Θεόδωρος Μαραγκός: Μιλά στο «Θ» για τη νέα του ταινία «Αναζητώντας τους Μινύες»

Λίγα λόγια
Γεννημένος το 1944 στα Φιλιατρά ο Θεόδωρος Μαραγκός έχει στο ενεργητικό του συνολικά πάνω από 20 ταινίες και ντοκιμαντέρ, οι περισσότερες βραβευμένες. Έχει τιμηθεί για τις δουλειές του ως σεναριογράφος, ως animator, ως σκηνοθέτης και ως οπερατέρ, αλλά το μεγαλύτερο βραβείο είναι αναμφισβήτητα η διαχρονική αγάπη του κοινού. Μεταξύ άλλων ξεχωρίζουν: «Λάβετε Θέσεις» (1973, καλύτερη ταινία και τέσσερα Α’ βραβεία Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης), «Από πού πάμε για τη χαβούζα» (1978-εμπορικότερη ταινία της χρονιάς), «Θανάση, σφίξε κι άλλο το ζωνάρι» (1980-Πρώτο βραβείο σεναρίου στο Σαν Ρέμο Ιταλίας-Δεύτερη εμπορικότερη ταινία της χρονιάς) και το εμβληματικό «Μάθε, παιδί μου, γράμματα» (1981-Καλύτερη ταινία με τέσσερα βραβεία στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης – Εμπορικότερη ταινία της χρονιάς), στην οποία είχε πρωταγωνιστικό ρόλο και βραβεύτηκε για αυτόν ο πολυπράγμων αντισυμβατικός Τριφύλιος ηθοποιός και σκηνοθέτης, Νίκος Καλογερόπουλος, ο οποίος έφυγε πριν λίγο καιρό από τη ζωή.

Με υπερηφάνεια για «τον υπέροχο πολιτισμό» και «το μεγαλείο των προγόνων μας» ο Φιλιατρινός σκηνοθέτης φέρνει στο φως μια παραγνωρισμένη πτυχή της ελληνικής προϊστορίας
Κάθε κινηματογραφική δουλειά του Θεόδωρου Μαραγκού έρχεται να ταράξει τα νερά και το ίδιο είναι βέβαιο ότι θα συμβεί με τη νέα του ταινία «Αναζητώντας τους Μινύες», για την οποία αναμένονται οι ανακοινώσεις για την πρώτη προβολή και συμμετοχές σε φεστιβάλ, ενώ στη Μεσσηνία θα τη δούμε πιθανότατα την επόμενη άνοιξη. Έχοντας πάντα στο οπτικό του πεδίο το τρίπτυχο Πολιτισμός-Παιδεία-Ιστορία ο Φιλιατρινός σκηνοθέτης και σεναριογράφος φέρνει στην επιφάνεια τον αξιοθαύμαστο προϊστορικό λαό που αναπτύχθηκε στον Ορχομενό Βοιωτίας και –άγνωστο γιατί- παραμένει εν πολλοίς στην αφάνεια, εξοβελισμένος και από τη σχολική διδασκαλία.
«Οι Μινύες του Ορχομενού της Βοιωτίας είναι ένας από τους μεγαλύτερους, ίσως ο μεγαλύτερος, αλλά και ο αρχαιότερος ελληνικός πολιτισμός. Πόσοι τον ξέρουν;Ελάχιστοι. Γιατί; Οι Μινύες ήσαν μεταλλωρύχοι, ήσαν μηχανικοί, κατασκευαστές αντιπλημμυρικών έργων. Αποξήραναν τη μεγαλύτερη λίμνη της Ελλάδας, την Κωπαΐδα,πριν από 5.000 χιλιάδες χρόνια με θαυμαστό τρόπο, χάρις την προηγμένη τεχνολογία τους και τη μετέτρεψαν σε καλλιεργήσιμη γη. Ήσαν γεωργοί, αγρότες, καλλιεργητές. Έκαναν την πρώτη αμφικτιονία (συνεταιρισμό) με τις γύρω πόλεις, όπου στη διεύρυνσή της συμμετείχε ακόμα και η Αθήνα. Ήσαν ναυτικοί, οι περίφημοι οι μοναδικοί Αργοναύτες με τα μεγάλα ταξίδια. Ήταν τόσο μεγάλος ο πλουτισμός τους, που ο Όμηρος αναφέρει τον Ορχομενό και τις Θήβες της Αιγύπτου ως τις πλουσιότερες πόλεις», σχολιάζει ο ίδιος ο σκηνοθέτης, ανακοινώνοντας τη νέα του ταινία.
Αρκετά ενδιαφέροντα έχει να μας πει ο Θεόδωρος Μαραγκός και μέσα από την παρακάτω συνέντευξη στο «Θ», μιλώντας για τη δημιουργία και τη σημασία της ταινίας, εκφράζει πολιτικο-κοινωνική θέση, ενώ δε θα μπορούσε να λείπει, φυσικά, μιαναναφορά στον αείμνηστο Νίκο Καλογερόπουλο… 

