ΑΑΔΕ – ΥΠΟΙΚ: Σε εφαρμογή από φέτος το νέο ψηφιακό οπλοστάσιο ελέγχων με τεχνητή νοημοσύνη

Σημαντική ενίσχυση των ψηφιακών εργαλείων ελέγχου δρομολογούν από το 2026 το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και η ΑΑΔΕ, θέτοντας σε εφαρμογή ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη, αυτοματοποιημένα συστήματα και προγνωστικά μοντέλα κινδύνου. Στόχος είναι ο περιορισμός της φοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου, αλλά και η δημιουργία πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου που θα μπορούσε να στηρίξει μελλοντικές μειώσεις φόρων.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, τα έως τώρα αποτελέσματα θεωρούνται ενθαρρυντικά. Το κενό ΦΠΑ έχει μειωθεί σημαντικά σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, ενώ η διασύνδεση ταμειακών μηχανών με τα POS έχει αποδώσει αξιόλογα έσοδα την περίοδο 2024–2025. Ωστόσο, η επόμενη φάση μετατοπίζει το βάρος από την απλή καταγραφή συναλλαγών στη συνεχή παρακολούθηση και στην έγκαιρη ανίχνευση ύποπτων μοτίβων.
Το σύστημα e-send
Κεντρικό ρόλο στο νέο πλαίσιο παίζει η αντικατάσταση του συστήματος e-send. Το νέο σύστημα διαβίβασης δεδομένων από τις ταμειακές μηχανές θα επιτρέπει σχεδόν σε πραγματικό χρόνο την παρακολούθηση των συναλλαγών και την άμεση διασύνδεση με την πλατφόρμα myDATA. Η αλλαγή αυτή εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των ελέγχων, περιορίζοντας τα περιθώρια απόκρυψης τζίρου και καθυστερημένης δήλωσης εσόδων.
Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διακίνηση αγαθών. Από το 2026 τίθεται σε εφαρμογή σύστημα παρακολούθησης της κίνησης εμπορευματοκιβωτίων και επαγγελματικών οχημάτων που εισέρχονται και κυκλοφορούν στη χώρα. Η παρέμβαση αυτή στοχεύει στην ενίσχυση του τελωνειακού έργου, τη βελτίωση της στόχευσης των ελέγχων και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου, το οποίο εξακολουθεί να προκαλεί σημαντικές απώλειες εσόδων.
Και η ηλεκτρονική τιμολόγηση
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πλήρης εφαρμογή της β’ φάσης της ηλεκτρονικής υποβολής δελτίων αποστολής. Από τον Μάιο του 2026 η υποχρέωση επεκτείνεται σε όλες τις επιχειρήσεις, με πιο σύνθετες λειτουργικότητες που καλύπτουν όλη την εφοδιαστική αλυσίδα. Επιπλέον, από τον Φεβρουάριο του 2026 ξεκινά σταδιακά η υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση στις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων, αρχικά για τις μεγάλες εταιρείες, με πρόβλεψη μεταβατικών περιόδων προσαρμογής.
Πέρα από τους ελέγχους, το σχέδιο περιλαμβάνει και παρεμβάσεις βελτίωσης της εξυπηρέτησης. Προβλέπεται η αναβάθμιση του Κέντρου Εξυπηρέτησης Φορολογουμένων, η ενίσχυση των τηλεφωνικών υπηρεσιών και η δημιουργία ψηφιακού βοηθού, με στόχο την ταχύτερη πληροφόρηση πολιτών και επιχειρήσεων. Παράλληλα, δρομολογείται ειδική διαδικτυακή πύλη για την πρόσβαση στην κωδικοποιημένη φορολογική και τελωνειακή νομοθεσία.
Στο θεσμικό επίπεδο, προωθούνται αλλαγές όπως η καθιέρωση διαδικασίας προληπτικών φορολογικών αποφάσεων και η υιοθέτηση ενιαίου πλαισίου φορολόγησης εταιρικών ομίλων. Οι παρεμβάσεις αυτές αποσκοπούν στη μείωση της φορολογικής αβεβαιότητας και στη δημιουργία πιο προβλέψιμου περιβάλλοντος για τις επιχειρήσεις, σε ένα πλαίσιο όπου η ψηφιακή διαφάνεια καθίσταται πλέον ο κανόνας.