Fed: Το μήνυμα Γουόρς που μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω στα επιτόκια

Η Fed βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση: ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο του 2%, ενώ η αγορά εργασίας εμφανίζει σημάδια στασιμότητας και η στεγαστική αγορά πιέζεται από τα υψηλά επιτόκια. Σε αυτό το περιβάλλον, η αμερικανική κεντρική τράπεζα αναμένεται να διατηρήσει αμετάβλητο το κόστος δανεισμού, χωρίς ωστόσο να αποκλείει έναν νέο γύρο νομισματικής σύσφιγξης τους επόμενους μήνες.
Η απόφαση της Τετάρτης αναμένεται να αφήσει αμετάβλητα τα βασικά επιτόκια, μετά την αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης τον Σεπτέμβριο. Το ενδιαφέρον, όμως, δεν περιορίζεται στην απόφαση καθαυτή. Οι επενδυτές θα αναζητήσουν ενδείξεις για τη συνέχεια, με τον πρόεδρο της Fed, Κέβιν Γουόρς, να βρίσκεται στο επίκεντρο, καθώς επιδιώκει να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η κεντρική τράπεζα επικοινωνεί τις προθέσεις της στις αγορές.
Πληθωρισμός στο 3,7% και πιέσεις από την ενέργεια
Τα τελευταία στοιχεία δεν αφήνουν πολλά περιθώρια εφησυχασμού. Ο δείκτης τιμών καταναλωτή (CPI) στις ΗΠΑ αυξήθηκε σε ετήσια βάση κατά 3,7% τον Σεπτέμβριο, κυρίως λόγω της εκτίναξης των ενεργειακών τιμών. Ακόμη και χωρίς τις ευμετάβλητες τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, ο δομικός πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,6%, παραμένοντας πάνω από τον στόχο της Fed και καταγράφοντας αύξηση κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τον Αύγουστο.
Την ίδια στιγμή, η οικονομία εμφανίζει αντιφατικά σημάδια. Η στεγαστική αγορά δέχεται νέες πιέσεις, καθώς τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων παραμένουν πάνω από το 7%. Στην αγορά εργασίας, οι απολύσεις βρίσκονται κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα από τα τέλη της δεκαετίας του 1960, αλλά οι άνεργοι δυσκολεύονται να βρουν νέα θέση εργασίας, σε ένα περιβάλλον περιορισμένων προσλήψεων και απολύσεων.
Αυτή η ισορροπία καθιστά δυσκολότερη την επιλογή της κατάλληλης νομισματικής πολιτικής. Μια νέα αύξηση επιτοκίων θα μπορούσε να ενισχύσει την προσπάθεια αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού, αλλά ταυτόχρονα να επιβαρύνει περαιτέρω τη στέγαση και την απασχόληση.
Ο Γουόρς αλλάζει την επικοινωνία της Fed
Ο νέος τρόπος με τον οποίο ο Γουόρς επιδιώκει να επικοινωνεί τη νομισματική πολιτική προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας. Ο πρόεδρος της Fed εμφανίζεται απρόθυμος να δεσμεύεται εκ των προτέρων για την πορεία των επιτοκίων, απομακρυνόμενος από την πρακτική της λεγόμενης «καθοδήγησης για το μέλλον» (forward guidance), την οποία οι κεντρικοί τραπεζίτες χρησιμοποιούσαν ευρέως τις τελευταίες δεκαετίες.
Αντί να προαναγγέλλει τις επόμενες κινήσεις, προτιμά να αφήνει τις αγορές να εξάγουν τα δικά τους συμπεράσματα από τα οικονομικά στοιχεία που δημοσιεύονται.
Ο Μπρετ Ράιαν, ανώτερος οικονομολόγος των ΗΠΑ στην Deutsche Bank, δήλωσε ότι θα παρακολουθήσει προσεκτικά τα μηνύματα του Γουόρς σχετικά με τις μελλοντικές αποφάσεις. Όπως ανέφερε σε σημείωμά του προς τους πελάτες της τράπεζας, ο πρόεδρος της Fed είναι πιθανό να υπογραμμίσει ότι τα πρόσφατα στοιχεία για τον πληθωρισμό ενισχύουν την εκτίμηση της συνεδρίασης του Σεπτεμβρίου πως θα χρειαστεί περαιτέρω σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής με την πάροδο του χρόνου.
Ωστόσο, η παράλειψη μιας αύξησης τον Οκτώβριο δίνει στους αξιωματούχους περισσότερο χρόνο για να αξιολογήσουν τις τάσεις των οικονομικών δεδομένων.
«H εφαρμογή αυτής της στρατηγικής ενέχει σημαντικούς κινδύνους» για τη στρατηγική της Fed
Η προσπάθεια του Γουόρς να διατηρήσει ευελιξία, χωρίς να δίνει σαφείς ενδείξεις για την επόμενη κίνηση, ενέχει σημαντικούς κινδύνους. Ο Κρίσνα Γκούχα, επικεφαλής οικονομικών αναλύσεων και στρατηγικής κεντρικών τραπεζών στην Evercore ISI, προειδοποίησε ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση μπορεί να αποδειχθεί δύσκολη στην εφαρμογή της.
«Θα πρέπει να είναι δυνατό για τον Γουόρς —ο οποίος είναι ευαίσθητος στους κινδύνους των αγορών, παρότι δηλώνει ότι δεν του αρέσει να καλομαθαίνει τους επενδυτές— να επιδείξει μια καθησυχαστική και σταθερή στάση. «Ωστόσο, η εφαρμογή αυτής της στρατηγικής ενέχει σημαντικούς κινδύνους», ανέφερε ο Γκούχα σε σημείωμά του τη Δευτέρα.
