ΔΕΘ 2026: Μέτρα σε δόσεις για επαγγελματίες και επιχειρήσεις – Τεκμήρια, προκαταβολή φόρου και τέλος επιτηδεύματος - Οι αντιδράσεις της αγοράς

Μέτρα σε δόσεις βάζει σε εφαρμογή η κυβέρνηση για χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις, ατομικές όπως και νομικά πρόσωπα. Τα μέτρα μπαίνουν σε εφαρμογή από το 2027 και σε βάθος τουλάχιστον τεσσάρων ετών και κουρεύουν σταδιακά την προκαταβολή φόρου για νομικά πρόσωπα από το 80% στο 50%, καταργούν σταδιακά το τέλος επιτηδεύματος, ενώ πιο εμπροσθοβαρή χαρακτήρα έχουν τα μέτρα που κουρεύουν τα τεκμήρια, τα οποία μπαίνουν σε εφαρμογή από τα εισοδήματα του 2026.
Ειδικότερα, από τα εισοδήματα του 2026, που θα δηλωθούν το 2027, ισχύει για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες «κούρεμα» τεκμηρίων, με απαλλαγή από τις προσαυξήσεις που αφορούν στον τζίρο (κύκλος εργασιών) και στην μισθοδοσία του προσωπικού.
Τα τρία κριτήρια
Πώς θα εφαρμοστεί αυτό; Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της «Η», τρία κριτήρια θα εξετάζει η φορολογική Διοίκηση, για να εξετάζει την φορολογική συνέπεια και έτσι να κουρεύει το τεκμήριο:

• Έχουν αποστείλει τα My Data.
• Έχουν διασφαλίσει την διασύνδεση ταμειακών POS και την καλή λειτουργία.
• Δεν έχουν κάνει φορολογική ή εργατική παράβαση την τελευταία 5ετία.

Εφόσον πληρούνται οι τρεις αυτές προϋποθέσεις, τότε θα μειώνεται το τεκμήριο στο ύψος του κατώτατου μισθού, με αποτέλεσμα ο προκύπτων φόρος να πέφτει στα 1.500€.
Το μέτρο αυτό θα εφαρμοστεί για όλη την Ελλάδα από τα εισοδήματα του 2026, που θα δηλωθούν το 2027. Το παράδειγμα που έδωσε ο πρωθυπουργός αφορά επιχείρηση εστίασης 15 ετών, με 5 εργαζόμενους και 105.000€ μισθοδοσία: Κερδίζει 2.534€/έτος.
Επιπλέον, τα τεκμήρια μειώνονται κατά 50% για ελεύθερους επαγγελματίες σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων (2.200 στη Δυτ. Μακεδονία). Ισχύει ήδη το «κούρεμα» σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους και αυτό διευρύνεται στους 2.000.
Προκαταβολή φόρου
Η μείωση της προκαταβολής φόρου έρχεται σε δόσεις. Ειδικότερα, για τους ελεύθερους επαγγελματίες η προκαταβολή πέφτει από το 55% στο 50% για τα εισοδήματα του 2027, που θα δηλωθούν το 2028. Αυτό σημαίνει ότι τα εισοδήματα που θα αποκτήσει ο ελεύθερος επαγγελματίας μέσα στο 2027 θα φορολογηθούν με προκαταβολή φόρου 50% αντί 55%. Δηλαδή:
· Φορολογικό έτος 2026 → προκαταβολή 55%
· Φορολογικό έτος 2027 → προκαταβολή 50%
Και επειδή τα εισοδήματα του 2027 θα δηλωθούν το 2028, η νέα προκαταβολή θα αποτυπωθεί στη φορολογική δήλωση που θα υποβληθεί το 2028.
Για παράδειγμα, ελεύθερος επαγγελματίας με φόρο εισοδήματος 10.000 ευρώ πληρώνει σήμερα:
· Κύριος φόρος: 10.000€
· Προκαταβολή: 5.500€
· Σύνολο: 15.500€
Από τη δήλωση του 2028:
· Κύριος φόρος: 10.000€
· Προκαταβολή: 5.000€
· Σύνολο: 15.000€
Άρα, η άμεση ελάφρυνση είναι 500 ευρώ.
Για τις επιχειρήσεις, η μείωση θα ξεκινήσει μια χρονιά αργότερα, το φορολογικό έτος 2028, δηλαδή για τα εισοδήματα που θα αποκτηθούν το 2028 και θα δηλωθούν το 2029. Η μείωση για τις επιχειρήσεις θα γίνει σε πολλά στάδια, καθώς η προκαταβολή θα μειώνεται 5% ετησίως, μέχρι να φτάσει από το 80% στο 50%, όπως και για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Αυτό σημαίνει πως η μείωση θα απλωθεί έως το 2032.
Τέλος επιτηδεύματος
Και το τέλος επιτηδεύματος θα καταργηθεί σε δόσεις. Η αρχή θα γίνει από την Περιφέρεια και θα ακολουθήσει η Αττική.
Ειδικότερα, η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στην Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη θα εφαρμοστεί από το φορολογικό έτος 2026, δηλαδή για τα εισοδήματα τα φετινά, που θα δηλωθούν το 2027. Για τις επιχειρήσεις στην Αττική, το τέλος επιτηδεύματος θα παραμείνει και στις δηλώσεις του 2027.
Ακολούθως, το τέλος επιτηδεύματος θα μειωθεί και για τις επιχειρήσεις στην Αττική ως εξής:
· Μείωση 50% για τα εισοδήματα του 2027, που θα δηλωθούν το 2028.
· Κατάργηση για τα εισοδήματα του 2028, που θα δηλωθούν το 2029.
Για παράδειγμα: επιχείρηση λιανεμπορίου στη Θεσσαλονίκη πλήρωνε 1.600€, ενώ από το 2027 πληρώνει 0€.
Στα μέτρα για τις επιχειρήσεις εντάσσεται και η μεταφορά 1,5 δις € από ΤΑΑ σε Αναπτυξιακή Τράπεζα για μικρομεσαίες επιχειρήσεις:1,1 δις € δανειοδοτικό
400 εκ. € εγγυοδοτικό

