Κίνδυνος φτώχειας στην Πελοπόννησο - “Καμπανάκι” από Eurostat για τα στοιχεία της τελευταίας τριετίας

Ανάλυση: Θανάσης Λαγός
Μαύρη πρωτιά στην Ελλάδα και ένατη υψηλότερη επίδοση μεταξύ των περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με διαθέσιμα στοιχεία καταγράφει η Περιφέρεια Πελοποννήσου στον κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Σύμφωνα με τον πίνακα της Eurostat για το 2025, το ποσοστό φτάνει στο 38,1%, αφορά δηλαδή σχεδόν τέσσερις στους δέκα κατοίκους. Η εικόνα εμφανίζεται επιδεινωμένη σε σύγκριση με τρία χρόνια νωρίτερα, ενώ ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η απότομη αύξηση κατά 5,8 ποσοστιαίες μονάδες μέσα στον τελευταίο χρόνο.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν την κοινωνική ευαλωτότητα μιας περιφέρειας που απέχει σημαντικά τόσο από τον ελληνικό όσο και από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στην Ελλάδα, ο αντίστοιχος δείκτης διαμορφώνεται στο 27,5%, με την Πελοπόννησο να βρίσκεται 10,6 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα. Στην ΕΕ το ποσοστό είναι 20,9%, σύμφωνα με την ανακοίνωση που δημοσιεύει η Eurostat στις 16 Οκτωβρίου. Η απόσταση της Πελοποννήσου από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο φτάνει επομένως τις 17,2 μονάδες.
Με άλλα λόγια, το ποσοστό των κατοίκων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού στην Πελοπόννησο είναι περίπου 82% υψηλότερο από το αντίστοιχο ευρωπαϊκό.
ΑΠΟΤΟΜΗ ΕΠΙΔΕΙΝΩΣΗ
Η εξέλιξη της τελευταίας τριετίας χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς η επιδείνωση συγκεντρώνεται στο τελευταίο έτος και ανατρέπει την προηγούμενη πορεία βελτίωσης.

Έτος	Περιφέρεια Πελοποννήσου	Ελλάδα
2022	36,9%	26,3%
2023	35,7%	26,1%
2024	32,3%	26,9%
2025	38,1%	27,5%

Το 2022 το ποσοστό στην Πελοπόννησο βρίσκεται στο 36,9%. Υποχωρεί στο 35,7% το 2023 και στο 32,3% το 2024, καταγράφοντας συνολική μείωση 4,6 ποσοστιαίων μονάδων σε δύο χρόνια. Το 2025, όμως, εκτινάσσεται στο 38,1%, υπερκαλύπτοντας τη βελτίωση που έχει προηγηθεί.
Συνολικά, από το 2022 έως το 2025 ο δείκτης αυξάνεται κατά 1,2 ποσοστιαίες μονάδες. Η αύξηση μόνο μεταξύ 2024 και 2025 φτάνει τις 5,8 μονάδες, που αντιστοιχούν σε σχετική άνοδο περίπου 18% του ποσοστού.
Την ίδια τελευταία χρονιά, η αύξηση στο σύνολο της Ελλάδας περιορίζεται στις 0,6 μονάδες. Έτσι, η απόσταση της Πελοποννήσου από τον εθνικό μέσο όρο διευρύνεται από τις 5,4 μονάδες το 2024 στις 10,6 το 2025, σχεδόν διπλασιάζεται.
ΟΙ 13 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ
Η Πελοπόννησος καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των 13 ελληνικών περιφερειών, ξεπερνώντας τα Ιόνια Νησιά κατά 2,4 ποσοστιαίες μονάδες. Ακολουθούν η Κεντρική Μακεδονία, η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη και η Θεσσαλία.

