Κατάρτιση κυβερνητικού σχεδίου για την δημιουργία Ανώτερων Τεχνικών Σχολών που θυμίζουν επιστροφή των ΤΕΙ

Με φόντο την κατάρτιση του κυβερνητικού σχεδίου της Νέας Δημοκρατίας για την τετραετία 2027-2030, μια πρόταση που "θυμίζει" την εποχή των ΤΕΙ επανέρχεται στο προσκήνιο. Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκεται η δημιουργία Ανώτερων Τεχνικών Σχολών που θα λειτουργήσουν ως παραρτήματα ή δομές των περιφερειακών πανεπιστημίων, με στόχο να γεφυρωθεί το χάσμα που δημιουργήθηκε στην τεχνική εκπαίδευση ύστερα από την κατάργηση των ΤΕΙ.
Η πρώτη σύσκεψη για το πρόγραμμα πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα στην Πειραιώς, υπό τον Κωστή Χατζηδάκη, στον οποίο έχει ανατεθεί η εκπόνηση του σχεδίου.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι νέες σχολές θα παρέχουν προγράμματα εφαρμοσμένης τεχνικής κατάρτισης σε τομείς όπου η ζήτηση από τις επιχειρήσεις είναι ιδιαίτερα υψηλή, όπως αυτοματισμοί, πληροφορική, ενέργεια και logistics. Κεντρική επιδίωξη είναι η εκπαίδευση να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της πραγματικής οικονομίας και όχι να λειτουργεί αποκομμένη από την αγορά.
Στόχος η κάλυψη του σοβαρού κενού που άφησε πίσω της η κατάργηση των ΤΕΙ
Στο κυβερνητικό επιτελείο θεωρούν ότι η πρόταση καλύπτει ταυτόχρονα τρεις ανάγκες. Πρώτον, ανοίγει περισσότερες επαγγελματικές διεξόδους για τους νέους. Δεύτερον, καλύπτει τις ελλείψεις σε εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό που παρατηρούνται σε πολλούς κλάδους. Τρίτον, αξιοποιεί τις κτιριακές υποδομές των περιφερειακών πανεπιστημίων, οι οποίες σήμερα υπολειτουργούν.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι θα υπάρξει θετικός αντίκτυπος στις τοπικές οικονομίες, καθώς θα ενισχυθεί η δραστηριότητα στις περιφέρειες που σήμερα συρρικνώνονται.
Ένα από τα βασικά ζητήματα που εξετάζονται αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα επιλέγονται τα προγράμματα σπουδών. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι ειδικότητες δεν θα είναι ενιαίες για όλη τη χώρα, αλλά θα προσαρμόζονται στις παραγωγικές δραστηριότητες και τις ανάγκες των επιχειρήσεων κάθε περιοχής. Έτσι, μια περιοχή με ισχυρή βιομηχανική ή αγροτική παραγωγή θα μπορούσε να έχει διαφορετικό προσανατολισμό από μια τουριστική ή ναυτιλιακή περιοχή, ώστε οι απόφοιτοι να βρίσκουν άμεσα θέσεις εργασίας στον τόπο τους.
Η προσέγγιση αυτή εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην ενίσχυση των τοπικών κοινωνιών, αλλά και στη δημιουργία προοπτικών απασχόλησης που θα συγκρατήσουν περισσότερους νέους στην περιφέρεια, αντιστρέφοντας σταδιακά το φαινόμενο της εσωτερικής μετανάστευσης προς τα μεγάλα αστικά κέντρα.
Το γεγονός ότι οι σχολές θα ενταχθούν σε υφιστάμενα πανεπιστήμια καθιστά το εγχείρημα πιο εφικτό, αφού αξιοποιείται η επιστημονική γνώση, ο εξοπλισμός και η εκπαιδευτική εμπειρία των ιδρυμάτων, χωρίς να χρειάζεται να δημιουργηθούν σχολές από το μηδέν. Ο σχεδιασμός θα γίνει με βάση τις δεξιότητες που χρειάζεται η οικονομία, ενώ θα λαμβάνεται υπόψη η φυσιογνωμία κάθε περιοχής, ώστε η εκπαίδευση να στηρίζει τις τοπικές επιχειρήσεις και να συγκρατεί τους νέους στον τόπο τους.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η πρόταση βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Δεν πρόκειται για ειλημμένη κυβερνητική απόφαση ούτε για ανακοινωμένη ίδρυση σχολών, αλλά για σχεδιασμό που εξετάζεται στο πλαίσιο της προγραμματικής προετοιμασίας του κόμματος. Η μορφή, ο τρόπος λειτουργίας και το ακριβές περίγραμμα των νέων δομών δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.
Τριετή προγράμματα στα πανεπιστήμια: Τι προέβλεπε το κυβερνητικό σχέδιο επί Νίκης Κεραμέως
Σπουδές με έμφαση στις εφαρμογές των επιστημών και της τεχνολογίας, ενισχυμένη πρακτική άσκηση και στενότερη σύνδεση με την αγορά εργασίας περιλαμβάνονταν στον σχεδιασμό.
Τη δημιουργία προγραμμάτων σπουδών τριετούς διάρκειας μέσα στα πανεπιστήμια περιέγραφε κυβερνητικό σχέδιο της περιόδου κατά την οποία στο υπουργείο Παιδείας βρισκόταν η Νίκη Κεραμέως.
Η πρόταση έδινε έμφαση στις εφαρμογές των επιστημών και της τεχνολογίας, καθώς και στην ενίσχυση της πρακτικής άσκησης, επιδιώκοντας να διαμορφώσει διαδρομές σπουδών με σαφέστερο επαγγελματικό προσανατολισμό.
Στο επίκεντρο βρισκόταν η σύνδεση των ιδρυμάτων με την αγορά εργασίας και η ενίσχυση του τεχνολογικού τομέα στην ανώτατη εκπαίδευση, με διακηρυγμένους στόχους τη βελτίωση των προοπτικών απασχόλησης των αποφοίτων στην Ελλάδα και τον περιορισμό της φυγής νέων στο εξωτερικό.
Η πρακτική άσκηση παρουσιαζόταν ως βασικό στοιχείο αυτής της κατεύθυνσης, ώστε η πανεπιστημιακή εκπαίδευση να συνδέεται περισσότερο με την εφαρμογή των γνώσεων σε πραγματικές συνθήκες εργασίας.
Τα ερωτήματα που αφήνει ανοιχτά το απόσπασμα
Η αναφορά σε τριετή προγράμματα μέσα στα πανεπιστήμια δεν αποσαφηνίζει, ωστόσο, αν προβλεπόταν η ίδρυση αυτοτελών τμημάτων ή η λειτουργία διαφορετικών προγραμμάτων στο πλαίσιο υφιστάμενων ακαδημαϊκών δομών.
Από το συγκεκριμένο απόσπασμα δεν προκύπτουν επίσης πληροφορίες για τους τίτλους σπουδών, τα επαγγελματικά δικαιώματα, τις προϋποθέσεις εισαγωγής και τη δυνατότητα συνέχισης των σπουδών, ζητήματα καθοριστικά για την αξιολόγηση μιας τέτοιας πρότασης.
Παράλληλα, η επιδιωκόμενη σύνδεση με την αγορά εργασίας χρειάζεται να εξετάζεται μαζί με το επιστημονικό περιεχόμενο, τη στελέχωση και τη χρηματοδότηση των προγραμμάτων, καθώς η επαγγελματική προοπτική των αποφοίτων εξαρτάται από περισσότερους παράγοντες από τη διάρκεια της φοίτησης.