Σαν σήμερα 8/11, Ένας μακροχρόνιος πόλεμος που έχει μείνει στην Ιστορία χωρίς, όμως, να καταγράψει ανθρώπινες απώλειες

Η Ιστορία μόνο πολέμους τίκτει... Περσικοί Πόλεμοι, Εκατονταετής Πόλεμος, Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος, Β’ Παγκόσμιος, Πόλεμος του Βιετνάμ… Το «π» της αλφαβήτου, όταν τρυπώνει στα βιβλία της Ιστορίας μονάχα πόλεμο γεννά. Κι ανάμεσα σε εκείνους τους ανθρωποβόρους πολέμους να και ο Πόλεμος του Μπακαλιάρου…
Μια μέρα σαν σήμερα, 8 Νοεμβρίου του 1972, επιτεύχθηκε συμφωνία που επέτρεπε στους Βρετανούς να αλιεύουν σε συγκεκριμένες ζώνες, εντός των 50 μιλίων: ο Β’ Πόλεμος του Μπακαλιάρου είναι σε εξέλιξη.Ο «Πόλεμος του Μπακαλιάρου» (Cod Wars) ήταν μια σειρά από έντονες οικονομικές, διπλωματικές και ναυτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ της Ηνωμένου Βασιλείου και Ισλανδίας. Οι πόλεμοι εκείνοι άρχισαν το 1958 και κράτησαν έως το 1976. Το κεντρικό ζήτημα της διαμάχης ήταν τα δικαιώματα αλίευσης στον Βόρειο Ατλαντικό, με την Ισλανδία να επεκτείνει σταδιακά την αποκλειστική αλιευτική της ζώνη (αυτό που σήμερα ορίζεται ως ΑΟΖ) για να προστατεύσει την οικονομία της.
Μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η εκτεταμένη αλιεία άλλων χωρών (κυρίως του Ηνωμένου Βασιλείου) στα ύδατα που η Ισλανδία θεωρούσε δικά της, οδήγησε στη μείωση των αλιευμάτων για τους Ισλανδούς ψαράδες κατά το 1/3 περίπου, οπότε το 1949 η Ισλανδία ανακοίνωσε μέτρα για τον περιορισμό της υπερ-αλίευσης και προχώρησε σε νομοθετική πράξη.
Το 1958, η Ισλανδία επέκτεινε τη ζώνη αλίευσης από τα 4 στα 12 ναυτικά μίλια. Και ο Α’ Πόλεμος του Μπακαλιάρου αρχίζει.
Το 1972 Η ζώνη επεκτάθηκε στα 50 ναυτικά μίλια. Στη φάση εκείνη οι Ισλανδοί άρχισαν να χρησιμοποιούν ειδικά εργαλεία για να κόβουν τα δίχτυα των βρετανικών μηχανότρατων. Και ο Β’ Πόλεμος ήταν πια γεγονός.
Κατά τον Γ’ Πόλεμο του Μπακαλιάρου (από τον Νοέμβριο του 1975 ως τον Ιούνιο του 1976) η ζώνη έφτασε στα 200 ναυτικά μίλια. Τότε είχαν σημειωθεί εμβολισμοί πλοίων μεταξύ της ισλανδικής ακτοφυλακής και του βρετανικού Βασιλικού Ναυτικού.
Παρά το βαρύγδουπο όνομα «πόλεμος», δεν υπήρξε παραδοσιακή στρατιωτική σύρραξη, καθώς η Ισλανδία δεν διέθετε (και δεν διαθέτει) τακτικό στρατό.
Η Ισλανδία κέρδισε και τις τρεις αναμετρήσεις, απειλώντας κυρίως με αποχώρηση από το ΝΑΤΟ και κλείσιμο της στρατηγικής αμερικανικής βάσης στο Κέφλαβικ, γεγονός που υποχρέωσε το Ηνωμένο Βασίλειο σε υποχώρηση.
Παρότι δεν έχει υπογραφεί συμφωνία, μετά τα γεγονότα του 1975, η Βρετανία φαίνεται ότι τηρεί τη δέσμευση που ανέλαβε τότε, αν και κατά καιρούς σημειώνονται περιστατικά ελάσσονος ναυτικής εμπλοκής. Το θέμα δεν έχει διευθετηθεί επίσημα. Ο μόνος χαμένος από τον πόλεμο είναι ο μπακαλιάρος…