ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ: Πώς θα ελέγχονται στο εξής οι ώρες εργασίας – Τι θα γίνει με «σπαστή» άδεια και προσλήψεις εξπρές

Η καθιέρωση έκτακτων βαρδιών λόγω φόρτου εργασίας, η τετραήμερη εργασία, καθώς και η έκτη ημέρα εργασίας είναι οι βασικές διατάξεις του εργασιακού νομοσχεδίου, οι οποίες τίθενται ουσιαστικά σε εφαρμογή συγχρόνως με το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, που έχει τεθεί από χθες σε λειτουργία.
Δηλαδή, οι αλλαγές συνδέονται άμεσα με την πλήρη ενεργοποίηση του νέου ψηφιακού συστήματος ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, μέσω του οποίου τα ωράρια θα καταχωρούνται υποχρεωτικά σε πραγματικό χρόνο.
Απλούστευση διαδικασιών και κατάργηση εντύπων
Με το αναβαθμισμένο σύστημα απλουστεύονται οι διαδικασίες και καταργούνται έντυπα (1 αντί για 4 έντυπα για πρόσληψη, ετήσιος πίνακας προσωπικού, στοιχεία που καταγράφονται πλέον ψηφιακά σε πεδία του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος, χωρίς τη χρονοβόρα υποχρέωση ανάρτησης).
Το υπουργείο εργασίας επισημαίνει ότι η εφαρμογή του ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ δεν σχετίζεται με τη δυνατότητα που έχει δοθεί στους εργαζόμενους να απασχολούνται έως 13 ώρες στον ίδιο εργοδότη. Η δυνατότητα αυτή ισχύει ήδη και εφαρμόζεται από τον Νοέμβριο του 2025. Μάλιστα, βάσει επίσημων στοιχείων του Υπουργείου Εργασίας, μόλις το 0,4% του συνόλου των μισθωτών της χώρας έχει κάνει κατ’ εξαίρεση χρήση της δυνατότητας αυτής.
Σπαστή άδεια και προθεσμίες
Ανάμεσα στα μέτρα που θα εφαρμοστούν είναι και η διάταξη για τη σπαστή άδεια.
Μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2026, δηλαδή έως 31 Μαρτίου, οι μισθωτοί θα πρέπει να έχουν λάβει το υπόλοιπο της άδειάς τους του προηγούμενου έτους, σύμφωνα με τον νόμο. Διαφορετικά, ο εργοδότης οφείλει να καταβάλλει στον εργαζόμενο τις αντίστοιχες αποδοχές των ημερών της άδειας αυξημένες κατά 100%, δηλαδή στο διπλάσιο.
Το υπουργείο εργασίας θα προβεί σε υπενθύμιση της υποχρέωσης των εργοδοτών να χορηγήσουν το υπόλοιπο αδείας αναψυχής έως το τέλος Μαρτίου, καθώς το 2026 θα αλλάξει το τοπίο με την εφαρμογή του δικαιώματος της σπαστής άδειας. Υπενθυμίζουμε ότι η «σπαστή» άδεια κατ’ ελάχιστον 5 ημέρες παρέχει περισσότερη αυτονομία και ελευθερία στον εργαζόμενο να κατανείμει την ετήσια άδεια αναψυχής του όπως ο ίδιος επιθυμεί, ύστερα από συνεννόηση με τον εργοδότη.
Προσλήψεις εξπρές και ψηφιακός έλεγχος
Η μόνη διάταξη που θα καθυστερήσει να εφαρμοστεί λόγω έλλειψης λογισμικού είναι οι προσλήψεις εξπρές μέσω εφαρμογής στο κινητό, ώστε να μπορεί να προσλαμβάνεται προσωπικό ειδικά σε έκτακτες περιπτώσεις, όπως είναι οι αργίες και τα Σαββατοκύριακα, όταν παρουσιαστούν αυξημένες ανάγκες εξυπηρέτησης πελατών στην εστίαση, στα καταλύματα και τις ξενοδοχειακές μονάδες.
