Ελληνικό χρέος: Η μεγάλη έκπληξη από τον ESM για την επόμενη 10ετία

Την προοπτική μείωσης του ελληνικού χρέους, ακόμη και κάτω από δυσμενείς διεθνείς συνθήκες, αποκαλύπτει πρόσφατη έκθεση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), υπογραμμίζοντας την τεράστια έκταση της δημοσιονομικής προσαρμογής που έχει σημειωθεί στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια. Η έκθεση, με τίτλο Euro Area Stability Watch, αξιολογεί τους μακροοικονομικούς και χρηματοπιστωτικούς κινδύνους για την Ευρωζώνη και τις συνέπειες που αυτοί έχουν στις δημοσιονομικές θέσεις των κρατών-μελών και στις αγορές των ομολόγων τους.
Το δυσμενές σενάριο του ESM και η μοναδική ελληνική εξαίρεση
Η αξιολόγηση του ESM βασίζεται σε ένα δυσμενές σενάριο που περιλαμβάνει νέα κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, άνοδο των τιμών ενέργειας και ταυτόχρονη σημαντική μείωση των τιμών των αμερικανικών μετοχών και ομολόγων, η οποία θα προκαλέσει ζημιές και στους Ευρωπαίους επενδυτές. Εάν επαληθευτούν αυτοί οι παράγοντες, η οικονομία της Ευρωζώνης θα ωθηθεί σε ύφεση με μείωση του ΑΕΠ κατά 0,4% το 2027, ενώ ο πληθωρισμός θα κινηθεί κοντά στο 5%, φτάνοντας στο 3,4% σε μέσους όρους για το ίδιο έτος.
Σε αυτό το δυσμενές περιβάλλον και χωρίς αλλαγή πολιτικής, το δημόσιο χρέος προβλέπεται ότι θα αυξηθεί σε όλες τις χώρες της Ευρωζώνης έως το 2035, με μοναδικές εξαιρέσεις την Ελλάδα και την Κύπρο, όπου θα συνεχίσει να μειώνεται. Μάλιστα, η αύξηση του δημόσιου χρέους στην Ευρωζώνη υπολογίζεται ότι θα ήταν περίπου 20 ποσοστιαίες μονάδες μεγαλύτερη σε σύγκριση με το βασικό σενάριο του οργανισμού, το οποίο ευθυγραμμίζεται με τις τελευταίες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Στο βασικό σενάριο, το χρέος της Ευρωζώνης αναμένεται να φτάσει στο 103% του ΑΕΠ την επόμενη δεκαετία από σχεδόν 90% πέρυσι, πιεσμένο από τη δημογραφική γήρανση, τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες στο 3,5% του ΑΕΠ, το αυξημένο κόστος δανεισμού και την υποτονική ανάπτυξη, τη στιγμή που η Ελλάδα συνεχίζει την καθοδική πορεία του χρέους της.
Πρωτιά στη μείωση χρέους και επιβεβαίωση από τη Eurostat
Τα επίσημα στοιχεία της Eurostat για το πρώτο τρίμηνο του 2026 επιβεβαιώνουν την ηγετική θέση της Ελλάδας, καθώς το ελληνικό χρέος μειώθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό σε ολόκληρη την Ευρωζώνη.
Συγκεκριμένα, υποχώρησε στο 143,5% του ΑΕΠ, καταγράφοντας εντυπωσιακή αποκλιμάκωση κατά 9,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα που βρισκόταν στο 152,9%. Στον αντίποδα, στο σύνολο της Ευρωζώνης το χρέος αυξήθηκε στο 88,9% από 87,2% αντίστοιχα.
Η ψήφος εμπιστοσύνης από το ΔΝΤ και οι νέες ισορροπίες
Σημαντική περαιτέρω αποκλιμάκωση του ελληνικού χρέους στα επόμενα χρόνια προβλέπουν τόσο το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) όσο και οι διεθνείς οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, το ελληνικό χρέος θα περιοριστεί στο 110,9% του ΑΕΠ το 2031 από 145,7% πέρυσι.
Αντίθετα, την ίδια περίοδο, το γαλλικό χρέος προβλέπεται να αυξηθεί στο 120,7% από 116%, το βελγικό στο 122,3% από 106,3%, ενώ το ιταλικό θα μειωθεί οριακά στο 136,1% από 137,1%. Με βάση αυτές τις προβλέψεις, στην επόμενη πενταετία το ελληνικό χρέος θα υπολείπεται όχι μόνο του ιταλικού –κάτι που αναμένεται να συμβεί ήδη από φέτος– αλλά και του γαλλικού και του βελγικού.
Ανθεκτικότητα στα ομόλογα και χαμηλά spreads
Η συνεχιζόμενη και ταχεία μείωση του χρέους λειτουργεί ως ασπίδα προστασίας, διατηρώντας σε χαμηλά επίπεδα το spread των ελληνικών ομολόγων έναντι των γερμανικών, ακόμη και εν μέσω της έντονης αστάθειας και αβεβαιότητας που προκαλεί η πολεμική σύρραξη στη Μέση Ανατολή. Μετά τη νέα άνοδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου, οι αποδόσεις των κρατικών τίτλων αυξήθηκαν διεθνώς, με το γερμανικό 10ετές να πλησιάζει το 3,20%.
Την ίδια στιγμή, η απόδοση του ελληνικού 10ετούς ομολόγου διαμορφώθηκε στο 3,92%, παραμένοντας χαμηλότερα από τις αντίστοιχες αποδόσεις των γαλλικών και ιταλικών τίτλων, οι οποίες ξεπέρασαν το φράγμα του 4%.