Οι αντιδράσεις της αγοράς
Οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού από το βήμα της 90ής ΔΕΘ πυροδότησαν έντονες συζητήσεις και σχολιασμούς από τους εκπροσώπους των παραγωγικών τάξεων και των επιμελητηρίων της χώρας. Ενώ αναγνωρίζονται θετικά βήματα προς την κατεύθυνση της δημοσιονομικής σταθερότητας και της στήριξης συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων, ο επιχειρηματικός κόσμος εκφράζει προβληματισμούς για ταχύτερες και βαθύτερες παρεμβάσεις που έχει ανάγκη η πραγματική οικονομία.
Η κριτική του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΕΑ), Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, επεσήμανε ότι οι μικρομεσαίοι ανέμεναν ισχυρότερες παρεμβάσεις για την ενίσχυση της ρευστότητας, σημειώνοντας ότι οι προσδοκίες δεν επιβεβαιώθηκαν πλήρως. Σύμφωνα με τον ίδιο, η μείωση των τεκμηρίων για τους συνεπείς επαγγελματίες και η περιορισμένη κατά 5% μείωση της προκαταβολής φόρου δεν αρκούν για να λύσουν τα καθημερινά προβλήματα.
Παράλληλα, εξέφρασε έντονο προβληματισμό για το γεγονός ότι η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στα νομικά πρόσωπα αφορά μόνο την Περιφέρεια, αφήνοντας εκτός τις επιχειρήσεις της Αττικής. Ως θετικό σημείο ξεχώρισε την κατεύθυνση πόρων 1,5 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης μέσω της Αναπτυξιακής Τράπεζας, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η αγορά χρειαζόταν ταχύτερη ανταπόκριση απέναντι στην ακρίβεια και το ιδιωτικό χρέος.
Η θετική αλλά επιφυλακτική στάση του ΕΒΕΠ
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς (ΕΒΕΠ), Βασίλης Κορκίδης, τόνισε ότι οι εξαγγελίες προσέγγισαν σε γενικές γραμμές τις ανάγκες της κοινωνίας, δημιουργώντας αισιοδοξία. Όπως ανέφερε, τα μέτρα αναγνωρίζουν ότι η μεσαία τάξη και οι επαγγελματίες δικαιούνται να συμμετέχουν στο «μέρισμα» της ανάπτυξης, ενώ απέκτησαν μόνιμο χαρακτήρα.
Ωστόσο, σημείωσε ότι η προκαταβολή φόρου κινείται κάτω από τις προσδοκίες και το τεκμαρτό εισόδημα αφορά μέρος μόνο των επαγγελματιών. Ο κ. Κορκίδης κατέληξε ότι το πραγματικό μέτρο επιτυχίας δεν είναι το ύψος του πακέτου, αλλά η γρήγορη εξειδίκευση και η άμεση αποτύπωσή του στα ταμεία των επιχειρήσεων.
Οι ενστάσεις του ΕΒΕΑ για την παραγωγικότητα και το επενδυτικό κενό
Ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΒΕΑ), Γιάννης Μπρατάκος, χαρακτήρισε τις εξαγγελίες ένα «βήμα, αλλά όχι το άλμα» που έχει ανάγκη η ελληνική επιχειρηματικότητα. Αν και χαιρέτισε τη μεταφορά των 1,5 δισ. ευρώ και την επιτάχυνση των αποσβέσεων, υπογράμμισε ότι παραμένουν κρίσιμες προκλήσεις, όπως το υψηλό κόστος λειτουργίας και ενέργειας, η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και η γραφειοκρατία.
Ο κ. Μπρατάκος τόνισε ότι η αύξηση των μισθών πρέπει απαραιτήτως να στηρίζεται στην αύξηση της παραγωγικότητας, χαρακτηρίζοντας παράλληλα την αποκλιμάκωση της προκαταβολής φόρου σε ορίζοντα 8ετίας ως ανεπαρκή για τη σημερινή πραγματικότητα της αγοράς.