Θέση	Περιφέρεια	Ποσοστό το 2025
1	Πελοπόννησος	38,1%
2	Ιόνια Νησιά	35,7%
3	Κεντρική Μακεδονία	33,0%
4	Ανατολική Μακεδονία και Θράκη	31,6%
5	Θεσσαλία	30,5%
6	Δυτική Μακεδονία	29,5%
7	Βόρειο Αιγαίο	27,9%
7	Δυτική Ελλάδα	27,9%
9	Νότιο Αιγαίο	27,5%
10	Στερεά Ελλάδα	27,4%
11	Ήπειρος	25,3%
12	Αττική	23,6%
13	Κρήτη	18,2%

Η απόσταση από την Κρήτη, η οποία εμφανίζει το χαμηλότερο ποσοστό στην Ελλάδα, φτάνει τις 19,9 ποσοστιαίες μονάδες. Στην Πελοπόννησο ο δείκτης είναι υπερδιπλάσιος, αναδεικνύοντας το εύρος των περιφερειακών ανισοτήτων.
Η μεταβολή της κατάταξης είναι επίσης χαρακτηριστική. Το 2024 η Πελοπόννησος βρίσκεται στην έκτη θέση μεταξύ των ελληνικών περιφερειών με τα υψηλότερα ποσοστά. Έναν χρόνο αργότερα περνά στην πρώτη.
Στην ευρωπαϊκή δεκάδα με τα υψηλότερα ποσοστά
Η σύγκριση των διαθέσιμων περιφερειακών στοιχείων του πίνακα τοποθετεί την Πελοπόννησο στην ένατη θέση στην ΕΕ ως προς το υψηλότερο ποσοστό κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.

Θέση	Περιφέρεια	Χώρα	Ποσοστό το 2025
1	Γαλλική Γουιάνα	Γαλλία	54,8%
2	Καλαβρία	Ιταλία	45,3%
3	Σικελία	Ιταλία	44,0%
4	Μελίγια	Ισπανία	43,7%
5	Ρεϊνιόν	Γαλλία	42,3%
6	Καμπανία	Ιταλία	41,2%
7	Θέουτα	Ισπανία	40,8%
8	Γουαδελούπη	Γαλλία	38,4%
9	Πελοπόννησος	Ελλάδα	38,1%
10	Νοτιοανατολική Ρουμανία	Ρουμανία	38,0%

Η Πελοπόννησος εμφανίζει υψηλότερο ποσοστό από κάθε περιφέρεια της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στον διαθέσιμο πίνακα. Ξεπερνά επίσης περιφέρειες όπως η Απουλία και η Ανδαλουσία.
Η ανακοίνωση της Eurostat εξετάζει συνολικά 243 περιφέρειες επιπέδου NUTS 2 με διαθέσιμα στοιχεία. Σε 24 από αυτές, τουλάχιστον το 31,5% του πληθυσμού βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Στην ομάδα αυτή περιλαμβάνονται τέσσερις ελληνικές περιφέρειες, με την Πελοπόννησο να καταγράφει την υψηλότερη επίδοση μεταξύ τους.
ΤΙ ΜΕΤΡΑ Ο ΔΕΙΚΤΗΣ
Ο δείκτης κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού συνυπολογίζει τους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν τουλάχιστον μία από τρεις καταστάσεις. Τον κίνδυνο εισοδηματικής φτώχειας, τη σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση ή τη διαβίωση σε νοικοκυριό με πολύ χαμηλή ένταση εργασίας. Κάθε πρόσωπο καταμετράται μία φορά, ακόμη και αν εμπίπτει σε περισσότερες κατηγορίες.
Για την εισοδηματική συνιστώσα, το όριο ορίζεται στο 60% του εθνικού διάμεσου ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις. Επομένως, οι συγκρίσεις μεταξύ περιφερειών διαφορετικών χωρών γίνονται με βάση τα αντίστοιχα εθνικά εισοδηματικά όρια.
Τα συγκεκριμένα στοιχεία αφορούν συνολικά την Περιφέρεια Πελοποννήσου και δεν επιτρέπουν ξεχωριστά συμπεράσματα για τη Μεσσηνία ή τις υπόλοιπες περιφερειακές ενότητες. Επίσης, ο συνολικός δείκτης δεν προσδιορίζει ποια από τις τρεις συνιστώσες προκαλεί την τελευταία αύξηση. Τεκμηριώνει, ωστόσο, μια απότομη επιδείνωση που ανεβάζει την Πελοπόννησο στην πρώτη θέση στην Ελλάδα και μεταξύ των δέκα περιφερειών της ΕΕ με τα υψηλότερα ποσοστά.
Οι κατατάξεις και οι μεταβολές υπολογίζονται από τον πίνακα της Eurostat, με στοιχεία ενημερωμένα στις 14 Οκτωβρίου 2026.