Κατά τον ίδιο, η περιορισμένη πληροφόρηση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η Fed αξιολογεί τους κινδύνους για τη διπλή εντολή της —τη σταθερότητα των τιμών και τη μέγιστη απασχόληση— δυσκολεύει την αποτίμηση των επόμενων κινήσεων. Το ίδιο ισχύει για την ταχύτητα και την έκταση της νομισματικής σύσφιγξης.
Οι πρόσφατες δηλώσεις του αντιπροέδρου της Fed, Φίλιπ Τζέφερσον, και του προέδρου της Fed Νέας Υόρκης, Τζον Γουίλιαμς, παραπέμπουν σε ένα ενδεχόμενο σταδιακών αυξήσεων, περίπου μία σε κάθε δεύτερη συνεδρίαση. Παραμένει, ωστόσο, ασαφές πόσο μακριά θα χρειαστεί να φτάσει η κεντρική τράπεζα.
Ο Γκούχα εκτιμά ότι οι πρόσφατες τοποθετήσεις του Γουόρς στην Μπανγκόκ, στο πλαίσιο των συναντήσεων της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ευθυγραμμίζονται με τη βασική εκτίμηση των μελών της αρμόδιας επιτροπής της Fed (FOMC). Αυτό μεταφράζεται σε μια σταδιακή προσέγγιση, με αυξήσεις περίπου μία φορά ανά τρίμηνο, χωρίς να αποκλείεται επιτάχυνση εάν τα δεδομένα το απαιτήσουν.
«Εάν ο πληθωρισμός συνεχίσει να απογοητεύει ή εάν η αναπτυξιακή δυναμική δεν επιβραδυνθεί, η Fed θα προχωρήσει σε περισσότερες αυξήσεις», πρόσθεσε.
Τι προεξοφλούν οι αγορές για τον Δεκέμβριο
Οι συναλλαγές στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης επί του επιτοκίου federal funds δείχνουν ότι οι αγορές αποδίδουν πιθανότητα περίπου 10% σε νέα αύξηση επιτοκίων αυτή την εβδομάδα. Αντίθετα, η πιθανότητα αύξησης τον Δεκέμβριο ξεπερνά το 80%, σύμφωνα με το εργαλείο FedWatch του CME Group.
Οι επενδυτές βλέπουν επίσης ως πιθανή μια νέα αύξηση τον Μάρτιο του 2027, ενώ εκτιμούν ότι υπάρχει περίπου 50% πιθανότητα για μία ακόμη κίνηση πριν από το τέλος της επόμενης χρονιάς.
Οι εκτιμήσεις, πάντως, δεν είναι ομόφωνες. Οικονομολόγοι της Citigroup θεωρούν ότι η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες θα μπορούσε να δώσει στη Fed λόγους να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια και ενδεχομένως να αρχίσει μειώσεις το 2027. Παρά την εκτίμηση αυτή, η τράπεζα εξακολουθεί να προβλέπει αύξηση τον Δεκέμβριο.
Ελ-Εριάν: Λάθος η νομισματική σύσφιγξη
Ο επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος της Allianz, Μοχάμεντ Ελ-Εριάν, εκτιμά επίσης ότι η Fed θα προχωρήσει σε νέες αυξήσεις, θεωρεί όμως ότι μια τέτοια επιλογή θα ήταν λανθασμένη, καθώς θα επιβάρυνε τις πιο ευάλωτες πλευρές της οικονομίας και θα ενίσχυε τις οικονομικές ανισότητες.
«Η αίσθησή μου είναι ότι η αγορά έχει δίκιο όταν λέει πως δεν θα κάνουν τίποτα. Ο Γουόρς θα πρέπει να το διατυπώσει με αρκετά επιθετική γλώσσα, επειδή όλα τα στοιχεία για τον πληθωρισμό έχουν κινηθεί υψηλότερα από τις προσδοκίες», δήλωσε τη Δευτέρα στο CNBC και στην εκπομπή “Squawk Box”.
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι διαφωνεί με την κατεύθυνση της πολιτικής που αναμένεται να ακολουθήσει η Fed. Κατά την άποψή του, η αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων και της ανόδου των αποδόσεων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων θα έπρεπε να βασιστεί στη δημοσιονομική συγκράτηση και όχι στην περαιτέρω νομισματική σύσφιγξη.
«Όμως θα έχουμε νομισματική σύσφιγξη και θα προκύψει αυτό που αποκαλώ πρόβλημα “ένα μείον Χ”. Το Χ είναι η τεχνολογία, η οποία δεν θα επηρεαστεί ιδιαίτερα. Θα πληγεί η υπόλοιπη οικονομία: η στέγαση, τα δάνεια για αγορά αυτοκινήτου και τα καταναλωτικά δάνεια», ανέφερε στο CNBC.
Το δίλημμα για τον Γουόρς είναι, επομένως, διπλό: να διατηρήσει την αξιοπιστία της Fed στη μάχη κατά του πληθωρισμού, χωρίς να επιβαρύνει υπερβολικά μια οικονομία στην οποία οι πιέσεις από το κόστος δανεισμού είναι ήδη ορατές. Η απόφαση της Τετάρτης μπορεί να μην αλλάξει τα επιτόκια, αλλά τα μηνύματα που θα τη συνοδεύσουν ενδέχεται να καθορίσουν τις προσδοκίες των αγορών για τους επόμενους μήνες.