-Τι σας έδωσε την έμπνευση για τη νέα σας ταινία;
Μου είχαν αναθέσει να κάνω ένα ντοκιμαντέρ για ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα για την Κωπαΐδα, την άλλοτε μεγάλη λίμνη της Βοιωτίας και του Ορχομενού. Το έκανα χωρίς να ξέρω ότι σε αυτόν τον τόπο υπήρξε ένα μεγάλος, ίσως ο πιο μεγάλος, αλλά σίγουρα ο αρχαιότερος, ελληνικός πολιτισμός που ακούει στο όνομα Μινύες. Πιάστηκα αδιάβαστος και ντράπηκα. Αναρωτήθηκα γιατί δεν τον ήξερα, αλλά διαπίστωσα ότι δεν τον ήξερε κανείς. Όταν άρχισα να τον μελετώ, έμεινα άφωνος γιατί ήταν τόσο σπουδαίος, τόσο μεγάλος, τόσο λαμπερός, που με γοήτευσε και με ενέπνευσε.
-Τι μας διδάσκει η ιστορία των Μινυών σήμερα;
Το ότι η Ελλάδα έχει πολύ πιο μεγάλη ιστορία και πολιτισμό απ’ ό,τι την έχει περιχαρακώσει και την έχει περιορίσει το ανθελληνικό κατεστημένο. Οι πανάρχαιοι πρόγονοί μας έκαναν θαυμαστά αντιπλημμυρικά και κατασκευαστικά έργα, είχαν προηγμένη τεχνολογία, η οποία διδάσκεται ακόμα και σήμερα στα πανεπιστήμια και στις τεχνικές σχολές.
-Τι θέλετε να κρατήσουν οι θεατές από τη νέα σας ταινία;
Να κρατήσουν όλη την ταινία. Τη μοναδική ιστορία των Μινυών που δεν τη λέει κανένα επίσημο έγγραφο. Ούτε τη διδάσκουν τα σχολεία. Τις κρυμμένες και θαμμένες γνώσεις που βγαίνουν στο φως, το μεγαλείο των προγόνων μας, την υπερηφάνειά μας γι’ αυτόν τον υπέροχο πολιτισμό μας.
-Ποιες ήταν οι ιδιαίτερες δυσκολίες, αλλά και οι ικανοποιήσεις μέσα από τη δημιουργία της ταινίας;
Το πολύ βάθος χρόνου μάς δυσκόλευε να βρούμε εικόνες από εκείνη την εποχή και να συλλέξουμε πληροφορίες. Ευτυχώς, όμως, που υπάρχουν Έλληνες, λαμπροί επιστήμονες που μας άνοιξαν τον δρόμο για να φτάσουμε και να συναντήσουμε τους Μινύες. Ήταν ένα μαγικό ταξίδι που είχε ένα θαυμάσιο τέλος. Σήμερα υπάρχει αυτό το κινηματογραφικό έργο ως σημείο αναφοράς για τους Μινύες.
-Υπάρχουν διαφορές στον τρόπο που την κάνατε σε σχέση με τις παλιότερες δουλειές σας;
Βεβαίως. Δεν είχαμε τίποτα στα χέρια μας όταν ξεκινήσαμε. Μελετήσαμε και μάθαμε πρώτα τη μυθική ιστορία των Μινυών και χτίσαμε αυτή την ταινία κομμάτι κομμάτι, όπως χτίζανε οι Μινύες τα μεγαλιθικά τείχη.