Ειδικότερα, κάθε εργοδότης θα δύναται να προσλαμβάνει εργαζόμενους για την κάλυψη επειγουσών αναγκών με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου, διάρκειας έως δύο ημερών την εβδομάδα, μέσω ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής «Ταχεία Πρόσληψη».
Οι βασικές διατάξεις που ελέγχονται ψηφιακά
Οι βασικές διατάξεις που θα καταγράφονται και θα ελέγχονται ψηφιακά είναι οι εξής:
1. Μισθολογική προσαύξηση λόγω υπερωριών
Για παράδειγμα, εργαζόμενος ο οποίος απασχολείται σε δύο εργοδότες και αμείβεται με 8 ευρώ την ώρα, εφόσον απασχοληθεί 13 ώρες σε δύο εργοδότες θα αμειφθεί με ημερομίσθιο ύψους 104 ευρώ. Εάν απασχοληθεί τις αντίστοιχες ώρες σε έναν και μόνο εργοδότη, θα λάβει 119 ευρώ.
2. Διευθέτηση χρόνου εργασίας
Εισάγεται η δυνατότητα τετραήμερης εργασίας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους (και όχι μόνο για ένα εξάμηνο), δίνοντας ανάσα κυρίως σε εργαζόμενους γονείς και άτομα με αυξημένες οικογενειακές υποχρεώσεις. Η διευθέτηση μπορεί να γίνει σε εβδομαδιαία, μηνιαία έως και σε ετήσια βάση, παρέχοντας ευελιξία σε κάθε εργαζόμενο να προγραμματίσει τον ελεύθερο χρόνο του.
Π.χ., παρέχει τη δυνατότητα σε έναν εργαζόμενο γονέα να εργάζεται 4 ημέρες την εβδομάδα και να είναι με το παιδί του την 5η ημέρα για όλο τον χρόνο και όχι μόνο για ένα εξάμηνο που ισχύει σήμερα. Προσοχή, για την όποια μετατροπή στο ωράριο απασχόλησης απαιτείται υποχρεωτικά η συναίνεση των εργαζομένων.
3. Δικαίωμα για υπερωρίες στην εκ περιτροπής εργασία
Με τη νέα ρύθμιση οι εκ περιτροπής απασχολούμενοι θα έχουν δικαίωμα να εργαστούν επιπλέον του οκταώρου τους, λαμβάνοντας την αντίστοιχη προσαύξηση 40% για κάθε ώρα υπερωριακής απασχόλησης, εφόσον το επιθυμούν. Για παράδειγμα, κάποιος που δουλεύει σε εστιατόριο το οποίο λειτουργεί Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή, θα μπορεί να συμπληρώνει το εισόδημά του και με υπερωριακή απασχόληση εφόσον το επιθυμεί.
4. Οικειοθελής αποχώρηση με ένα κλικ
Στο ίδιο πλαίσιο μείωσης της γραφειοκρατίας εντάσσεται και η οικειοθελής δήλωση αποχώρησης με ένα κλικ. Με το ισχύον καθεστώς, όταν μια σύμβαση λήγει οικειοθελώς από τον εργαζόμενο, ο εργοδότης δεν μπορεί να προσλάβει άμεσα άλλον εργαζόμενο, αλλά θα πρέπει να παρέλθει ένα 10ήμερο, διαφορετικά ο εργαζόμενος μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση για απόλυση.
Με τις προσλήψεις και αποχωρήσεις fast track, η πρόσληψη εργαζομένων σε αντικατάσταση των οικειοθελώς αποχωρούντων θα γίνεται άμεσα, χωρίς να απαιτείται να παρέλθει ένα 10ήμερο, για να μη χαρακτηριστεί η οικειοθελής αποχώρηση ως απόλυση.