ΑΑΔΕ: Αλγόριθμοι, «ράμπο» και χιλιάδες φάκελοι στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής φέτος

Σε καθεστώς πλήρους κινητοποίησης τίθεται ο ελεγκτικός μηχανισμός της ΑΑΔΕ, με τη φορολογική διοίκηση να ανοίγει εκ νέου χιλιάδες φακέλους και να βάζει στο στόχαστρο υποθέσεις που θεωρούνται υψηλού ρίσκου για απώλεια δημοσίων εσόδων. Το επιχειρησιακό σχέδιο προβλέπει εντατικούς ελέγχους σε εκκρεμότητες της τελευταίας πενταετίας, επιστροφές φόρων, αλλά και υποθέσεις που έφτασαν στην ΑΑΔΕ μέσω εισαγγελικών παραγγελιών, δικαστικών εντολών ή διαβιβάσεων από διωκτικές αρχές.
Στο μικροσκόπιο των ελεγκτών μπαίνουν, μεταξύ άλλων, επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι που αμφισβήτησαν το τεκμαρτό εισόδημα, αλλά και συναλλαγές που σχετίζονται με αγοραπωλησίες ακινήτων, γονικές παροχές, δωρεές και κληρονομιές. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν ενδείξεις απόκρυψης φορολογητέας ύλης ή αμφισβήτηση των δηλωθέντων αξιών.
Ψηφιακό φίλτρο και μοριοδότηση κινδύνου
Η επιλογή των υποθέσεων δεν γίνεται πλέον με βάση την τύχη ή τη χρονική σειρά. Η ΑΑΔΕ ενεργοποιεί ένα σύνθετο πλέγμα ανάλυσης κινδύνου, το οποίο περιλαμβάνει ειδικούς αλγόριθμους, αυτοματοποιημένο σύστημα τελικής μοριοδότησης (point system) και αξιοποίηση δεδομένων από εσωτερικές και εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Όσες υποθέσεις συγκεντρώνουν υψηλή βαθμολογία κινδύνου ανεβαίνουν στην κορυφή της λίστας και ελέγχονται κατά προτεραιότητα.
Σύμφωνα με τον ετήσιο προγραμματισμό, εντός του έτους αναμένεται να διενεργηθούν τουλάχιστον 72.800 φορολογικοί έλεγχοι, αριθμός που αποτυπώνει την πρόθεση της διοίκησης να αυξήσει αισθητά την ελεγκτική της παρουσία. Στην προσπάθεια αυτή επιστρατεύονται τόσο νέα ηλεκτρονικά εργαλεία όσο και οι ειδικά εκπαιδευμένοι ελεγκτές της νέας μονάδας «ΔΕΟΣ», που λειτουργεί ως αιχμή του δόρατος στους δύσκολους και σύνθετους ελέγχους.
Διασταυρώσεις και BANCAPP
Κομβικό ρόλο στο νέο μοντέλο διασταυρώσεων διαδραματίζει η ενισχυμένη εφαρμογή Bank Account Nexus Crosscheck Application (BANCAPP). Πρόκειται για το αυτοματοποιημένο σύστημα ελέγχου προσαύξησης περιουσίας, το οποίο πλέον καλύπτει όχι μόνο ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα και παρόχους πληρωμών, αλλά και υποκαταστήματα αλλοδαπών τραπεζών, καθώς και ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, με ή χωρίς φυσική παρουσία, εφόσον είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο της Τράπεζας της Ελλάδος. Μέσω του BANCAPP, οι ελεγκτές μπορούν να εντοπίζουν αποκλίσεις ανάμεσα σε δηλωθέντα εισοδήματα και πραγματικές χρηματοροές.
Με νέα απόφαση, ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής καθορίζει τα κριτήρια με τα οποία θα «φιλτραριστούν» οι υποθέσεις που θα ελεγχθούν. Βάσει των οδηγιών, τουλάχιστον το 80% των ελέγχων θα αφορά φορολογικά έτη, χρήσεις και υποχρεώσεις της τελευταίας πενταετίας, ενώ το 75% θα επικεντρώνεται στα τρία πιο πρόσφατα έτη για τα οποία έχει λήξει η προθεσμία υποβολής δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος.
Παράλληλα, ανεξάρτητα από τη μοριοδότησή τους, περνούν άμεσα από έλεγχο συγκεκριμένες κατηγορίες υποθέσεων. Σε αυτές περιλαμβάνονται φάκελοι που προκύπτουν από εκθέσεις των ΥΕΔΔΕ, πορισματικές εκθέσεις της Διεύθυνσης Ερευνών Οικονομικού Εγκλήματος και της Οικονομικής Αστυνομίας, υποθέσεις επιστροφής φόρων και ΦΠΑ χωρίς προηγούμενο έλεγχο, καθώς και υποθέσεις που έχουν διαβιβαστεί κατόπιν εισαγγελικών ή δικαστικών εντολών.
Στο ελεγκτικό πλάνο εντάσσονται επίσης διασταυρωτικοί έλεγχοι ενδοκοινοτικών συναλλαγών (VIES), πολυμερείς έλεγχοι με τη συμμετοχή αλλοδαπών φορολογικών αρχών, υποθέσεις επιβολής προστίμων ή ανάκλησης αδειών λειτουργίας, καθώς και έλεγχοι συμμόρφωσης χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων με τους κανόνες δέουσας επιμέλειας και την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται και σε αδικήματα του Ποινικού Κώδικα, όπως περιπτώσεις δωροληψίας πολιτικών προσώπων ή δημοσίων υπαλλήλων, αλλά και σε ελέγχους που αφορούν την αμφισβήτηση του ελάχιστου ετήσιου εισοδήματος. Τέλος, όλες οι υποθέσεις φορολογίας μεταβίβασης ακινήτων, δωρεών, γονικών παροχών και κληρονομιών, για τις οποίες εκπνέει η προθεσμία διορθωτικού προσδιορισμού φόρου έως το τέλος του 2026, μπαίνουν υποχρεωτικά στο μικροσκόπιο.
Με το νέο αυτό πλαίσιο, η ΑΑΔΕ επιχειρεί να περάσει από τη μαζική επιβολή ελέγχων σε μια πιο στοχευμένη, τεχνοκρατική και ψηφιακά υποστηριζόμενη στρατηγική, επιδιώκοντας αφενός τη μεγιστοποίηση των εσόδων και αφετέρου την εμπέδωση κλίματος αυξημένης φορολογικής συμμόρφωσης.