  

-Σε τι μπορεί να ελπίζει ο (πνευματικός) πολιτισμός στις μέρες μας και στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης;
Εγώ ξέρω πως κάθε φορά που γίνεται τεχνολογική επανάσταση στην ανθρωπότητα αναβιώνουν οι ξεχασμένες αξίες και γνώσεις, με αποτέλεσμα την αναγέννηση του πολιτισμού. Έτσι έγινε με την εφεύρεση της τυπογραφίας. Εκεί που τα αρχαία κείμενα διαβάζονταν από λίγους, όταν τυπώθηκαν χιλιάδες αντίτυπα ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης μπήκαν στα πανεπιστήμια της Ευρώπης και η γνώση μεταδόθηκε αστραπιαία σε χιλιάδες νέους ανθρώπους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την αναγέννηση του ελληνικού πολιτισμού, να ξεφύγει η ανθρωπότητα από τον Μεσαίωνα και την ιερή εξέταση και να προκύψει η γέννηση του δυτικού πολιτισμού. Τώρα αν συμβεί κάτι ανάλογο με τη νέα τεχνολογική επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης, δεν μπορώ να σου πω. Είναι νωρίς ακόμα. Θα δείξει. Πάντως, οι ενδείξεις δεν είναι ενθαρρυντικές. Υπάρχει τεράστια παρακμή, γενοκτονίες φρικτές και αδίστακτες. Αφανίζουν παιδιά και λαούς. Ασύλληπτη βία, καταστροφή αξιών, υλικών και πνευματικών, που αν δεν υπάρξει αναστροφή… άντε καληνύχτα.
-Με τη συγγραφή τι σχέση έχετε;
Έχω γράψει ήδη ένα βιβλίο «Ο δάσκαλος της Αρκαδίας». Ήταν να γίνει ταινία ένα δεύτερο «Μάθε, παιδί μου, γράμματα», όπου ο Νίκος ο Καλογερόπουλος θα έπαιζε τον δάσκαλο αυτή τη φορά. Τώρα έχω γράψει ένα μυθιστόρημα, «Ένα εγώ στο Σύμπαν», όπου μέσα από την προηγούμενη κατάσταση που σας περιέγραψα, αναβλύζει η ομορφιά,η αγάπη και η ελπίδα της ανθρώπινης ψυχής.
-Πώς διαχειρίζεστε την απώλεια του Νίκου Καλογερόπουλου και πώς θα τον θυμάστε εσείς;
Μεγάλη απώλεια ο Νίκος… Φίλος, αδελφός, συνεργάτης, συνοδοιπόρος στη ζωή, στην τέχνη και στον Αγώνα από την εποχή της χούντας. Σπουδαίος καλλιτέχνης, ηθοποιός, σκηνοθέτης, μουσικός, τραγουδοποιός. Με άλλα λόγια, ραψωδός. Συνεπής μέχρι τέλους. Αυτά που άφησε δεν πεθαίνουν.
-Η δική σας σχέση με τα Φιλιατρά και τη Μεσσηνία πώς είναι όσο περνάει ο χρόνος;
Φιλιατρά και πάσης Ελλάδος!
-Τι άλλο προγραμματίζετε;
Θα προσπαθήσω να κάνω ταινία ένα σενάριο που γράφω τώρα.
-Ο κ. Μαραγκός έκλεισε αυτή τη συνέντευξη ευχαριστώντας τους συνεργάτες του για την πολύτιμη συμβολή τους στην ταινία «Αναζητώντας τους Μινύες»: «Τον Τζαννέτο Κομηνέα που έκανε το μοντάζ και την τεχνική επεξεργασία, τον Γιώργο Στάντζο με τις θαυμάσιες εναέριες λήψεις, τον Θανάση Ζέρβα, τον συμπατριώτη μου Φιλιατρινό που έγραψε σπουδαία μουσική, τη Βασιλική Νιαβή, τη Μάγδα Κοσσίδα, τον Βαγγέλη Χουσελά, την Εύη Σαραντέα».
Της Χριστίνας Ελευθεράκη