεν είχε αναδείξει ως κορυφαίο πρόβλημα της πόλης την ανάγκη πλήρους αναμόρφωσης της πλατείας.
Αντίθετα, οι ανάγκες που καθημερινά συζητούν οι πολίτες είναι άλλες. Η αγροτική ανάπτυξη, οι υποδομές, οι δρόμοι, η στήριξη της τοπικής οικονομίας, τα έργα που θα δώσουν προοπτική στον τόπο και θα κρατήσουν τους νέους ανθρώπους εδώ.
Συχνά ακούγεται το επιχείρημα ότι «γι' αυτά τα έργα υπήρχαν διαθέσιμα χρήματα». Είναι, όμως, αρκετό αυτό; Ο ρόλος μιας δημοτικής αρχής δεν είναι απλώς να απορροφά χρηματοδοτήσεις. Είναι να διαθέτει σχέδιο, να θέτει προτεραιότητες και να διεκδικεί εκείνα που έχει πραγματικά ανάγκη η κοινωνία που εκπροσωπεί.
Διαφορετικά, κινδυνεύουμε να πανηγυρίζουμε για ό,τι μας δίνεται και όχι για ό,τι πραγματικά χρειαζόμαστε.
Στο πλαίσιο αυτό, δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο και το κόστος της εορταστικής εκδήλωσης των εγκαινίων. Σύμφωνα με τα δημοσιοποιημένα στοιχεία, η εμφάνιση του δημοφιλούς καλλιτέχνη και της κόρης του κόστισε περίπου 50.000 ευρώ. Πρόκειται αναμφίβολα για ένα ιδιαίτερα μεγάλο ποσό, ιδίως όταν προστεθεί στο συνολικό κόστος του έργου.
Κανείς δεν αρνείται ότι οι πολιτιστικές εκδηλώσεις έχουν τη δική τους αξία. Όμως, σε δύσκολες οικονομικά εποχές, η λιτότητα και το μέτρο αποτελούν επίσης πολιτική αρετή. Οι πολίτες δικαιούνται να αναρωτιούνται αν η συγκεκριμένη δαπάνη ήταν πράγματι αναγκαία ή αν θα μπορούσε να ικανοποιηθεί με λιγότερα χρήματα, διαθέτοντας τα υπόλοιπα σε ανάγκες με μεγαλύτερο κοινωνικό όφελος.
Ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλεί ο διαχωρισμός των πολιτών σε «πολλούς» και «ελάχιστους». Οι πολίτες δεν χωρίζονται σε καλούς και κακούς ανάλογα με το αν συμφωνούν με τις επιλογές της εκάστοτε δημοτικής αρχής. Ο σεβασμός στη διαφορετική γνώμη είναι προϋπόθεση της δημοκρατίας και όχι παραχώρηση της εξουσίας.
Η αναφορά, μάλιστα, στην «κοσμοπλημμύρα» που κατέκλυσε την πλατεία θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με μεγαλύτερη φειδώ. Ακόμη κι αν δεχθούμε ότι παρευρέθηκαν 300, 500 ή και 700 άνθρωποι, ο αριθμός αυτός δεν μπορεί να θεωρηθεί αντιπροσωπευτικός μιας πόλης που τους καλοκαιρινούς μήνες αριθμεί περίπου 10.000 κατοίκους, ούτε φυσικά αποτελεί μέτρο της κοινωνικής αποδοχής ενός έργου.
Επιπλέον, ανάμεσα στους παρευρισκόμενους υπήρχαν συμπολίτες μας που διαφωνούν με το έργο, καθώς και επισκέπτες από την ευρύτερη περιοχή που βρέθηκαν εκεί για τη συναυλία. Η παρουσία τους δεν μπορεί να μεταφράζεται αυτομάτως σε πολιτική ή κοινωνική επιδοκιμασία των επιλογών της δημοτικής αρχής.
Η κριτική δεν μειώνει την αξία ενός έργου. Αντιθέτως, την ενισχύει, γιατί το υποχρεώνει να δικαιολογήσει την ύπαρξή του.
Σε μια εποχή που χιλιάδες οικογένειες δυσκολεύονται να βγάλουν τον μήνα, οφείλουμε να είμαστε περισσότερο προσεκτικοί όταν μιλάμε για «μεγάλα έργα». Τα χρήματα των φορολογουμένων δεν είναι αριθμοί σε έναν προϋπολογισμό. Είναι ο κόπος μιας ολόκληρης κοινωνίας.
Και για αυτό οι πολίτες έχουν κάθε δικαίωμα να ρωτούν: άξιζε; Ήταν προτεραιότητα; Θα μπορούσαν αυτά τα χρήματα να αλλάξουν περισσότερο και ουσιαστικότερα την καθημερινότητα του τόπου μας;
Τα ερωτήματα αυτά δεν αποτελούν μικροπολιτική ούτε ισοδυναμούν με άρνηση της προόδου. Αποτελούν έκφραση ευθύνης απέναντι στο κοινό μας μέλλον.
Η πλατεία έγινε και θα την απολαμβάνουμε όλοι. Όμως, η συζήτηση για το αν έπρεπε να γίνει, με αυτό το κόστος και με αυτές τις προτεραιότητες, όχι μόνο δεν τελείωσε, αλλά οφείλει να συνεχιστεί με επιχειρήματα και αλληλοσεβασμό.
Γιατί τα δημόσια έργα δεν είναι προσωπικές κατακτήσεις κανενός. Είναι περιουσία των πολιτών. Και οι πολίτες έχουν το αναφαίρετο δικαίωμα όχι μόνο να τα εγκαινιάζουν, αλλά και να τα κρίνουν.
ΕΝΕΡΓΟΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΦΙΛΙΑΤΡΩΝ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σχόλια
Δεν βρέθηκαν σχόλια γι'αυτό το άρθρο.
Γίνε ο πρώτος που θα σχολιάσει το άρθρο χρησιμοποιώντας την παρακάτω φόρμα