Επίδομα ανεργίας: Εξετάζεται αύξηση των απαιτούμενων ενσήμων - Ποιοι κινδυνεύουν να μείνουν εκτός

Περισσότερα ένσημα για την ένταξη, υψηλότερα ποσά στους πρώτους μήνες και δυνατότητα επιδότησης έως δύο χρόνια περιλαμβάνει ο σχεδιασμός για το νέο επίδομα ανεργίας, με ορίζοντα εφαρμογής τον Ιανουάριο του 2027. Οι τελικές αποφάσεις θα καθορίσουν τόσο τους δικαιούχους όσο και το ύψος της οικονομικής στήριξης.
Η βασική κατεύθυνση είναι οι άνεργοι να λαμβάνουν μεγαλύτερη ενίσχυση αμέσως μετά την απώλεια της εργασίας τους, η οποία θα υποχωρεί σταδιακά στη συνέχεια της επιδότησης.
Αφετηρία αποτελεί το πιλοτικό πρόγραμμα για 15.600 ανέργους, στο οποίο το καταβαλλόμενο ποσό συνδεόταν με τον προηγούμενο μισθό και τη διάρκεια του εργασιακού βίου. Για δικαιούχους με υψηλότερες αποδοχές και πολυετή ασφάλιση, η μηνιαία παροχή μπορούσε να αγγίξει τα 1.438 ευρώ.
Η ΔΥΠΑ επεξεργάζεται τις παραμέτρους του νέου πλαισίου. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι αλλαγές αναμένεται να αφορούν όσους καταστούν άνεργοι μετά την ενεργοποίησή του και καλύπτουν τα κριτήρια που θα προβλεφθούν.
Οι παράγοντες που θα καθορίζουν το ποσό
Το υπό διαμόρφωση σύστημα προβλέπει έναν ενιαίο τρόπο υπολογισμού, ο οποίος σχεδιάζεται να καλύπτει τόσο τους τακτικούς όσο και τους εποχικούς ανέργους.
Σύμφωνα με όσα περιγράφονται στον σχεδιασμό, η ενίσχυση θα προκύπτει από τρία επιμέρους ποσά:

• Σταθερό ποσό, που θα λειτουργεί ως βασική παροχή, ανεξάρτητα από τον προηγούμενο μισθό και την επαγγελματική εμπειρία.
• Μεταβλητό ποσό, το οποίο θα διαμορφώνεται με βάση τα χρόνια προϋπηρεσίας.
• Ανταποδοτικό ποσό, που θα συνδέεται με τις μέσες αποδοχές πριν από την απώλεια της εργασίας.

Έτσι, το ύψος του επιδόματος θα διαφοροποιείται ανάλογα με το εργασιακό και μισθολογικό ιστορικό κάθε δικαιούχου, με αποτέλεσμα δύο άνεργοι να μπορούν να λαμβάνουν διαφορετική οικονομική ενίσχυση.
Βασικό γνώρισμα του μοντέλου αποτελεί η «εμπροσθοβαρής» καταβολή. Η μεγαλύτερη στήριξη θα δίνεται στην αρχή της ανεργίας και το ποσό θα περιορίζεται ανά τρίμηνο, όσο προχωρά η περίοδος επιδότησης.
Η κλίμακα καταβολής
Με βάση το σχήμα που εξετάζεται, η βασική παροχή προβλέπεται να ακολουθεί την εξής πορεία:

• Πρώτο τρίμηνο: 70% του κατώτατου ημερομισθίου.
• Δεύτερο τρίμηνο: 60% του κατώτατου ημερομισθίου.
• Τρίτο τρίμηνο: 50% του κατώτατου ημερομισθίου.
• Τέταρτο τρίμηνο: 40% του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη.

Η παραπάνω κλίμακα δεν έχει οριστικοποιηθεί. Στο τραπέζι βρίσκονται και προσαρμογές που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ακόμη μεγαλύτερη ενίσχυση κατά το πρώτο τρίμηνο.
Παράλληλα, προβλέπεται αναμόρφωση της διάρκειας καταβολής, με στενότερη σύνδεσή της με τον χρόνο απασχόλησης και ασφάλισης του ανέργου.
Η μέγιστη διάρκεια θα μπορεί να φτάνει τους 24 μήνες, εφόσον πληρούνται οι αντίστοιχες προϋποθέσεις. Συνεπώς, η περίοδος επιδότησης θα διαφέρει μεταξύ των δικαιούχων, ανάλογα με το ασφαλιστικό τους ιστορικό.
Το σενάριο για 175 ένσημα και ποιοι επηρεάζονται
Ιδιαίτερο βάρος έχει η συζήτηση για τον ελάχιστο αριθμό ημερών ασφάλισης που θα απαιτείται για την πρόσβαση στο επίδομα.
Στο ισχύον πλαίσιο, για συγκεκριμένες περιπτώσεις τακτικής επιδότησης προβλέπονται 125 ημέρες εργασίας στο τελευταίο 14μηνο, ενώ για τους οικοδόμους το αντίστοιχο όριο διαμορφώνεται στις 100 ημέρες.
Το ενδεχόμενο που εξετάζεται είναι η αύξηση του κατώτατου ορίου στις 175 ημέρες ασφάλισης. Εφόσον υιοθετηθεί, θα καταστήσει αυστηρότερη την πρόσβαση στην επιδότηση για όσους συγκεντρώνουν λιγότερες ημέρες από το νέο απαιτούμενο όριο.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη αλλαγή παραμένει υπό εξέταση και δεν αποτελεί ακόμη οριστική ρύθμιση. Οι τελικές προβλέψεις θα προσδιορίσουν ποιες κατηγορίες επηρεάζονται και με ποιους όρους.
Οι προτάσεις εργασίας
Στο πλαίσιο του σχεδιασμού περιγράφεται επίσης η σύνδεση της συνέχισης της επιδότησης με την αποδοχή κατάλληλων θέσεων εργασίας. Ειδικότερα, αναφέρεται η απώλεια του επιδόματος σε περίπτωση απόρριψης τριών διαδοχικών προτάσεων απασχόλησης που ανταποκρίνονται στο επαγγελματικό προφίλ του δικαιούχου.
Ξεχωριστή συζήτηση προκάλεσε η προσωπική τοποθέτηση του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη για ενδεχόμενο περιορισμό της επιδότησης στους δύο μήνες και μετατροπή της, στη συνέχεια, σε κίνητρο πρόσληψης μέσω επιδότησης ασφαλιστικών εισφορών προς τις επιχειρήσεις.
Ακολούθησαν παρεμβάσεις της υπουργού Εργασίας Νίκης Κεραμέως και του υφυπουργού Κώστα Καραγκούνη, οι οποίοι διαχώρισαν την προσωπική αυτή άποψη από την κυβερνητική πολιτική.
Η ΓΣΕΕ υπογράμμισε από την πλευρά της τον ασφαλιστικό και ανταποδοτικό χαρακτήρα του επιδόματος ανεργίας, επισημαίνοντας ότι δεν πρόκειται για προνοιακή παροχή. Παράλληλα, το ΠΑΣΟΚ έφερε το ζήτημα στη Βουλή με επίκαιρη ερώτηση προς το υπουργείο Εργασίας.
Ο χρονικός ορίζοντας για την εφαρμογή του νέου μοντέλου παραμένει ο Ιανουάριος του 2027, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που περιγράφεται. Τα ακριβή ποσά, τα απαιτούμενα ένσημα και η διάρκεια της επιδότησης θα αποσαφηνιστούν όταν ολοκληρωθεί το νέο πλαίσιο.